საფრანგეთი უკვე მუშაობს გრძელვადიან სტრატეგიაზე, რომელიც 2040 წლამდე ხილისა და ბოსტნეულის სექტორის გარდაქმნას ისახავს მიზნად.
ქვეყნის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მიერ წარმოდგენილ დოკუმენტში აღწერილია განვითარების ოთხი სცენარი, თუმცა ყველა მათგანს ერთი საერთო მიზანი აქვს — შიდა წარმოების გაძლიერება და იმპორტზე დამოკიდებულების შემცირება.
დღეს ეს სექტორი შედარებით მცირე მიწის რესურსს იყენებს — მხოლოდ 2.3% სასოფლო-სამეურნეო მიწებისა, თუმცა ფერმების რაოდენობით ბევრად დიდ წილს იკავებს (13%+). ეს ნიშნავს, რომ დარგი არის შრომატევადი, დივერსიფიცირებული და მაღალი დამატებული ღირებულების მატარებელი.
სტრატეგიის ერთ-ერთი მთავარი აქცენტი რისკების მართვაზე კეთდება. ხილის სექტორი განსაკუთრებით მოწყვლადია, რადგან ბაღები მრავალწლიანია და ერთხელ მიღებული გადაწყვეტილება — მაგალითად, ჯიშის შერჩევა — ფერმერს ათწლეულებით „აბამს“. სწორედ ამიტომ, კლიმატის ცვლილების პირობებში სწორად დაგეგმვა გადამწყვეტი ხდება.
ბოსტნეულის მიმართულებით სურათი უფრო მოქნილია. მოკლე წარმოების ციკლი ფერმერებს აძლევს საშუალებას სწრაფად შეცვალონ ჯიშები, დარგვის კალენდარი და ბაზარზე რეაგირება. სწორედ ამ მიზეზით საფრანგეთი უკვე ხედავს ახალ რეგიონულ ცენტრებს — ბრეტანი და ნორმანდია თანდათან გარდაიქმნება ბოსტნეულის წარმოების მნიშვნელოვან ზონებად, მათ შორის იმ კულტურებისთვის, რომლებიც ადრე ძირითადად ესპანეთიდან იმპორტირდებოდა.
მნიშვნელოვანი ტენდენციაა კულტურების დივერსიფიკაციაც. იზრდება ინტერესი ისეთი პროდუქტების მიმართ, როგორიცაა ფისტა, ბროწეული და ტკბილი კარტოფილი — კულტურები, რომლებიც უკეთ ერგება კლიმატის ცვლილებით გამოწვეულ ახალ პირობებს და ამავე დროს მაღალი ბაზრის ღირებულება აქვს.
სტრატეგია ასევე მკაფიოდ ეყრდნობა ხარისხზე კონკურენციას. საფრანგეთი აპირებს უფრო აქტიურად გამოიყენოს Label Rouge და სხვა სერტიფიკატები, რათა ადგილობრივი პროდუქცია გააძლიეროს იმპორტთან კონკურენციაში. აქ ლოგიკა მარტივია — თუ ფასში ვერ კონკურირებ, უნდა გაიმარჯვო ხარისხით.
ამ ყველაფრის უკან დგას ერთი უფრო დიდი ცვლილება: საფრანგეთი ცდილობს გადავიდეს მოცულობის მოდელიდან ღირებულების მოდელზე — ნაკლები, მაგრამ უფრო ხარისხიანი და მაღალმარჟიანი პროდუქცია.
საქართველოსთვის ეს საინტერესო მაგალითია. მსგავსი მიდგომა — ხარისხზე, ნიშურ კულტურებსა და მოქნილ წარმოებაზე ფოკუსი — შეიძლება ბევრად უფრო რეალური იყოს, ვიდრე მასობრივი კონკურენცია დიდ მოთამაშეებთან.
საბოლოოდ, საფრანგეთის სტრატეგია ერთ რამეს აჩვენებს: მომავალში წარმატებული იქნება არა ის ქვეყანა, რომელიც ყველაზე მეტს აწარმოებს, არამედ ის, ვინც უკეთ ადაპტირდება კლიმატთან, ბაზართან და მომხმარებელთან.
ფოტო: freepik
