2026 წლის დასაწყისში აზერბაიჯანი აგრძელებს პოზიციების გამყარებას ვაშლის საერთაშორისო ბაზარზე. იანვარ–თებერვლის მონაცემებით, ქვეყნის ვაშლის ექსპორტიდან მიღებულმა შემოსავალმა 17 მილიონ აშშ დოლარს გადააჭარბა, რაც წლიურ ჭრილში ზრდის ტენდენციაზე მიუთითებს.
აზერბაიჯანის ვაშლის ექსპორტის ზრდა რამდენიმე ძირითადი ფაქტორით არის განპირობებული. ბოლო წლებში ქვეყანაში აქტიურად მიმდინარეობს ინტენსიური ბაღების გაშენება, სადაც გამოიყენება თანამედროვე, მაღალმოსავლიანი ჯიშები და ეფექტური აგროტექნოლოგიები, რაც მნიშვნელოვნად ზრდის როგორც მოსავლიანობას, ისე პროდუქტის ხარისხს.
პარალელურად, სექტორი სარგებლობს სახელმწიფოს მხრიდან მხარდაჭერით — ფერმერები იღებენ სუბსიდიებს, ხოლო ექსპორტიორები სხვადასხვა პროგრამის მეშვეობით სტიმულირდებიან უცხოურ ბაზრებზე გასასვლელად.
მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ლოგისტიკური ფაქტორიც: აზერბაიჯანს აქვს გეოგრაფიული უპირატესობა, რაც უზრუნველყოფს სწრაფ და შედარებით იაფ მიწოდებას რუსეთსა და მეზობელ რეგიონებში. ამას ემატება ფასის კონკურენტუნარიანობაც — დაბალი თვითღირებულება საშუალებას აძლევს ადგილობრივ მწარმოებლებს, საერთაშორისო ბაზარზე უფრო მიმზიდველი ფასებით შევიდნენ და კონკურენცია გაუწიონ სხვა ქვეყნებს.
მთავარი საექსპორტო ბაზრები (წილი %)
აზერბაიჯანის ვაშლის ექსპორტის ძირითადი მიმართულებები ასე ნაწილდება:
- რუსეთი — 75–85% (ძირითადი და სტაბილური ბაზარი);
- ყაზახეთი — 5–8%;
- არაბთა გაერთიანებული საამიროები — 3–6%;
- ერაყი — 2–4%.
რუსეთი კვლავ დომინანტია და ზოგ წლებში მთლიანი ექსპორტის 80%-მდე იკავებს, რაც აზერბაიჯანს ძლიერად აბამს ერთ ბაზარზე.
მსოფლიო ბაზრის კონტექსტი (წლიური წარმოება)
გლობალურად ვაშლის ბაზარი ერთ-ერთი ყველაზე კონკურენტულია, სადაც წარმოების მოცულობები ასე ნაწილდება:
- ჩინეთი — 45–47 მლნ ტონა (მსოფლიოს 50%);
- აშშ — 4.5–5 მლნ ტონა;
- პოლონეთი — 3.5–4.5 მლნ ტონა;
- იტალია — 2–2.5 მლნ ტონა.
შედარებისთვის: აზერბაიჯანი — დაახლოებით 700–900 ათასი ტონა
ვაშლის მოვლა-მოყვანის ტექნოლოგია
