სტაფილო მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ გავრცელებული ბოსტნეულია, რომელიც ერთდროულად არის როგორც საბაზისო საკვები პროდუქტი, ისე გადამუშავების მნიშვნელოვანი ნედლეული.
გლობალური წარმოება უკვე 40–45 მილიონ ტონას აჭარბებს და სტაბილურ ზრდას ინარჩუნებს, რაც უკავშირდება მის ხელმისაწვდომობას, მრავალფუნქციურობას და ფართო გამოყენებას.
სტაფილოს მთავარი უპირატესობა მისი უნივერსალურობაა — იგი გამოიყენება როგორც ახალი სახით, ისე გადამუშავებულ პროდუქტებში (წვენი, პიურე, გაყინული პროდუქცია), რაც მას აძლევს სტაბილურ პოზიციას როგორც საცალო, ისე ინდუსტრიულ ბაზარზე. მიუხედავად იმისა, რომ ეს მასობრივი კულტურაა, ბოლო წლებში იზრდება მოთხოვნა მაღალი ხარისხის და ეკოლოგიურად სუფთა პროდუქტზე.
წარმოების გეოგრაფია კონცენტრირებულია რამდენიმე მსხვილ მოთამაშეზე. მსოფლიო ბაზარზე დომინირებს ჩინეთი, სადაც წლიურად დაახლოებით 18–20 მილიონი ტონა სტაფილო იწარმოება — რაც გლობალური მოცულობის მნიშვნელოვან ნაწილს შეადგენს.
ჩინეთის შემდეგ მოდის უზბეკეთი, აშშ და რუსეთი, სადაც წარმოება როგორც შიდა მოხმარებაზე, ისე ნაწილობრივ ექსპორტზეა ორიენტირებული. ევროპაში მნიშვნელოვანი მწარმოებელია პოლონეთი, რომელიც ერთ-ერთი მთავარი მიმწოდებელია რეგიონულ ბაზრებზე.
სტაფილოს TOP 5 მწარმოებელი ქვეყანა (წლიური წარმოება)
- ჩინეთი — დაახლოებით 18–20 მილიონი ტონა;
- უზბეკეთი — დაახლოებით 3–4 მილიონი ტონა;
- აშშ — დაახლოებით 1.3–1.6 მილიონი ტონა;
- რუსეთი — დაახლოებით 1.3–1.5 მილიონი ტონა;
- პოლონეთი — დაახლოებით 700–900 ათასი ტონა.
მოხმარების სურათი დიდწილად ემთხვევა წარმოებას, რადგან სტაფილო ფართოდ გამოიყენება ყოველდღიურ კვებაში.
სტაფილოს TOP 5 მომხმარებელი ქვეყანა
- ჩინეთი — მსოფლიოში ყველაზე დიდი მომხმარებელი;
- უზბეკეთი — მაღალი შიდა მოხმარება;
- რუსეთი — სტაბილური მოთხოვნა;
- აშშ — მაღალი მოხმარება ერთ სულ მოსახლეზე;
- გერმანია — ევროპის ერთ-ერთი მთავარი ბაზარი.
სტაფილოს ბაზრის ერთ-ერთი მთავარი თავისებურებაა მისი სტაბილურობა. განსხვავებით ნიშური კულტურებისგან, აქ მოთხოვნა ნაკლებად ცვალებადია და პირდაპირ არის დაკავშირებული ყოველდღიურ მოხმარებასთან. ამასთანავე, იზრდება გადამუშავებული პროდუქციის სეგმენტი, რაც დამატებით ზრდის ბაზარს.
ევროკავშირი — სტაფილოს ბაზარი ციფრებში
ევროკავშირში სტაფილო ერთ-ერთი ძირითადი ბოსტნეულია, სტაბილური მოთხოვნით და ფართო გამოყენებით.
- წარმოება: დაახლოებით 5–6 მილიონი ტონა (პოლონეთი, გერმანია, საფრანგეთი);
- იმპორტი: დაახლოებით 300–400 ათასი ტონა;
- ექსპორტი: აქტიური შიდა ბაზრის ფარგლებში;
- ბაზრის ღირებულება: დაახლოებით €2–3 მილიარდი;
- მოხმარება: მაღალი, ყოველდღიური პროდუქტი;
- ტენდენცია: ზრდა ორგანულ და შეფუთულ სეგმენტში.
საბოლოოდ, სტაფილოს ბაზარი წარმოადგენს კლასიკურ მაგალითს მასობრივი და სტაბილური აგრობიზნესის:
ერთ მხარეს — დიდი მოცულობის წარმოება, ხოლო მეორე მხარეს — მუდმივი და პროგნოზირებადი მოთხოვნა.
სწორედ ამ თვისებების გამო სტაფილო რჩება ერთ-ერთ ყველაზე საიმედო კულტურად როგორც შიდა ბაზრისთვის, ისე გადამუშავების სექტორისთვის.
სტაფილოს ორგანული წარმოება, ბიოდაცვა და განოყიერება – პრაქტიკული სქემა (სეზონის მიხედვით)
