დიკა, ენდემური, ხორბალი
მემცენარეობა

დიკა – ქართული ენდემური ხორბალი

დიკა (Triticum carthlicum Nevski) ხორბლის ეს ჯიში გავრცელებულია ძირითადად საქართველოში. მე-20 საუკუნეში მისი ცალკეული ნათესები გამოავლინეს დაღესტანში, ნახიჩევანში, სომხეთსა და თურქეთის საქართველოსთან მოსაზღვრე ტერიტორიაზე. თუმცა, დიკას წმინდა ნათესი მხოლოდ საქართველოში არსებობდა და V საუკუნის ქართულ […]
წიწიბურა, სიდერატი, ბიომეურნეობა
ფერმერთა სკოლა

წიწიბურა როგორც სიდერატი – გამოყენება ბიომეურნეობაში, თესვის სქემა

წიწიბურა კულტურის ზოგადი აღწერა წიწიბურა (ლათ. Fagopyrum) სწრაფად მზარდი მცენარეა, რომელიც ბიომეურნეობაში ფართოდ გამოიყენება როგორც სიდერატი და სასურსათო კულტურა. იგი არ მიეკუთვნება მარცვლოვანთა ოჯახს, რაც მას განსაკუთრებით ღირებულს ხდის თესლბრუნვაში და ნიადაგის „დასვენებისთვის“. წიწიბურა კარგად […]
ქართილი, ქერი, მარცვლეული
მემცენარეობა

ქერი ანუ ქართილი, ქართული წარმოშობის კულტურა

აკად. ი. ჯავახიშვილის მონაცემებით, პირველ ქართულ ხელნაწერებში ნათარგმნი დოკუმენტი “ბიბლია” და “დაბადება”, ქერი წოდებულია ქართულად: “ქართილის” და “ქერის” სახელწოდებით. ქერი მსოფლიოში მოსავლიანობისა და დაკავებული ფართობის მიხედვით, მეოთხე ადგილზეა. ამ კულტურას მსოფლიოში დაახლოებით 90 მილიონი ჰექტარი უკავია. ქერი […]
ხორბალი, კვება, სიმპტომები
მემცენარეობა

საკვები ელემენტების სიმცირისა და სიჭარბის სიმპტომები ხორბლის კულტურაში

ხორბლის კულტურისათვის საკვები ელემენტების ფიზიოლოგიური როლი, მათი სიმცირისა და სიჭარბის გარეგნული სიმპტომები. აზოტი აზოტი ხორბლისათვის ერთ-ერთი ძირითადი საკვები ელემენტია. ის შედის ყველა მარტივი და რთული ცილების, ნუკლეინმჟავების, ქლოროფილის, ფოსფატიდების, ალკალოიდების, ვიტამინების, ფერმენტების და სხვა ორგანული […]
ხორბალი, თესვა
მემცენარეობა

საშემოდგომო ხორბალი და მისი განოყიერება (კვება)

საშემოდგომო ხორბლის სამეურნეო მნიშვნელობა საშემოდგომო ხორბალი გამოირჩევა მაღალი მოსავლიანობით, მისი მარცვალი გამოიყენება არა მარტო პურის გამოსაცხობად, არამედ პურ-ბურღულეულის, მაკარონის და საკონდიტრო ნაწარმის მოსამზადებლად. ხორბლისაგან ღებულობენ სახამებელს, სპირტს, დექსტრინს, წებოს, ქატოს და სხვა. ხორბლის ქატო გამოიყენება, […]
სიმინდის, კვება
მემცენარეობა

სიმინდის განოყიერების (კვების) სისტემა

სიმინდის სახალხო სამეურნეო მნიშვნელობა სიმინდი მარცლოვან კულტურათა შორის ყველაზე მაღალმოსავლიანი და დიდი პოტენციალური შესაძლებლობების მქონე სამარცვლე და სასილოსე კულტურაა. მისი ნათესი ფართობები ჩვენს ქვეყანაში ყველა მარცვლეული კულტურების ხვედრით წილზე მეტია, თუმცა საშუალო საჰექტარო მოსავალი ბევრად […]
ხორბალი
მემცენარეობა

საშემოდგომო ხორბალი – თესვა, მოვლა, მოყვანა

ხორბლის მოვლა-მოყვანის თანამედროვე ტექნოლოგია ხორბალი მთელ მსოფლიოში მეტად მნიშვნელოვანი კულტურაა. ადამიანისთვის საჭირო სასურსათო პროდუქტთა შორის პურს გამორჩეული და განსაკუთრებული ადგილი უკავია, რის გამოც ხორბლის მარცვალზე მოთხონილება ყველაზე მაღალია. საქართველო აღიარებულია ხორბლის წარმოშობის პირველად კერად. ქართველ […]
ხორბალი
მემცენარეობა

საშემოდგომო ხორბლის მოთხოვნილება გარემო პირობების მიმართ

საშემოდგომო ხორბალი ძირითადად თბილზამთრიან რაიონებში მოჰყავთ. მისი თესლის გაღივება იწყება 1-20 ტემპერატურაზე, მაგრამ აღმოცენებისა და ნორმალური ზრდა-განვითარებისათვის საჭიროა 12-150C . ხორბლის ბარტყობა ნორმალურად მიმდინარეობს 8-100 პირობებში, ხოლო 3-40 წყვეტს ვეგეტაციას. მასზე უარყოფითად მოქმედებს დღეღამური ტემპერატურის […]
ტრიტიკალე
მემცენარეობა

ტრიტიკალე – მარცვლეული ხორბლისა და ჭვავის საუკეთესო თვისებებით

ტრიტიკალე (ლათ. Triticale) – ახალი მარცვლეული კულტურაა. გამოირჩევა მაღალი მოსავლიანობის პოტენციალით, ცილებისა და შეუცვლელი ამინომჟავების გაზრდილი შემცველობით, რაც განაპირობებს ამ კულტურის ფართო პერსპექტივას, როგორც სასურსათოდ, ისე საკვებად გამოყენებისათვის. ტრიტიკალე გამოირჩევა მაღალი იმუნურობით და ექსტრემალურ პირობებისადმი […]