ეკვადორში ძლიერი წყალდიდობები კაკაოს წარმოებასა და ექსპორტს საფრთხეს უქმნის. მოსალოდნელი დანაკარგი მსოფლიო ბაზარზე მიწოდებას შეამცირებს და შესაძლოა კაკაოს ფასების ზრდაც გამოიწვიოს.
კაკაოს მსოფლიო ბაზარზე, სადაც ფასები ბოლო წლებში მკვეთრად გაიზარდა, ყურადღება კვლავ ლათინური ამერიკისკენ არის მიპყრობილი. ეკვადორში, რომელიც კაკაოს ერთ-ერთი უმსხვილესი მწარმოებელი და ექსპორტიორია, ელ-ნინიოსთან დაკავშირებულმა ძლიერმა ნალექებმა და წყალდიდობებმა მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია. დარგის ექსპერტების წინასწარი შეფასებით, სტიქიის შედეგად მიმდინარე სეზონზე ქვეყნის კაკაოს მოსავალი შესაძლოა 7%-ით შემცირდეს და დაახლოებით 580 000 ტონა შეადგინოს.
წყალდიდობამ პლანტაციებსა და სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურას დაარტყა
ოქტომბერში ეკვადორის სანაპირო რაიონებში უჩვეულოდ ძლიერი ნალექი მოვიდა. ორგანიზაცია Vaisala Xweather-ის მონაცემებით, ნალექების რაოდენობამ ისტორიულ ნორმას 100-ჯერ გადააჭარბა. წყალდიდობამ დატბორა სასოფლო-სამეურნეო სავარგულები და მნიშვნელოვნად შეაფერხა პროდუქციის გადაზიდვა.
ეკვადორის კაკაოს ექსპორტიორთა ასოციაციის (Anecacao) პრეზიდენტის განმარტებით, ამ ეტაპზე ერთ-ერთი მთავარი პრობლემა დაზიანებული გზებია. ფერმერების ნაწილს პლანტაციებთან მისვლა უჭირს, რის გამოც დამწიფებული ნაყოფის დროულად აღება, პლანტაციებიდან გამოტანა და შემდგომი დამუშავება ფერხდება.
წყალდიდობის შედეგები მხოლოდ ინფრასტრუქტურის დაზიანებით არ შემოიფარგლება. სპეციალისტები მოსავლისთვის გრძელვადიან საფრთხეებზეც საუბრობენ. ჭარბი ტენიანობა აზიანებს კაკაოს ყვავილებს, ხელს უშლის ნაყოფის ჩამოყალიბებას და სოკოვანი დაავადებების გავრცელებისთვის ხელსაყრელ პირობებს ქმნის.
ანალიტიკური კომპანია StoneX-ის შეფასებით, ზარალის სრული მასშტაბის განსაზღვრა მხოლოდ 2027 წლის პირველი კვარტლის ბოლოს გახდება შესაძლებელი. ამ დროისთვის უფრო ნათელი იქნება, რა გავლენა იქონია წყალდიდობამ მცენარეების მდგომარეობასა და მოსავლიანობაზე.
ეკვადორული კაკაოს ფასი გაიზარდა
მიწოდების შემცირების მოლოდინმა ადგილობრივ ბაზარზე ფასებზეც უკვე იმოქმედა. სავაჭრო კომპანია Latam Commodity Traders-ის ინფორმაციით, ეკვადორული კაკაოს მარცვლები გაძვირდა.
წყალდიდობებამდე ეკვადორული კაკაო ნიუ-იორკის ბირჟაზე დაფიქსირებულ ფიუჩერსულ ფასთან შედარებით ტონაზე დაახლოებით 300 დოლარით იაფად იყიდებოდა. ახლა ეს სხვაობა თითქმის გაქრა — პროდუქცია ბირჟის ფასთან მიახლოებულ ფასად, ან მაქსიმუმ 20-დოლარიანი ფასდაკლებით იყიდება.
როგორ აისახება ეს მსოფლიო ბაზარზე?
ეკვადორიდან მიწოდების შესაძლო შემცირებას ამ ეტაპზე ნაწილობრივ აბალანსებს დასავლეთ აფრიკაში, განსაკუთრებით კოტ-დ’ივუარსა და განაში, წინა სეზონზე მიღებული შედარებით უხვი მოსავალი. თუმცა საინვესტიციო და საკონსულტაციო კომპანია Hedgepoint Global Markets-ის ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ ეს დამატებითი მიწოდება ბაზარზე ზეწოლის შესამსუბუქებლად შესაძლოა საკმარისი აღარ აღმოჩნდეს.
მათი შეფასებით, ეკვადორიდან კაკაოს მიწოდების შეფერხებამ საერთაშორისო ბაზარზე ფასების ზრდას შეიძლება დამატებითი ბიძგი მისცეს. ნედლეულის გაძვირება კი შოკოლადისა და სხვა საკონდიტრო ნაწარმის მწარმოებლებისთვის დანახარჯებს გაზრდის.
საბოლოოდ, კაკაოს გაძვირება შესაძლოა მომხმარებლებისთვისაც შესამჩნევი გახდეს — შოკოლადისა და კაკაოს შემცველი პროდუქტების ფასების ზრდის სახით. თუმცა ამ ცვლილების მასშტაბი დამოკიდებული იქნება არა მხოლოდ ეკვადორში მოსავლის დანაკარგზე, არამედ სხვა მწარმოებელ ქვეყნებში წარმოებასა და მსოფლიო ბაზარზე არსებულ მარაგებზეც.
ფოტო: აგროკავკასია / AI

