ევროპა მანდარინის მსოფლიო ვაჭრობის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ბაზრად რჩება, სადაც კონკურენცია ყოველწლიურად ძლიერდება.
მანდარინი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ციტრუსია, ხოლო ევროპის ბაზარი მისი უმსხვილესი მომხმარებლების შორისაა. სწორედ ამიტომ, ესპანეთი, მაროკო, თურქეთი, სამხრეთ აფრიკა, ეგვიპტე და ისრაელი აქტიურად იბრძვიან ევროპელ მომხმარებლამდე მისასვლელად.
ევროპული წარმოების ლიდერი ესპანეთია, რომელიც არა მხოლოდ ევროკავშირის, არამედ მსოფლიოს ერთ-ერთი უმსხვილესი ექსპორტიორიცაა. 2024 წელს ესპანეთმა მსოფლიო ბაზარზე 1.12 მილიონ ტონაზე მეტი მანდარინი გაიტანა, რაც მას გლობალურ ლიდერთა შორის ამყოფებს.
თუმცა ევროპული ბაზარი მხოლოდ ადგილობრივ წარმოებაზე არ არის დამოკიდებული. ევროკავშირი ყოველწლიურად ასობით ათას ტონა მანდარინს მესამე ქვეყნებიდანაც ყიდულობს. სამხრეთ აფრიკა, მაროკო, თურქეთი, ეგვიპტე და ისრაელი ევროპის მთავარი მომწოდებლები არიან. განსაკუთრებით საინტერესოა ეგვიპტის სწრაფი ზრდა — 2025/26 სეზონში ევროკავშირში მანდარინის ექსპორტი თითქმის სამჯერ გაიზარდა.
ბოლო წლებში თურქეთმაც მნიშვნელოვნად გააძლიერა პოზიციები. მაღალი მოსავლიანობა და კონკურენტული ფასები თურქ მწარმოებლებს საშუალებას აძლევს წარმატებით ივაჭრონ როგორც ევროკავშირში, ისე აღმოსავლეთ ევროპისა და ცენტრალური აზიის ბაზრებზე.
სამხრეთ აფრიკის მთავარი უპირატესობა სეზონურობაა. როდესაც ევროპული მოსავალი ბაზრიდან ქრება, სამხრეთ აფრიკული მანდარინი სწორედ მაშინ ჩნდება და საცალო ქსელებს პროდუქციის უწყვეტ მიწოდებას უზრუნველყოფს. ევროპის იმპორტში სამხრეთ აფრიკა უკვე წლებია ერთ-ერთ წამყვან ადგილს იკავებს.
ბაზარზე კონკურენცია კიდევ უფრო იზრდება კლიმატური ცვლილებების ფონზე. ესპანეთში, იტალიასა და პორტუგალიაში ამინდის პრობლემებმა ბოლო სეზონებში მოსავლის ნაწილი დააზარალა, რის გამოც მაროკოსა და ეგვიპტის ექსპორტიორებმა დამატებითი შესაძლებლობები მიიღეს.
ევროპის ბაზრის მთავარი კონკურენტები
- ესპანეთი — ევროკავშირის ლიდერი მწარმოებელი და ექსპორტიორი;
- სამხრეთ აფრიკა — სეზონური მიწოდების მთავარი მოთამაშე;
- მაროკო — სწრაფად მზარდი ექსპორტიორი;
- თურქეთი — კონკურენტული ფასები და დიდი მოცულობები;
- ეგვიპტე — ბოლო წლებში ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფად მზარდი მომწოდებელი;
- ისრაელი — პრემიუმ სეგმენტი, განსაკუთრებით Orri-სა და Jaffa-ს მანდარინები.
წყარო: USDA EU Citrus Annual Report
მანდარინის საბაღე ნაკვეთის შერჩევა და ნერგის დარგვა
