იორკშირის ჯიშის ღორი (Large White) მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული და ეკონომიკურად მნიშვნელოვანი ღორის ჯიშია, რომელიც მაღალი ნაყოფიერების, კარგი დედობრივი თვისებებისა და სწრაფი ზრდის გამო თანამედროვე კომერციული მეღორეობის ერთ-ერთ მთავარ საყრდენად მიიჩნევა.
ინგლისის იორკშირის საგრაფოში ჩამოყალიბებული ეს ჯიში დღეს მსოფლიოს თითქმის ყველა კონტინენტზეა გავრცელებული და მრავალი თანამედროვე ჰიბრიდის გენეტიკურ საფუძველს წარმოადგენს.
იორკშირის ღორი, რომელსაც ევროპის ქვეყნებში ხშირად Large White-ის სახელით იცნობენ, XIX საუკუნეში ინგლისში, ადგილობრივი თეთრი ღორების შერჩევისა და გაუმჯობესების შედეგად ჩამოყალიბდა. პირველი სანაშენე წიგნი (Herdbook) 1884 წელს გამოიცა, ხოლო შემდგომ პერიოდში ჯიში მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში გავრცელდა და თანამედროვე მეღორეობის ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან გენეტიკურ რესურსად იქცა.
ჯიშის გარეგნული მახასიათებლები
იორკშირის ღორი გამოირჩევა:
- თეთრი შეფერილობით;
- გრძელი და ღრმა სხეულით;
- სწორმდგომი, წაწვეტებული ყურებით;
- ფართო ზურგით;
- ძლიერი კიდურებით;
- კარგად განვითარებული კუნთოვანი სისტემით.
ზრდასრული ნეზვები, როგორც წესი, 220-300 კილოგრამს იწონიან, ხოლო ტახების ცოცხალი მასა 300-400 კილოგრამს ან მეტს აღწევს. თანამედროვე სანაშენე ხაზებში ეს მაჩვენებლები შეიძლება უფრო მაღალიც იყოს.
პროდუქტიულობა და ეკონომიკური მნიშვნელობა
იორკშირი მსოფლიოში ერთ-ერთ საუკეთესო დედობრივ ჯიშად ითვლება. მისი მთავარი უპირატესობაა მრავალრიცხოვანი ნაშიერი, კარგი რძიანობა და გოჭების მაღალი შენარჩუნების მაჩვენებელი.
ძირითადი მაჩვენებლები
- ნეზვის ცოცხალი მასა: 220-300 კგ;
- ტახის ცოცხალი მასა: 300-400 კგ;
- გოჭების რაოდენობა ერთ მოგებაზე: 10-14;
- საშუალო ნაყარი: 11-12 გოჭი;
- დღიური წონამატი: 700-900 გრ;
- 100 კგ წონის მიღწევა: 170-190 დღე;
- დაკვლის გამოსავლიანობა: 72-80%;
- ხორცის წილი კარკასში: 55-65%.
იორკსირისა და ლანდრასის შეჯვარებით მიღებული ფორმები დღეს მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში კომერციული მეღორეობის სტანდარტად ითვლება.
მოვლა, კვება და სამეურნეო თვისებები
იორკშირი წარმატებით გამოიყენება როგორც ინტენსიურ, ისე ნახევრად ინტენსიურ წარმოების სისტემებში. ჯიშის მაღალი პროდუქტიულობის შესანარჩუნებლად აუცილებელია მშრალი და სუფთა სადგომი, კარგი ვენტილაცია, ხარისხიანი საკვები და სუფთა წყალზე მუდმივი წვდომა. თეთრი კანის გამო ღია პირობებში შენახვისას სასურველია ჩრდილისა და ტალახის აბაზანების მოწყობა, რადგან ცხოველები მზის სხივების მიმართ შედარებით მგრძნობიარენი არიან.
იორკშირი გამოირჩევა საკვების კარგი კონვერსიით და სწრაფი ზრდის უნარით. სრულფასოვანი კვების პირობებში, რომელიც ეფუძნება მარცვლეულ კულტურებს, ცილოვან დანამატებს, ვიტამინებსა და მინერალებს, ახალგაზრდა ღორები 6-7 თვის ასაკში საბაზრო წონას აღწევენ.
ჯიშის მთავარი უპირატესობა მისი რეპროდუქციული მაჩვენებლებია. ნეზვები მაღალი ნაყოფიერებით, კარგი რძიანობითა და განვითარებული დედობრივი ინსტინქტით გამოირჩევიან, რაც გოჭების შენარჩუნების მაღალ მაჩვენებელს განაპირობებს. სწორედ ამიტომ იორკშირი მსოფლიოში ერთ-ერთ მთავარ დედობრივ ჯიშად ითვლება და ფართოდ გამოიყენება ჰიბრიდულ პროგრამებში.
იორკშირის ძირითადი უპირატესობებია:
- მაღალი ნაყოფიერება;
- დიდი ნაყარი;
- სწრაფი ზრდა;
- კარგი საკვების კონვერსია;
- მაღალი ხორცპროდუქტიულობა;
- კარგი დედობრივი თვისებები;
- ჰიბრიდულ პროგრამებში ფართო გამოყენება;
- სხვადასხვა კლიმატურ პირობებთან შეგუების უნარი.
ჯიშის ნაკლოვანებებს შორის აღსანიშნავია:
- მზის სხივების მიმართ შედარებითი მგრძნობელობა;
- მაღალი პროდუქტიულობისთვის ინტენსიური კვების საჭიროება;
- ხარისხიანი გენეტიკისა და მართვის მნიშვნელობა.
საქართველოში მოშენების პერსპექტივა
საქართველოში ღორის ხორცზე სტაბილური მოთხოვნა არსებობს და თანამედროვე გენეტიკის გამოყენება ჯერ კიდევ განვითარების ეტაპზეა. იორკშირი განსაკუთრებით საინტერესოა იმ მეურნეობებისთვის, რომლებიც ორიენტირებულნი არიან გოჭების წარმოებაზე, ჰიბრიდული ხაზების შექმნასა და ინტენსიური მეღორეობის განვითარებაზე.
მისი მაღალი ნაყოფიერება და დედობრივი თვისებები საშუალებას იძლევა ფერმერმა მიიღოს მეტი გოჭი და გაზარდოს წარმოების ეკონომიკური ეფექტიანობა.
ფოტო: აგროკავკასია / AI
წყარო: British Pig Association; Rare Breeds Survival Trust.
* სტატიას აქვს მხოლოდ საინფორმაციო ხასიათი და არ წარმოადგენს ყიდვა-გაყიდვის, ინვესტირების ან ბიზნესგადაწყვეტილების რეკომენდაციას. აგროკავკასია არ ფლობს ინფორმაციას აღნიშნული ჯიშის ცხოველების გაყიდვის, შეძენის ან ხელმისაწვდომობის შესახებ.
