საერთაშორისო წყლებში არსებულმა ეკოსისტემებმა საბოლოოდ მიიღეს დაცვის მექანიზმი.
17 იანვარს ძალაში შევიდა ე.წ. ღია ზღვის ანუ ეროვნული იურისდიქციის მიღმა ბიომრავალფეროვნების შესახებ შეთანხმება (BBNJ) — საერთაშორისო სამართლებრივი დოკუმენტი, რომელიც პირველად ანიჭებს სავალდებულო იურიდიულ ჩარჩოს ოკეანის იმ ზონებს, რომლებიც არც ერთ სახელმწიფოს არ ეკუთვნის და აქამდე თითქმის დაუცველად რჩებოდა.
საერთაშორისო საზოგადოებამ მნიშვნელოვანი ისტორიული ნაბიჯი გადადგა — საერთაშორისო წყლების დაცვის გლობალური შეთანხმება ოფიციალურად შევიდა ძალაში. ეს შეთანხმება პირველად ქმნის ერთიან სამართლებრივ ჩარჩოს მსოფლიო ოკეანის იმ ზონების დასაცავად, რომლებიც არც ერთი ქვეყნის იურისდიქციას არ ექვემდებარება და პლანეტის ზედაპირის თითქმის ნახევარს მოიცავს.
საერთაშორისო წყლები, ე.წ. ღია ზღვა, ათწლეულების განმავლობაში პრაქტიკულად დაუცველი იყო. აქ აქტიურად მიმდინარეობდა გადაჭარბებული თევზჭერა, ბიომრავალფეროვნების შემცირება, საზღვაო დაბინძურება და რესურსების უკონტროლო გამოყენება. არსებული საერთაშორისო კანონმდებლობა ვერ პასუხობდა თანამედროვე გამოწვევებს, განსაკუთრებით კლიმატის ცვლილების პირობებში.
ახალი შეთანხმება ითვალისწინებს დაცული საზღვაო ტერიტორიების შექმნას საერთაშორისო წყლებში, რაც საშუალებას მისცემს ქვეყნებს ერთობლივად შეინარჩუნონ ეკოსისტემები და აღადგინონ გადაშენების პირას მყოფი სახეობები. ასევე მკაცრდება მოთხოვნები გარემოზე ზემოქმედების შეფასების კუთხით — დიდი საზღვაო პროექტები ვეღარ განხორციელდება საერთაშორისო კონტროლის გარეშე.
მნიშვნელოვან სიახლეს წარმოადგენს გენეტიკური საზღვაო რესურსების რეგულირება. ღრმა ზღვის ბიომრავალფეროვნება ხშირად გამოიყენება ფარმაცევტულ და ბიოტექნოლოგიურ კვლევებში, თუმცა სარგებელი ძირითადად განვითარებულ ქვეყნებში კონცენტრირდებოდა. შეთანხმება ითვალისწინებს სარგებლის უფრო სამართლიან განაწილებას და განვითარებადი ქვეყნების ჩართვას კვლევით პროცესებში.
გარემოსდამცველები შეთანხმებას ისტორიულ გამარჯვებად აფასებენ, თუმცა აღნიშნავენ, რომ მისი ეფექტიანობა დამოკიდებული იქნება რეალურ აღსრულებაზე. გამოწვევად რჩება მონიტორინგი, დაფინანსება და პოლიტიკური ნების შენარჩუნება გლობალურ დონეზე.
საერთაშორისო წყლების დაცვის შეთანხმების ძალაში შესვლა ცხადყოფს, რომ ოკეანის დაცვა მხოლოდ ცალკეული ქვეყნების საქმე აღარ არის. ეს არის კოლექტიური პასუხისმგებლობა, რომელიც განსაზღვრავს არა მხოლოდ საზღვაო ეკოსისტემების მომავალს, არამედ პლანეტის კლიმატურ და ეკოლოგიურ სტაბილურობასაც.
