კემბრიჯის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა შეიმუშავეს მზის რეაქტორი, რომელიც პლასტმასის ნარჩენებს წყალბადად გარდაქმნის — ამ ტექნოლოგიამ შესაძლოა ნარჩენების გადამუშავების სისტემა შეცვალოს.
მსოფლიოში ყოველწლიურად 400 მილიონ ტონაზე მეტი პლასტმასი იწარმოება, თუმცა მისი მხოლოდ მცირე ნაწილი გადამუშავდება. დანარჩენი ნაგავსაყრელებზე ან ბუნებრივ გარემოში ხვდება, სადაც ათეულობით, ზოგჯერ კი ასეულობით წლის განმავლობაში არ იშლება. სწორედ ამიტომ მეცნიერები ცდილობენ შექმნან ტექნოლოგიები, რომლებიც პლასტმასას ნარჩენად კი არა, ღირებულ რესურსად გადააქცევს.
კემბრიჯის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა შეიმუშავეს მზის რეაქტორი, რომელიც პლასტმასის ნარჩენებს წყალბადად და სხვა სასარგებლო ქიმიურ ნაერთებად გარდაქმნის.
ტექნოლოგია ეფუძნება ფოტორეფორმირების პროცესს. რეაქტორში გამოიყენება არა მხოლოდ პლასტმასის ნარჩენები, არამედ ძველი ავტომობილის აკუმულატორებიდან მიღებული რეგენერირებული მჟავაც. მჟავა პლასტმასის პოლიმერულ ჯაჭვებს უფრო მარტივ ნაერთებად შლის, ხოლო მზის სხივებით გააქტიურებული ფოტოკატალიზატორი ამ ნივთიერებებს წყალბადად და ძმარმჟავად გარდაქმნის. ამგვარად, ერთდროულად გამოიყენება ორი სხვადასხვა სახის ნარჩენი.
წყალბადი მომავლის ერთ-ერთ ყველაზე პერსპექტიულ ეკოლოგიურად სუფთა საწვავად მიიჩნევა, ხოლო ძმარმჟავა ფართოდ გამოიყენება ქიმიურ მრეწველობაში. შესაბამისად, ახალი რეაქტორი მხოლოდ ნარჩენების შემცირებას არ ემსახურება — ის დამატებით ღირებულ პროდუქტებსაც ქმნის.
მკვლევრების თქმით, სისტემის კიდევ ერთი უპირატესობაა სპეციალური ფოტოკატალიზატორი, რომელიც მჟავე გარემოშიც სტაბილურად მუშაობს. სწორედ ეს ზრდის ტექნოლოგიის პრაქტიკული გამოყენების შესაძლებლობას.
გამოცდებმა აჩვენა, რომ რეაქტორი 260 საათზე მეტი ხნის განმავლობაში სტაბილურად მუშაობს წარმადობის შემცირების გარეშე. გარდა ამისა, ტექნოლოგია ეფექტიანია არა მხოლოდ გავრცელებული პლასტმასებისთვის, არამედ ისეთი რთულად გადასამუშავებელი მასალებისთვისაც, როგორიცაა ნეილონი და პოლიურეთანი.
ახალი რეაქტორი საინტერესო მაგალითია იმისა, თუ როგორ შეიძლება ერთი ნარჩენი მეორე ნარჩენის გადამუშავებისთვის იქცეს რესურსად. პლასტმასი და გამოყენებული აკუმულატორებიდან მიღებული მჟავა ერთ ტექნოლოგიურ პროცესში ერთიანდება, შედეგად კი მიიღება სუფთა ენერგიის მატარებელი და სამრეწველო ნედლეული.
თუ ტექნოლოგია სამრეწველო მასშტაბზე გადავა, ის არა მხოლოდ პლასტმასის გადამუშავების სფეროს, არამედ წყალბადის წარმოების ეკონომიკასაც მნიშვნელოვნად შეცვლის.
წყარო: building-tech
