უზბეკეთი ბოლო წლებში სულ უფრო ხშირად ფიგურირებს, როგორც რეგიონში ერთ-ერთი ყველაზე დინამიურად მზარდი აგრარული ქვეყანა.
სოფლის მეურნეობა ქვეყნის ეკონომიკის მნიშვნელოვანი ნაწილია და მილიონობით ადამიანს ასაქმებს, ამიტომ ხელისუფლება განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს ამ სექტორის განვითარებას.
ქვეყნის გეოგრაფიული მდებარეობა და კლიმატი ხელსაყრელია როგორც მარცვლეული კულტურების, ისე ბოსტნეულის, ხილისა და ბაღჩეული პროდუქციის წარმოებისთვის. უზბეკეთი ცნობილია ბამბის, ხორბლის, ხილისა და ყურძნის წარმოებით, თუმცა ბოლო წლებში აქცენტი თანდათან გადადის უფრო მრავალფეროვან და მაღალი ღირებულების კულტურებზე.
რას აწარმოებს უზბეკეთი (წლიური მოცულობები):
- მარცვლეული კულტურები – დაახლოებით 8–9 მლნ ტონა;
- ბოსტნეული და ბაღჩეული – 15–16 მლნ ტონა;
- ხილი და კენკრა – 5 მლნ ტონამდე;
- ყურძენი – 1.6–1.8 მლნ ტონა;
- ბამბა (ნედლი ბოჭკო) – 3 მლნ ტონამდე.
სახელმწიფოს მხარდაჭერით აქტიურად მიმდინარეობს სარწყავი სისტემების მოდერნიზაცია, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მშრალი კლიმატის პირობებში. ახალი ტექნოლოგიების დანერგვამ გაზარდა მოსავლიანობა და შეამცირა წყლის დანაკარგი. პარალელურად, ფერმერები სულ უფრო ხშირად იყენებენ თანამედროვე ტექნიკას და აგროტექნიკურ მიდგომებს.
ექსპორტის ძირითადი მიმართულებები და მოცულობები:
- ხილი და ბოსტნეული – 1.5–1.8 მლნ ტონა წელიწადში;
- ექსპორტის ღირებულება – დაახლოებით 1.5–1.7 მლრდ აშშ დოლარი;
- ძირითადი ბაზრები: რუსეთი, ყაზახეთი, ყირგიზეთი, ევროკავშირის ქვეყნები, ახლო აღმოსავლეთი.
მნიშვნელოვანი ცვლილებებია ექსპორტის სტრუქტურაშიც. უზბეკეთი ცდილობს, ნედლეულის ექსპორტიდან გადავიდეს გადამუშავებული პროდუქციის გაყიდვაზე, რაც დამატებით ღირებულებას ქმნის და ფერმერების შემოსავალს ზრდის.
გადამუშავება საბოლოო პტოდუქტი:
- ხილი და ბოსტნეული: ჩირი, კონსერვი, წვენი;
- ყურძენი: ღვინო, კონცენტრატი, ქიშმიში;
- ბამბა: ტექსტილი და მზა ნაწარმი.
სოფლის მეურნეობის განვითარებას ხელს უწყობს უცხოური ინვესტიციებიც. სხვადასხვა ქვეყანა დაინტერესებულია უზბეკეთში სასათბურე მეურნეობების, სამაცივრე ინფრასტრუქტურისა და გადამამუშავებელი საწარმოების შექმნით. შედეგად, იქმნება ახალი სამუშაო ადგილები და იზრდება რეგიონების ეკონომიკური აქტივობა.
ჯამში, უზბეკეთის სოფლის მეურნეობა ეტაპობრივად გადადის უფრო თანამედროვე, კონკურენტუნარიან და ბაზარზე ორიენტირებულ მოდელზე, რაც ქვეყანას მნიშვნელოვან აგრარულ მოთამაშედ აქცევს ცენტრალური აზიის რეგიონში.
