კეთილშობილი დაფნა (ლათინური: Láurus nobilis) დაფნისებრთა ოჯახის სუბტროპიკული ხე ან ბუჩქია, მის ფოთლებს სანელებლად იყენებენ.
დაფნა მარადმწვანე ხე ან მაღალი ბუჩქია, რომლის სიმაღლე 10-15 მეტრს აღწევს, გლუვი ყავისფერი ქერქითა და შიშველი ყლორტებით. გვირგვინი მკვრივფოთლიანია, ძირითადად პირამიდული ფორმის.
კეთილშობილი დაფნა გავრცელებულია ბრიტანეთში, ყირიმში, კავკასიაში, ხმელთაშუა ზღვის რეგიონში და სხვა.
დაფნის სასარგებლო თვისებები
დაფნის (Laurus Nobilis L) ფოთოლი შეიცავს A, C, B და PP ვიტამინებს, სელენს და მანგანუმს, მაგნიუმს და ფოსფორს, კალიუმს, კალციუმს, სპილენძს და ბევრ სხვა მინერალს. გარდა ამისა, შეიცავს ტანინებს, ეთერზეთებს და ორგანულ მჟავებს მათ შორის ძმარმჟავა, ჭიანჭველმჟავა, ბუტირის მჟავა, ლაურინის მჟავა და ამინოკაპრონის მჟავა.
დაფნაში შემავალი ყველა ეს ორგანული მჟავა ბუნებრივი ანტიოქსიდანტია. ორგანიზმში არსებული ანტიოქსიდანტები ხელს უწყობენ დაბერების პროცესისა და ნაადრევი დაბერების გამომწვევი ჟანგვითი რეაქციების შენელებას. მათი ანტიოქსიდანტური თვისებების გამო, საკვებ მჟავებს აქვთ ანთების საწინააღმდეგო და სიცხის დამწევი თვისებები, ზოგიერთ მათგანს კი შეუძლია სისხლის შედედების შემცირებაც კი.
კამფორა. ეს ნივთიერება დაფნის ფოთლებს უნიკალურ არომატს ანიჭებს. ის ასევე ასტიმულირებს მადას და აუმჯობესებს სისხლის მიმოქცევას. კამფორა ასევე ხელს უწყობს ფილტვებისა და დიაფრაგმის ფუნქციის გაუმჯობესებას ტვინის სასუნთქი ცენტრის სტიმულირებით.
ლიმონენი. დაფნის ფოთლის ეს კომპონენტი, რომელიც ხელს უწყობს მის არომატს, მატონიზირებელი ეფექტით გამოირჩევა. ის ყველაზე ხშირად ციტრუსის ქერქში გვხვდება.
ცინეოლი. ეს ნივთიერება შესანიშნავი ბუნებრივი ამოსახველებელი, გამათბობელი და ანტიბაქტერიული საშუალებაა. დაფნის ფოთლის გარდა, ის ასევე ევკალიპტშია.
ვიტამინები. მცენარეების დიდი უმრავლესობის მსგავსად, დაფნის ფოთოლი შეიცავს რამდენიმე B ვიტამინს (B1, B2, B3, B6, B9) და C ვიტამინს. C ვიტამინი პასუხისმგებელია იმუნიტეტის შენარჩუნებაზე და ხელს უწყობს სისხლში შაქრის დონის შემცირებას.
მინერალები. დაფნის ფოთოლი შეიცავს გულისა და სისხლძარღვების ჯანმრთელობისთვის აუცილებელ მიკროელემენტებს – კალციუმს, მაგნიუმს და კალიუმს – ასევე ცენტრალური ნერვული სისტემის ნორმალური ფუნქციონირებისთვის აუცილებელ მინერალებს – რკინას, ფოსფორს, ნატრიუმს, სპილენძს, სელენს და თუთიას.
მამაკაცებისთვის. თუთია, სხვა ნივთიერებებთან ერთად, ასტიმულირებს სპერმის მომწიფებას და ზრდის მათ აქტივობას. დაფნის ფოთლები ასევე შეიცავს კალიუმს და მაგნიუმს, რაც მათ სასარგებლოს ხდის გულ-სისხლძარღვთა სისტემისთვის. სტატისტიკა აჩვენებს, რომ მამაკაცები გაცილებით უფრო მგრძნობიარენი არიან გულისა და სისხლძარღვების დაავადებების მიმართ.
ქალებისთვის. დაფნის ფოთლები შეიცავს ომეგა-3 ცხიმოვან მჟავებს, ასევე A და B2 ვიტამინებს, რომლებიც წარმოუდგენლად სასარგებლოა კანისთვის და ცნობილია, როგორც „სილამაზის ვიტამინი“. ფოთლების ნაყენი შეიძლება გამოყენებულ იქნას სახის კომპრესივით, სიწითლისა და აკნეს სამკურნალოდ. ვიტამინი B9 ასევე მნიშვნელოვანია ქალის ორგანიზმისთვის, განსაკუთრებით ორსულობის დროს. ეს ვიტამინი ხელს უწყობს ნაყოფის სრულ და დროულ განვითარებას, ხელს უწყობს ორსულობის შეუფერხებლად მიმდინარეობას და ხელს უწყობს ემოციური და ჰორმონალური ბალანსის ნორმალიზებას მშობიარობამდე და მის შემდეგ.
დაფნის ფოთლის ნაყენის სარგებლიანობა
დაფნის ფოთლებს აქვთ ანტისეპტიკური, ანთების საწინააღმდეგო და ტკივილგამაყუჩებელი თვისებები. ეს ეფექტები განპირობებულია ჭიანჭველას და ამინოკაპრონის მჟავების, კამფორის და ტანინების არსებობით.
დაფნის ფოთლის ნაყენი გამოიყენება ნერვული აგზნებადობისა და ძილის დარღვევების დროს. მაგნიუმის და B ვიტამინების სიმრავლე ხელს უწყობს ნერვული სისტემის დამშვიდებას. ამ ეფექტის მისაღწევად, ასევე რეკომენდებულია მასთან ერთად აბაზანის მიღება ან არომათერაპიისთვის გამოყენება.
დაფნის ფოთლის ნაყენი ასევე სასარგებლოა ორგანიზმიდან ზედმეტი სითხის მოსაშორებლად. ამ თვისების გამო, ნაყენი სასარგებლოა მათთვის, ვისაც სურს შეშუპებისა და ჭარბი წონისგან თავის დაღწევა.
გარდა ამისა, ნაყენს შეუძლია საჭმლის მონელების გაუმჯობესება და ნაწლავის კოლიკის შემსუბუქება. დაფნის ფოთლებში არსებული მჟავები აუმჯობესებს მეტაბოლიზმს, რაც ხელს უწყობს აუცილებელი ფერმენტების გამომუშავების გაზრდას. ამ მჟავებს ასევე შეუძლიათ ორგანიზმის დაცვა ნაწლავებში დაგროვილი მავნე ნაერთებისა და ტოქსინების მავნე ზემოქმედებისგან.
სასარგებლოა თუ არა დაფნის ფოთოლი ხანდაზმულებისთვის?
დაფნის ფოთლებში არსებული სასარგებლო მიკროელემენტები ხელს უწყობს გულისა და სისხლძარღვების გაძლიერებას, აუმჯობესებს სისხლის მიმოქცევას. დაფნის ფოთლებს შეუძლიათ ათეროსკლეროზის პრევენცია, ხოლო ეთერზეთებისა და B ვიტამინების მაღალი შემცველობის წყალობით, მათ შეუძლიათ ტვინის ფუნქციის მხარდაჭერა.
კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტი: დაფნის ფოთლის გამოყენება ხელს უწყობს კერძების არომატის გაუმჯობესებას, რითაც ამცირებს მარილის საჭიროებას. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მაღალი არტერიული წნევის მქონე პირთათვის.
რა მდგომარეობების დროს არის დაფნის ფოთოლი სასარგებლო?
კუჭ-ნაწლავის დაავადებები. დაფნის ფოთოლი ხელს უწყობს საჭმლის მონელების გაუმჯობესებას, ანთების ჩაცხრობას და მეტეორიზმისა და გულძმარვის შემცირებას. ნატურალური სანელებლების რეგულარული მოხმარება ამცირებს კუჭ-ნაწლავის ანთებით დაავადებებთან დაკავშირებული სიმპტომების სიმძიმეს.
დიაბეტი. სამეცნიერო კვლევები აჩვენებს, რომ დაფნის ფოთოლი, სამზარეულოში რეგულარული გამოყენებისას, ხელს უწყობს სისხლში შაქრის დონის ნორმალიზებას და ინსულინის მგრძნობელობის გაუმჯობესებას.
გულისა და სისხლძარღვთა დაავადებები. მაგნიუმისა და კალციუმის წყალობით, დაფნის ფოთოლი ხელს უწყობს „ცუდი“ ქოლესტერინის შემცირებას, არტერიული წნევის ნორმალიზებას და გულის ფუნქციის გაუმჯობესებას.
ანთებითი დაავადებები. დაფნის ფოთოლი შეიცავს ეთერზეთებს, რომლებიც ცნობილია ანთების საწინააღმდეგო და ანტისეპტიკური თვისებებით. დაფნის ფოთოლი ხელს უწყობს ანთების შემცირებას და სხვადასხვა მდგომარეობასთან, როგორიცაა ართრიტი და რევმატიზმი, დაკავშირებული სიმპტომების შემსუბუქებას. დაფნის ფოთოლს ასევე შეუძლია დააჩქაროს ჭრილობებისა და დამწვრობის შეხორცება, რაც ხელს უწყობს კანის უფრო სწრაფ რეგენერაციას. ეს თვისება ასევე განპირობებულია მათში შემავალი A ვიტამინით. შესამჩნევი ეფექტი შეინიშნება დაფნის ფოთლის ნაყენის დალევისას.
როგორ მოვამზადოთ დაფნის ფოთლის ნახარში?
თხუთმეტ საშუალო ზომის დაფნის ფოთოლს დაასხით 300 მლ წყალი, მიიყვანეთ ადუღებამდე და ადუღეთ ხუთი წუთის განმავლობაში. შემდეგ ჩაასხით თერმოსში და გააჩერეთ სამი საათის განმავლობაში. გადაწურეთ და მიიღეთ თითო სუფრის კოვზი დღეში სამჯერ, მაგრამ მხოლოდ ექიმთან კონსულტაციის შემდეგ.
მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ დაფნის ფოთოლი არავითარ შემთხვევაში არ არის პანაცეა. ნებისმიერი დაავადების სამკურნალოდ დაფნის ფოთლის გამოყენებამდე, ყოველთვის რეკომენდებულია ექიმთან კონსულტაცია ინდივიდუალური რეკომენდაციების მისაღებად და შესაძლო უკუჩვენებების ან სხვა დანიშნულ მედიკამენტებთან ურთიერთქმედების გასათვალისწინებლად.
მავნე თვისებები და უკუჩვენებები
მიუხედავად მრავალი სასარგებლო თვისებისა, დაფნის ფოთლის ნაყენების ჭარბი რაოდენობით მიღება არ შეიძლება. ამ სანელებელი ნებისმიერი ფორმით ჭარბი რაოდენობით მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს არტერიული წნევის ვარდნა სითხის დაკარგვის გამო.
წყლულის, ქოლეცისტიტის და პანკრეატიტის დიაგნოზის მქონე პირებს ურჩევენ, თავი შეიკავონ დაფნის ფოთლის მოხმარებისგან, განსაკუთრებით მწვავე პერიოდებში.
ასევე სიფრთხილე უნდა გამოიჩინონ სისხლის ცუდი შედედების მქონე პირებმა, რადგან დაფნის ფოთოლს აქვს სისხლის გამათხელებელი თვისებები.
და რა თქმა უნდა, ალერგიული რეაქციების ან აუტანლობის მქონე პირებმა თავი უნდა შეიკავონ დაფნის ფოთლისგან.
წყარო: rskrf
დაფნა – დაფნის მოვლა-მოყვანის თანამედროვე ტექნოლოგია
