ევროკავშირს 2030 წლისთვის სოფლის მეურნეობის მიწების მეოთხედის ორგანულ წარმოებაზე გადაყვანა სურს, თუმცა არსებული ტემპით მიზნის მიღწევა სულ უფრო რთული ჩანს.
ევროკავშირმა რამდენიმე წლის წინ საკმაოდ ამბიციური მიზანი დაისახა — 2030 წლისთვის სასოფლო-სამეურნეო მიწების მინიმუმ 25% ორგანული მეურნეობის ქვეშ უნდა მოექცეს. თუმცა უახლესი შეფასებები აჩვენებს, რომ ამ მიზნის მისაღწევად არსებული პროგრესი საკმარისი არ არის.
ევროპის გარემოს სააგენტოს (EEA) მონაცემებით, ორგანული სოფლის მეურნეობის წილი ევროკავშირში 2012 წლის 5.9%-დან 2023 წელს 10.8%-მდე გაიზარდა. მიუხედავად იმისა, რომ ზრდა შთამბეჭდავია, 25%-იან ნიშნულამდე მისასვლელად განვითარების ტემპი პრაქტიკულად უნდა გაორმაგდეს.
ექსპერტების შეფასებით, თუ ევროკავშირს მიზნის მიღწევა სურს, ყოველწლიურად დაახლოებით 3.26 მილიონი ჰექტარი სასოფლო-სამეურნეო მიწა უნდა გადავიდეს ორგანულ წარმოებაზე. მთლიანობაში კი 2030 წლამდე დამატებით 22.8 მილიონი ჰექტრის კონვერსია იქნება საჭირო.
ორგანული მეურნეობა ევროკავშირის „მწვანე შეთანხმების“ (Green Deal) ერთ-ერთი მთავარი მიმართულებაა. ბრიუსელი მას გარემოს დაცვის, ბიომრავალფეროვნების შენარჩუნების, ნიადაგის ჯანმრთელობის გაუმჯობესებისა და ქიმიური საშუალებების გამოყენების შემცირების მნიშვნელოვან ინსტრუმენტად მიიჩნევს. ორგანულ წარმოებაში აკრძალულია გენმოდიფიცირებული კულტურების გამოყენება და მკაცრად იზღუდება სინთეზური პესტიციდები და სასუქები.
თუმცა მთავარი პრობლემა მხოლოდ ფერმერების გადაყვანა არ არის. ბოლო წლებში ორგანულ პროდუქტებზე მოთხოვნის ზრდა შენელდა, ზოგიერთ ქვეყანაში კი ბაზარი არასტაბილურიც გახდა. სწორედ ამიტომ ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ მხოლოდ სუბსიდიები და სახელმწიფო მხარდაჭერა საკმარისი აღარ არის — საჭიროა მომხმარებლის მოთხოვნის ზრდაც.
ევროკომისიამ ამ მიზნით 2021-2027 წლების ორგანული წარმოების სამოქმედო გეგმაც შეიმუშავა, რომელიც როგორც წარმოების, ისე მოხმარების ზრდას ითვალისწინებს. პროგრამა მოიცავს ორგანული პროდუქტების პოპულარიზაციას, ფერმერთა მხარდაჭერას, კვლევებსა და ინოვაციებს.
მიუხედავად ამისა, ევროპის გარემოს სააგენტოს შეფასება საკმაოდ ფრთხილია. ორგანიზაცია პირდაპირ აღნიშნავს, რომ არსებული პოლიტიკით 2030 წლის მიზნის მიღწევის ალბათობა დაბალია და დამატებითი ზომები იქნება საჭირო.
საინტერესოა ისიც, რომ ორგანულ მეურნეობებში ახალგაზრდების წილი უფრო მაღალია, ვიდრე ტრადიციულ ფერმებში. ევროკავშირის მონაცემებით, ორგანული მეურნეობების დაახლოებით 21%-ს 40 წლამდე ასაკის ფერმერები მართავენ, მაშინ როცა ტრადიციულ მეურნეობებში ეს მაჩვენებელი მხოლოდ 12%-ს შეადგენს.
თუ ევროკავშირი მიზანს მიაღწევს, ეს მსოფლიო სოფლის მეურნეობის ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური ტრანსფორმაცია იქნება. თუმცა ამ ეტაპზე მთავარი კითხვა კვლავ უცვლელია — შეძლებს თუ არა ევროპა დარჩენილ რამდენიმე წელიწადში ორგანული მეურნეობების ფართობი ორჯერ უფრო სწრაფად გაზარდოს, ვიდრე ეს ბოლო ათწლეულში ხდებოდა?
წყარო: European Environment Agency (EEA)
ორგანული და რეგენერაციული სოფლის მეურნეობა — რა განსხვავებაა მათ შორის?
