აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობკომპანია სოკარმა (SOCAR) ტრანსადრიატიკული მილსადენის (TAP) მეშვეობით, რომელიც საქართველოზე გადის, ავსტრიისა და გერმანიისთვის ბუნებრივი აირის მიწოდება დაიწყო.
კომპანიის პრესსამსახურის ცნობით, მიწოდება 2026 წლის იანვარში დაიწყო და აზერბაიჯანული გაზის ევროპულ ბაზარზე ექსპორტის გაფართოების ნაწილია. „სოკარმა“ გერმანიისა და ავსტრიის ბაზრებზე შესვლა თავისი ექსპორტის სტრატეგიის შემუშავების, როგორც „შემდეგი მნიშვნელოვანი ეტაპი“ ისე შეაფასა.
ეს გულისხმობს საწვავის ტრანსპორტირებას იტალიის გავლით ტრანსადრიატიკული მილსადენის (TAP) მეშვეობით, რომელიც სამხრეთის გაზის დერეფნის ევროპული სეგმენტია. გერმანიასა და ავსტრიაში მიწოდების დაწყებით, აზერბაიჯანული გაზის შემსყიდველი ქვეყნების საერთო რაოდენობამ 16-ს მიაღწია. ამ ორი ქვეყნის გარდა, აზერბაიჯანულ გაზს უკვე იღებენ იტალია, საბერძნეთი, ბულგარეთი, რუმინეთი, უნგრეთი, სერბეთი, სლოვენია, ხორვატია, სლოვაკეთი, ჩრდილოეთ მაკედონია, უკრაინა, თურქეთი, საქართველო და სირია.
SOCAR-მა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მიწოდების გეოგრაფიის გაფართოება შეესაბამება აზერბაიჯანის პრეზიდენტის, ილჰამ ალიევის ხელმძღვანელობით განხორციელებულ გაზის სტრატეგიას და ასახავს კომპანიის ვალდებულებას, გააძლიეროს თავისი მონაწილეობა როგორც ევროპაში, ისე ახლო აღმოსავლეთში.
2020 წლის ბოლოს ტრანსადრიატიკული მილსადენის გაშვების შემდეგ, ამ მარშრუტით ევროპაში დაახლოებით 54.3 მილიარდი კუბური მეტრი გაზი იქნა მიწოდებული. 2025 წელს აზერბაიჯანული გაზის ექსპორტის ჯამური მოცულობა 25.2 მილიარდ კუბურ მეტრს მიაღწევს, საიდანაც 12.8 მილიარდი კუბური მეტრი ევროპაში, 9.6 მილიარდი თურქეთში, 2.3 მილიარდი საქართველოში და დაახლოებით 0.5 მილიარდი კუბური მეტრი სირიაში გავიდა.
მიწოდების მოცულობა იზრდება ევროპულ ბაზარზე, რუსული გაზის მკვეთრი შემცირების ფონზე. 2025 წლის ბოლოსთვის „გაზპრომის“ მიერ ევროპაში მიწოდების მოცულობა კიდევ 44%-ით შემცირდა და 18 მილიარდ კუბურ მეტრს მიაღწია, რაც 1973 წლის შემდეგ ყველაზე დაბალ ნიშნულია.
დეკემბერში ევროკავშირის საბჭო და ევროპარლამენტი შეთანხმდნენ რუსული გაზის იმპორტის ეტაპობრივ შეწყვეტაზე, ხოლო გრძელვადიანი კონტრაქტების სრული აკრძალვა 2027 წლის 1 ნოემბრიდან უნდა ამოქმედდეს.
ამ ვითარებაში, ჩინეთი „გაზპრომის“ უმსხვილესი გაყიდვების ბაზარი გახდა. კომპანიის აღმასრულებელი დირექტორის, ალექსეი მილერის თქმით, 2025 წელს „ციმბირის ძალა“ მილსადენით 38,8 მილიარდი კუბური მეტრი გაზი იქნა მიწოდებული. რუსეთის ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს მონაცემებით, ჩინეთში მიწოდება დაახლოებით 40%-იანი ფასდაკლებით ხორციელდება.
ფოტო: SOCAR
