გლობალურ აგრობაზარზე ერთ-ერთი ყველაზე სტაბილური ტენდენციაა — ჩინეთი მომდევნო ათწლეულშიც შეინარჩუნებს წამყვანი იმპორტიორის პოზიციას. მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყანა აქტიურად ზრდის საკუთარ წარმოებას, მოთხოვნის ზრდა იმაზე სწრაფია, ვიდრე მიწოდება.
ჩინეთის ბაზარი უკვე დღეს განსაზღვრავს გლობალურ ტენდენციებს, განსაკუთრებით ისეთ პროდუქტებში, როგორიცაა ცხოველთა საკვები, მარცვლეული და ხორცი. მოსახლეობის ზრდა და შემოსავლების მატება ზრდის მოთხოვნას უფრო მაღალი ხარისხის და ცილაზე მდიდარ პროდუქტებზე, რაც ავტომატურად ზრდის იმპორტის საჭიროებას.
ამ პროცესს ამყარებს სტრუქტურული ფაქტორებიც. სასოფლო-სამეურნეო მიწა შეზღუდულია, ხოლო ურბანიზაცია სწრაფად მიმდინარეობს. შედეგად, ადგილობრივი წარმოება ვერ ასწრებს მოთხოვნის ზრდას, განსაკუთრებით იმ სეგმენტებში, სადაც რესურსების ინტენსიური გამოყენებაა საჭირო.
მნიშვნელოვანია, რომ ჩინეთი არ ამცირებს იმპორტს მთლიანობაში — ის ცვლის მის სტრუქტურას. ერთ მხრივ, ქვეყანა ცდილობს გაზარდოს თვითუზრუნველყოფა ძირითად პროდუქტებში, თუმცა პარალელურად იზრდება მოთხოვნა იმპორტირებულ, მაღალი ხარისხის პროდუქციაზე.
ამ ფონზე, გლობალური ბაზარი კიდევ უფრო დამოკიდებული ხდება ჩინურ მოთხოვნაზე. ნებისმიერი ცვლილება ჩინეთის იმპორტში პირდაპირ აისახება საერთაშორისო ფასებზე და ექსპორტიორი ქვეყნების სტრატეგიაზე.
ჩინეთის აგროიმპორტი უკვე €170–190 მილიარდიან ბაზარს წარმოადგენს, რაც ნიშნავს, რომ გლობალური აგრობიზნესის დიდი ნაწილი პირდაპირ დამოკიდებულია ამ ბაზარზე.
რა შედის ამ იმპორტში?
ჩინეთის იმპორტი ძალიან ფართოა, მაგრამ ძირითადი კატეგორიებია:
- სოიო და ცხოველთა საკვები (ყველაზე დიდი წილი);
- ხორცი (ძროხის, ღორის);
- რძის პროდუქტები;
- ხილი და ბოსტნეული;
- მარცვლეული და ზეთოვანი კულტურები.
მაგალითად, მარტო სოიოს იმპორტი უკვე 100+ მილიონ ტონას აჭარბებს წელიწადში — ეს გლობალური ბაზრის მთავარი მამოძრავებელია.
USDA-ს პროგნოზების მიხედვით, ჩინეთი დარჩება სოიას მარცვლების მსოფლიოში წამყვან იმპორტიორად: ეს 2033/34 წწ-მდე მსოფლიო სოიას იმპორტის 62.4%-ს შეადგენს.
ჩინეთიდან მოთხოვნა ხელს შეუწყობს სოიას ვაჭრობის მუდმივ ზრდას მომდევნო 10 წლის განმავლობაში, ხოლო მსოფლიო სოიოს იმპორტი 44,8 მილიონი ტონით (+25,3%) 221,6 მილიონ ტონამდე გაიზრდება.
ჩინეთის საფურაჟე მარცვლეულის წლიური იმპორტი 44,2 მილიონ ტონას მიაღწევს. 2033/34 წწ-მდე (+3,4 მილიონი ტონა).
ასევე, 2033/34 მარკეტინგულ წელს, ჩინეთი, მსოფლიოში სიმინდის ყველაზე დიდი იმპორტიორი, წინასწარი პროგნოზით 26 მილიონი ტონა სიმინდის შესყიდის.
საკვებ კულტურებზე მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად, პროგნოზირებულია, რომ ჩინეთის სორგოსა და ქერის იმპორტიც მნიშვნელოვნად გაიზრდება 2033/34 მარკეტინგულ წელს 9,1 მილიონ ტონამდე და 8,6 მილიონ ტონამდე შესაბამისად.
რაც შეეხება ხორბალს შეერთებული შტატების სოფლის მეურნეობის დეპარტამენტის (USDA) მონაცემებით, 2022-2023 მარკეტინგულ წელს ჩინეთი იყო ხორბლის უმსხვილესი იმპორტიორი, შეისყიდა რა 12 მილიონი ტონა, იუწყება World-Grain.
საბოლოოდ, მთავარი ტენდენცია ასეთია:
მიუხედავად შიდა წარმოების ზრდისა, ჩინეთი არ ამცირებს როლს გლობალურ ბაზარზე — ის რჩება მოთხოვნის მთავარ მამოძრავებელ ძალად, რაც მომდევნო წლებშიც განსაზღვრავს აგრობიზნესის მიმართულებებს.
