გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის (FAO) ახალი პროგნოზის მიხედვით, 2026 წელს მსოფლიოში მარცვლეულის წარმოება 2.982 მილიარდ ტონას მიაღწევს.
მიუხედავად იმისა, რომ ეს მაჩვენებელი ისტორიულად ერთ-ერთ ყველაზე მაღალ დონედ რჩება, წინა წელთან შედარებით წარმოება 2%-ით შემცირდება, მაშინ როცა მსოფლიო მოხმარება ზრდას განაგრძობს.
FAO აღნიშნავს, რომ გლობალური სურსათის ბაზრები მზარდი გეოპოლიტიკური, კლიმატური და სავაჭრო რისკების წინაშე დგას. ანგარიშში ასევე მიმოხილულია ენერგეტიკისა და სოფლის მეურნეობის ბაზრებს შორის კავშირი, სასუქების ბაზრის ტენდენციები, ბიოსაწვავის წარმოება და სურსათის იმპორტის ხარჯების ცვლილება.
სასაქონლო ბაზრის ანალიზის ძირითადი დასკვნებია
ხორბლის წარმოება შემცირდება
FAO-ს პროგნოზით, 2026/27 მარკეტინგულ წელს ხორბლის მსოფლიო წარმოება 810.9 მილიონ ტონამდე შემცირდება, რაც წინა სეზონთან შედარებით 3.8%-ით ნაკლებია. კლების ძირითადი მიზეზი ავსტრალიაში, ევროკავშირსა და აშშ-ში მოსალოდნელი დაბალი მოსავალია.
სიმინდის წარმოებაზე ჩრდილოეთ ამერიკა იმოქმედებს
მსხვილი მარცვლოვანი კულტურების, პირველ რიგში სიმინდის, გლობალური წარმოება, სავარაუდოდ, 1.619 მილიარდ ტონას შეადგენს, რაც წინა სეზონთან შედარებით 1.2%-ით ნაკლებია. შემცირებას ძირითადად ჩრდილოეთ ამერიკაში ნათესი ფართობებისა და მოსავლიანობის კლება განაპირობებს, თუმცა სამხრეთ ამერიკაში, განსაკუთრებით არგენტინაში, მოსავლის კარგი პერსპექტივაა.
სოიას წარმოება რეკორდს მოხსნის
2025/26 სეზონში სოიას მსოფლიო წარმოება, სავარაუდოდ, 432.3 მილიონ ტონას მიაღწევს, რაც ახალი რეკორდი იქნება. ბრაზილიასა და რუსეთში წარმოების ზრდა სრულად დააბალანსებს არგენტინაში, ინდოეთსა და ჩრდილოეთ ამერიკაში მოსალოდნელ შემცირებას.
ხორცისა და თევზის წარმოება იზრდება
FAO პროგნოზირებს, რომ ხორცის მსოფლიო წარმოება 1%-ით გაიზრდება და 391.3 მილიონ ტონას მიაღწევს. ყველაზე მაღალი ზრდა კვლავ ფრინველის ხორცის სექტორშია მოსალოდნელი (+2.5%), მაშინ როცა საქონლის ხორცის წარმოება შემცირდება.
ამავე დროს, 2026 წელს თევზისა და აკვაკულტურის საერთო წარმოება 200.5 მილიონ ტონამდე გაიზრდება (+1%). ზრდის მთავარი წყარო აკვაკულტურა იქნება, რომლის წარმოებაც 2.9%-ით გაიზრდება, ძირითადად კრევეტების, ორაგულისა და კობრის წარმოების ზრდის ხარჯზე. პარალელურად, საზღვაო თევზჭერის მოცულობა 1.1%-ით შემცირდება ჩრდილო ატლანტიკაში თევზის მარაგების შემცირებისა და პერუს ანჩოვეტას მოპოვების კვოტების შემცირების გამო.
მცენარეული ზეთის ბაზარზე მიწოდება კვლავ შეზღუდული იქნება
FAO-ის შეფასებით, 2025/26 სეზონში მცენარეული ზეთების მსოფლიო მოხმარება კვლავ გადააჭარბებს წარმოებას. შედეგად, მსოფლიო მარაგები ზედიზედ მესამე სეზონია შემცირდება, რაც მცენარეული ზეთების ბაზარზე ფასების შენარჩუნებასა და მიწოდების გამკაცრებას შეუწყობს ხელს.
მომდევნო სეზონში მსოფლიო სასურსათო ბაზრებზე მთავარი გამოწვევები კვლავ კლიმატური რისკები, გეოპოლიტიკური დაძაბულობა, ენერგორესურსების ფასები და საერთაშორისო ვაჭრობის ცვლილებები იქნება. სწორედ ეს ფაქტორები განსაზღვრავს, რამდენად სტაბილური იქნება მარცვლეულისა და სხვა სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის ბაზარი 2026 წელს.
ილუსტრაცია: ChatGPT (AI)
წყარო: reliefweb
