ნიადაგის მომავალი შესაძლოა არა ქიმიურ ლაბორატორიებში, არამედ მიკროორგანიზმების უხილავ სამყაროში იქმნებოდეს.
სოფლის მეურნეობაში ბიოლოგიური სასუქები ახალი თემა აღარ არის, თუმცა ბოლო წლებში მეცნიერების ყურადღება სულ უფრო მეტად ე.წ. მიკრობული კონსორციუმებისკენ არის მიმართული. თუ ტრადიციული ბიოსასუქები ერთ ან ორ სასარგებლო მიკროორგანიზმს შეიცავდა, ახალი თაობის პროდუქტები სხვადასხვა ბაქტერიისა და სოკოს სპეციალურად შერჩეულ ჯგუფებს აერთიანებს. იდეა მარტივია — ბუნებაში მცენარეები არასოდეს თანამშრომლობენ მხოლოდ ერთ მიკროორგანიზმთან, მათ გარშემო მთელი მიკრობული ეკოსისტემა არსებობს, რომელიც ზრდას, კვებასა და დაავადებების მიმართ გამძლეობას განსაზღვრავს.
მიკრობული კონსორციუმი რამდენიმე სხვადასხვა ფუნქციის მქონე მიკროორგანიზმის ერთობლიობაა. მაგალითად, ერთმა ბაქტერიამ შეიძლება ატმოსფერული აზოტი დააფიქსიროს, მეორემ ფოსფორი მცენარისთვის ხელმისაწვდომ ფორმად გარდაქმნას, მესამემ ფესვების ზრდა დააჩქაროს, ხოლო გარკვეულმა სოკოებმა მცენარეს წყლისა და საკვები ელემენტების უკეთ ათვისებაში დაეხმარონ. როდესაც ეს ორგანიზმები ერთად მუშაობენ, ხშირად უფრო მაღალი ეფექტი მიიღება, ვიდრე თითოეული მათგანის ცალკე გამოყენების შემთხვევაში.
მეცნიერები ასეთ სისტემებს ზოგჯერ „სინთეზურ მიკრობიომსაც“ უწოდებენ. მათი მიზანია ნიადაგში ისეთი ბიოლოგიური გარემოს შექმნა, რომელიც მცენარის ბუნებრივ პოტენციალს უკეთ გამოიყენებს. თანამედროვე კვლევები აჩვენებს, რომ სწორად შერჩეულ კონსორციუმებს შეუძლიათ გააუმჯობესონ ფესვთა სისტემის განვითარება, გაზარდონ საკვები ელემენტების გამოყენების ეფექტიანობა და ნაწილობრივ შეამცირონ მინერალურ სასუქებზე დამოკიდებულება.
განსაკუთრებით საინტერესოა მათი გავლენა ნიადაგის ჯანმრთელობაზე. მრავალწლიანი ინტენსიური მეურნეობის შედეგად ბევრ რეგიონში ნიადაგის ბიოლოგიური აქტივობა შემცირებულია. მიკრობული კონსორციუმები ხელს უწყობს ორგანული ნივთიერებების დაშლას, საკვები ელემენტების ცირკულაციას და ნიადაგის მიკრობული ბიომასის ზრდას. ერთ-ერთი ფართომასშტაბიანი მეტა-ანალიზის მიხედვით, მიკრობული ინოკულანტები ნიადაგის მიკრობულ ბიომასაზე დადებით გავლენას ახდენენ და ეკოსისტემის სტაბილურობასაც ზრდიან.
თუმცა ეს ტექნოლოგია ჯადოსნური გამოსავალი არ არის. მიკროორგანიზმების ეფექტიანობა მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული ნიადაგის ტიპზე, ტენიანობაზე, ტემპერატურაზე და არსებულ მიკრობულ გარემოზე. სწორედ ამიტომ, თანამედროვე მეცნიერება უკვე აღარ ეძებს „უნივერსალურ ბაქტერიას“, არამედ ცდილობს კონკრეტული კულტურისა და პირობებისთვის ოპტიმალური მიკრობული ჯგუფების შექმნას.
ბიომეურნეობისა და რეგენერაციული სოფლის მეურნეობის განვითარებასთან ერთად, მიკრობული კონსორციუმები ერთ-ერთ ყველაზე პერსპექტიულ მიმართულებად ითვლება. მომდევნო წლებში ფერმერები, სავარაუდოდ, უფრო ხშირად გამოიყენებენ არა მხოლოდ სასუქებს, არამედ სპეციალურად შექმნილ მიკრობულ ეკოსისტემებს, რომლებიც ნიადაგის ნაყოფიერებას ბუნებრივი გზით გააძლიერებს და მოსავლის მდგრადობას გაზრდის.
