თესვა, თესლი, სათესი, თესვის
მემცენარეობა

რა უნდა ვიცოდეთ მცენარეთა თესვისა და სათესლე მასალის შესახებ

თესლი მცენარის ბიოლოგიური და სამეურნეო თვისებების მატარებელი ორგანიზმია. ამიტომ მათ ხარისხზე მნიშვნელოვან წილად დამოკიდებულია მიღებული მოსავლის სიდიდე და ხარისხი. არჩევენ თესლის ჯიშურ, თესვით და მოსავლიანობით თვისებებს. ჯიშურ მემკვიდრეობით თვისებებში იგულისხმება მათი კუთვნილება გარკვეულ ჯიშთან, ჯიშური […]
ინტენსიური
მემცენარეობა

საშემოდგომო კულტურების წარმოების ინტენსიური ტექნოლოგია

„ინტენსიური“ ლათინური (intesio) სიტყვაა და ნიშნავს  გაძლიერებულს. მიწათმოქმედებაში კი ეს ტერმინი გულისხმობს ყველა საუკეთესო და ეფექტური საშუალებების (ინტენსიური ტიპის ჯიშები და ჰიბრიდები, ენერგოდამზოგი ტექნიკის, თანამედროვე ბიოტექნოლოგიის მიღწევების და სხვათა) წარმოებაში გამოყენებას, ანუ სოფლის მეურნეობაში იმ […]
ქართული, ხორბალი
მემცენარეობა

ქართული ხორბალი

საქართველო ვაზისა და ხორბლის წარმოშობის ქვეყანაა. კოლხეთის ტერიტორიაზე ჩატარებული გათხრების დროს, ძველი ადამიანების სადგომებსა და სამარხებში, აღმოჩენილია (ძვ. წელთაღრიცხვით) V-VI ათასწლეულის დანახშირებული ხორბლის მარცვლების ნიმუშები. სამყაროში არსებულ ხორბლის გვარში შემავალი 27 სახეობიდან, საქართველოში გვხვდება და […]
მარცვლეული, ბაზო, კვლები
მემცენარეობა

მარცვლეულის ფართო ბაზო-კვლებზე მოყვანის ახალი ტექნოლოგია

ხორბლის საშუალო მოსავლიანობა ქვეყანაში ჰექტარზე დღეს 1.5 -2 ტონაა, ამ რამდენიმე წლის წინათ კიდევ უარესი ვითარება იყო, ეს მაჩვენებელი 1.1-1-2 ტონის ფარგლებში მერყეობდა. ქართველი ფერმერები ცდილობენ მოსავლიანობის გაზრდას, მაგრამ ეს არცთუ იოლი საქმეა, რადგან უხვი […]
ხორბლის, თესვა
მემცენარეობა

საშემოდგომო ხორბლის თესვისთვის ნიადაგის დამუშავება

საქართველოში, ხორბლის კულტურა ძირითადად წარმოდგენილია მის აღმოსავლეთ ნაწილში. ითესება შემოდგომაზე, სექტემბერ-ოქტომბერში, ასევე ადრე გაზაფხულზე. ნიადაგის დამუშავება თესვამდე ნიადაგი უნდა დამუშავდეს არანაკლებ 15-20 დღით ადრე. საშემოდგომო ხორბლისათვის ნასიმიდნარი უმჯობესია ჯერ მძიმედისკოებიანი იარაღით დამუშავდეს და შემდეგ 22-25 […]
მარამას, ლობიო, უდაბნო
მემცენარეობა

მარამას ლობიო — უდაბნოს მცენარე, რომელსაც მომავლის კულტურად მიიჩნევენ

მარამას ლობიო (Tylosema esculentum) პარკოსანთა (Fabaceae) ოჯახის, კესალპინიასებრთა (Caesalpinioideae) ქვეოჯახის მრავალწლოვანი, მიწაზე გართხმული მცენარეა. სამხრეთ აფრიკის არიდულ და ნახევრად არიდულ რეგიონებში მას ხშირად „კალაჰარის უდაბნოს მარგალიტს“ უწოდებენ. მარამას ლობიო მიეკუთვნება ნაკლებად ათვისებულ, თუმცა დიდი პოტენციალის […]
ხორბალი, ჭვავი, ქერი, შვრია
მემცენარეობა

მარცვლეული კულტურების ზოგადი დახასიათება

მარცვლეულ კულტურებს შორის წამყვანი ადგილი ხორბალს უკავია. მისგან გამომცხვარი პური წარმოადგენს კვების ძირითად პროდუქტს. იგი ყოველდღიური სურსათია ადამიანისათვის, მასზე მოთხოვნილება ყოველწლიურად იზრდება. ამიტომ, დღეს მწვავედ დგას საკითხი (განსაკუთრებით განვითარებად ქვეყნებში) პლანეტის მოსახლეობის პურით მომარაგებაზე. საკითხს […]
ტეფი
მემცენარეობა

ტეფი — ეთიოპიის უძველესი მარცვლეული, რომელმაც მსოფლიო სუპერსაკვების სტატუსი მოიპოვა

მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე პატარა მარცვალი დღეს ჯანმრთელი კვებისა და კლიმატისადმი გამძლე სოფლის მეურნეობის სიმბოლოდ მიიჩნევა. ტეფი (Eragrostis tef) აფრიკის ერთ-ერთი უძველესი კულტურული მცენარეა, რომელიც ათასობით წლის განმავლობაში ეთიოპიისა და ერიტრეის მოსახლეობის მთავარი საკვები იყო. ბოლო […]
კერნზა, მრავალწლოვანი, მარცვლეული
მემცენარეობა

კერნზა — ახალი თაობის მრავალწლოვანი მარცვლეული ნიადაგის დაცვისა და მდგრადი წარმოებისთვის

კულტურა, რომელიც ერთხელ ითესება, რამდენიმე წლის განმავლობაში იძლევა მოსავალს და სოფლის მეურნეობის მომავალზე მიმდინარე დისკუსიების ერთ-ერთ მთავარ თემად იქცა. კერნზა (Kernza®) მრავალწლოვანი მარცვლეული კულტურაა, რომელიც მიღებულია შუალედური ხორბალბალახის (Thinopyrum intermedium) ხანგრძლივი სელექციის შედეგად. იგი მსოფლიოში […]