ლესკოვაცი კომშის სერბული ჯიშია, რომელიც ფასობს მსხვილი, არომატული ნაყოფით, კარგი საგემოვნო თვისებებითა და გადამუშავებისთვის ვარგისიანობით. მისი ნაყოფი ფართოდ გამოიყენება სხვადასხვა პროდუქტის დასამზადებლად, რაც ჯიშს მნიშვნელოვანს ხდის როგორც კომერციული მეხილეობისთვის, ისე საკარმიდამო მეურნეობებისთვის.
ლესკოვაცი (Leskovac / Leskovačka) სერბული წარმოშობის კომშის ჯიშია, რომელიც ბალკანეთსა და ევროპის სხვა ქვეყნებში ფართოდ არის გავრცელებული და კომერციული მნიშვნელობით გამოირჩევა. იგი საუკუნეების განმავლობაში ხალხური სელექციის შედეგად შეირჩა სერბეთის ლესკოვაცის რეგიონში გავრცელებული ფორმებიდან. მაღალი მოსავლიანობისა და ნაყოფის კარგი ტექნოლოგიური თვისებების გამო, ლესკოვაცი ევროპული სამრეწველო მეხილეობის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ჯიშად მიიჩნევა.
ჯიში ფართოდ არის გავრცელებული ცენტრალური, აღმოსავლეთი და სამხრეთი ევროპის ქვეყნებში, მათ შორის სერბეთში, უნგრეთში, რუმინეთში, ბულგარეთსა და საბერძნეთში. იგი ასევე დანერგილია ზომიერი კლიმატის სხვა რეგიონებში. გარემო პირობებთან შეგუების უნარის გამო, ლესკოვაცი კომშის სამრეწველო ბაღების გასაშენებლად გამოყენებული ერთ-ერთი ძირითადი ჯიშია.
მორფოლოგიური დახასიათება
ხე საშუალო ზრდის სიძლიერით ხასიათდება და მომრგვალო, ზომიერად ჩახშირებულ, კომპაქტურ ვარჯს ივითარებს. შტამბის ქერქი გლუვი და ღია ნაცრისფერია. ერთწლიანი ყლორტები საშუალო სისქისაა, მოყავისფრო-მომწვანო შეფერილობის და თექისებრი ბუსუსებით დაფარული.
ფოთლები ფართო ოვალური ან მომრგვალო ფორმისაა. ზედა მხრიდან მუქი მწვანე და პრიალაა, ქვედა მხრიდან კი მჭიდროდ შებუსული, მოთეთრო-ნაცრისფერი ნაფიფქით დაფარული. ფოთლის კიდე მთლიანი აქვს, ყუნწი კი საშუალო სიგრძისაა. ყვავილები მარტოული და მსხვილია, დიამეტრით 40–45 მმ. გვირგვინის ფურცლები თეთრი ან ოდნავ მოვარდისფროა.
ნაყოფის პომოლოგიური ნიშნები
ნაყოფი მსხვილი ან ძალიან მსხვილია. მისი საშუალო მასა 250–350 გრამია, ცალკეული ნაყოფების წონა კი 400–500 გრამსაც აღწევს. ფორმით ტიპური ვაშლისებრია, ოდნავ წახნაგოვანი და ასიმეტრიული, ზედაპირი კი გლუვი აქვს.
ძაბრი საშუალო სიღრმისა და სიგანისაა, ყუნწი — მოკლე და სქელი. სრული სიმწიფისას კანი მკვეთრ ლიმონისფერ ან ოქროსფერ-ყვითელ შეფერილობას იღებს. ნაყოფის ზედაპირი დაფარულია ნაზი, ადვილად მოსაცილებელი თექისებრი ბუსუსებით.
რბილობი მოთეთრო-კრემისფერი ან ღია ყვითელია, მკვრივი და წვნიანი. მასში ქვისებრი უჯრედები (სკლერენქიმა) შედარებით მცირე რაოდენობითაა წარმოდგენილი. გემო სასიამოვნო, მომჟავო-მოტკბოა, არომატი კი ძლიერი და დახვეწილი. სადეგუსტაციო შეფასება 4,7–4,8 ბალს შეადგენს.
მარტივი ბიოქიმიური შედგენილობა
- ხსნადი მშრალი ნივთიერებები: 13,5–15,0 °Brix;
- შაქარი: 8,5–10,2 გ/100 გ;
- ტიტრული მჟავიანობა: 0,85–1,10%;
- პექტინოვანი ნივთიერებები: 1,2–1,6% (Janick & Paull, 2008).
ბიოლოგიური და სამეურნეო თავისებურებები
- ზრდა და მსხმოიარობა: ჯიში მსხმოიარობას ადრეულ ასაკში იწყებს — Quince A, Quince C და BA-29 საძირეებზე დამყნობილი ხეები მოსავალს დარგვიდან მეორე-მესამე წელს იძლევა. ხასიათდება რეგულარული და მაღალი მოსავლიანობით, რომელიც საშუალოდ ჰექტარზე 30–45 ტონას შეადგენს.
- დამტვერვა: ჯიში ნაწილობრივ თვითფერტილურია, თუმცა უხვი მოსავლის მისაღებად საჭიროა ჯვარედინი დამტვერვა. საუკეთესო დამამტვერიანებელ ჯიშებად მიჩნეულია Vranja (ვრანია) და Champion (ჩემპიონი).
- გამძლეობა მავნებლებისა და დაავადებების მიმართ: ჯიში საშუალოზე მაღალი ყინვაგამძლეობით ხასიათდება და, მოცემული მონაცემების მიხედვით, –22°C-დან –24°C-მდე ტემპერატურას უძლებს. ქეცისა (Fabraea maculata) და მონილიოზის მიმართ საშუალო მდგრადობა აქვს, თუმცა ბაქტერიული დამწვრობის (Erwinia amylovora) მიმართ მგრძნობიარეა.
- სიმწიფის პერიოდი და შენახვა: ნაყოფის საკრეფი სიმწიფე ოქტომბრის პირველ ნახევარში დგება, ხოლო მოხმარებით სიმწიფეს კრეფიდან 2–3 კვირის შემდეგ აღწევს. სამაცივრე პირობებში, 0–2°C ტემპერატურისა და 85–90% ჰაერის ფარდობითი ტენიანობის პირობებში, ნაყოფი 3–4 თვის განმავლობაში ინახება.
- ჯიშის დადებითი თვისებები: ნაყოფის მაღალი სასაქონლო და საგემოვნო ხარისხი, ქვისებრი უჯრედების შედარებით მცირე რაოდენობა, უხვი და რეგულარული მოსავლიანობა და გადამუშავებისთვის ვარგისიანობა. ნაყოფს იყენებენ ჯემის, კომპოტისა და ბრენდის დასამზადებლად.
- ჯიშის უარყოფითი თვისებები: ბაქტერიული დამწვრობის მიმართ საშუალო ან მაღალი მგრძნობელობა.
ლესკოვაცი ევროპაში გავრცელებული და კომერციულად მნიშვნელოვანი ჯიშია. იგი გამოიყენება როგორც ინტენსიური სამრეწველო ბაღების გასაშენებლად, ისე საკარმიდამო მეურნეობებში.
ავტორი: აგროკავკასია
ფოტო: აგროკავკასია / AI
გამოყენებული რესურსები:
Westwood; Janick & Paull.
სტატიას აქვს მხოლოდ საინფორმაციო ხასიათი. აგროკავკასია არ ფლობს ინფორმაციას აღნიშნული ჯიშის ყიდვა-გაყიდვის შესახებ.
