უშანკა ერთ-ერთი უძველესი უკრაინული ჯიშის ქათამია, რომელიც გამოირჩევა მშვიდი ხასიათით, გამძლეობითა და კარგი დედობრივი ინსტინქტით. სტატიაში გაეცნობით ჯიშის მახასიათებლებს, პროდუქტიულობას, მოვლის, კვებისა და გამრავლების ძირითად წესებს.
დღეს ზუსტად იმის დადგენა, თუ სად და როდის ჩამოყალიბდა უკრაინული უშანკას ჯიში, პრაქტიკულად შეუძლებელია. ამის მიზეზი ისაა, რომ ჩვენს დრომდე არ შემორჩა ოფიციალური დოკუმენტები ან სანდო ისტორიული ჩანაწერები, რომლებიც მის წარმოშობას ნათელს მოჰფენდა. თუმცა დანამდვილებით ცნობილია, რომ ჯიში უკრაინის ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა, ხოლო მისი პირველი არაოფიციალური მოხსენიება XVII საუკუნეს მიეკუთვნება.
ასევე ცნობილია, რომ უშანკას უხსოვარი დროიდან აშენებდნენ როგორც უკრაინაში, ისე ბელარუსში. ეს ქათამი მეკვერცხული მიმართულების ჯიშებს მიეკუთვნება და განსაკუთრებით ფასდება გამძლეობისა და მშვიდი ხასიათის გამო.
ჯიშის აღწერა
მეცნიერთა და სელექციონერთა შეფასებით, უკრაინული უშანკა სხვა ჯიშებისგან ყოველთვის ადვილად არ გამოირჩევა, რადგან მას მკვეთრად გამოხატული და უნიკალური გარეგნული ნიშნები ნაკლებად ახასიათებს. მიუხედავად ამისა, არსებობს რამდენიმე ნიშანი, რომელთა მიხედვითაც მისი ამოცნობა შესაძლებელია.
მამლის ცოცხალი მასა საშუალოდ 2,5 კგ-ს აღწევს, ხოლო დედლის — დაახლოებით 2 კგ-ს. სხეული შედარებით წაგრძელებულია და ფორმით დაგრძელებული კისრის მქონე სამკუთხედს მოგვაგონებს. თავი საშუალო ზომისაა. მასზე განთავსებულია ღია ვარდისფერი ბიბილო, რომელსაც სხვადასხვა ფორმა შეიძლება ჰქონდეს.
ჯიშის ყველაზე გამორჩეული ნიშანი ყურის არეში განვითარებული უხვი ბუმბულია, რის გამოც მას „უშანკა“ ეწოდა. ფრინველს კარგად განვითარებული ბაკენბარდები და წვერიც აქვს, რაც მის გარეგნობას განსაკუთრებულ იერს სძენს. შეფერილობა უმეტესად ყავისფერი ან შავია, თუმცა ზოგჯერ მოწითალო-მოყავისფრო ელფერიც გვხვდება.
ხასიათი და ქცევა
ამ ჯიშის წარმომადგენლები მშვიდი და მეგობრული ხასიათით გამოირჩევიან. ისინი ადვილად ეგუებიან სხვა ჯიშის ფრინველებთან თანაცხოვრებას, იშვიათად შედიან კონფლიქტში და აგრესიულობით არ გამოირჩევიან.
ფრინველთა მრავალი მომშენებელი აღნიშნავს მათ დინჯ ქცევას, სტრესული ფაქტორებისადმი კარგ შეგუებასა და მშვიდ ყოველდღიურ აქტივობას. სწორედ ეს თვისებები აქცევს უშანკას მცირე საოჯახო მეურნეობებისთვის ერთ-ერთ საინტერესო არჩევანად.
ზოგიერთი მახასიათებელი
- კვერცხმდებლობა: დაახლოებით 150 კვერცხი წელიწადში;
- კვერცხის წონა: 45–60 გ;
- კვერცხდების დაწყება: 4–5 თვის ასაკიდან.
უპირატესობები და ნაკლოვანებები
თუ უშანკას ნაკლოვანებებზე ვისაუბრებთ, ძირითადად ერთი თავისებურება შეიძლება გამოვყოთ — ასაკის მატებასთან ერთად მისი კვერცხმდებლობა თანდათან მცირდება. თუმცა ეს ბევრ ტრადიციულ ჯიშსაც ახასიათებს და განსაკუთრებით თვალსაჩინო ხდება თანამედროვე მაღალპროდუქტიულ კროსებთან შედარებისას.
ჯიშის მთავარ უპირატესობებს შორის აღსანიშნავია კარგად განვითარებული დედობრივი ინსტინქტი, გამორჩეული გარეგნობა და ძლიერი ჯანმრთელობა. უშანკა გამძლე ფრინველად ითვლება და იშვიათად ავადდება. ეს, სავარაუდოდ, ხანგრძლივი ბუნებრივი და მიზანმიმართული სელექციის შედეგია, რომლის დროსაც განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობოდა ფრინველის გამძლეობასა და გარემო პირობებთან შეგუების უნარს. შედეგად, ჯიშს სხვადასხვა დაავადების მიმართ საკმაოდ კარგი ბუნებრივი მდგრადობა აქვს.
შენახვის პირობები
ქათამი საოჯახო მეურნეობებში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ფრინველია. იგი ფასდება თავისი გამძლეობით, უპრეტენზიობითა და პროდუქტიულობით. მიუხედავად ამისა, ფრინველის ჯანმრთელობისა და პროდუქტიულობის შესანარჩუნებლად აუცილებელია სათანადო პირობების შექმნა.
ნორმალური განვითარებისათვის ქათმებს სჭირდებათ კომფორტული საქათმე, სასეირნო სივრცე, საკმარისი განათება, კარგი ვენტილაცია და სანიტარიული ნორმების დაცვა.
საქათმე შეიძლება აშენდეს სხვადასხვა მასალისგან, თუმცა ბუნებრივი მასალები, როგორც წესი, უფრო გამძლე და კომფორტულია. შენობა უნდა იყოს მშრალი, თბილი, კარგად განიავებადი და საკმარისად განათებული. ფართობის დაგეგმვისას რეკომენდებულია თითო ფრინველზე საშუალოდ 0,4 მ² სივრცის გათვალისწინება.
იატაკი შეიძლება იყოს მიწის, ხის, თიხის ან ბეტონის. მის ზედაპირზე აწყობენ ნახერხის, ნამჯის ან სხვა მშრალი ორგანული მასალის სქელ საფენს, რომელიც უზრუნველყოფს სითბოს შენარჩუნებასა და ტენის შეწოვას. საფენი რეგულარულად უნდა განახლდეს, რათა შენარჩუნდეს სისუფთავე და ჰიგიენა.
სასხდომები მზადდება საკმარისი სისქის ხის ძელების ან რეიკებისგან. ისინი ერთმანეთისგან დაახლოებით 40–70 სმ-ის დაშორებით უნდა განთავსდეს, რათა ფრინველებს კომფორტულად შეეძლოთ დასვენება.
ასევე აუცილებელია ბუდეების მოწყობა. ამ მიზნით შეიძლება გამოყენებულ იქნას ხის ყუთები, დაახლოებით 30 × 30 × 40 სმ ზომით. ბუდეები წინასწარ უნდა მოეწყოს თივით, ნამჯით ან ბურბუშელით, რათა ქათმებისთვის კვერცხდების კომფორტული გარემო შეიქმნას.
სასეირნო ეზო
ქათმებს ყოველდღიური სეირნობა სჭირდებათ, ამიტომ აუცილებელია მათთვის საკმარისად ფართო სასეირნო ეზოს მოწყობა. ტერიტორია შეიძლება შემოისაზღვროს ბადით ან ხის ღობით. იმისათვის, რომ ფრინველები ეზოდან არ გავიდნენ, ღობე უნდა იყოს საკმარისად მაღალი, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში — ზემოდანაც გადახურული.
ყველაზე პრაქტიკულ და კომფორტულ ვარიანტად ითვლება საქათმისა და სასეირნო ეზოს ერთმანეთთან დაკავშირება, რათა ქათმებს თავისუფლად შეეძლოთ გადაადგილება შენობასა და ღია სივრცეს შორის.
საკვებურები და საწყურებლები
როგორც საქათმეში, ისე სასეირნო ეზოში აუცილებელია საკვებურების განთავსება. ჩვეულებრივ, ისინი წაგრძელებული და ვიწრო ფორმის ხის ან ლითონის კონსტრუქციებია. იმისათვის, რომ ქათმებმა საკვები არ გაფანტონ და საკვებურაში არ ჩაძვრნენ, სასურველია ისინი მიწიდან მცირე სიმაღლეზე დამონტაჟდეს.
საკვებურების რაოდენობა ისეთი უნდა იყოს, რომ ყველა ფრინველმა ერთდროულად და შეუფერხებლად შეძლოს საკვების მიღება.
ასევე აუცილებელია სუფთა წყლით სავსე საწყურებლების განთავსება როგორც ეზოში, ისე საქათმეში. უმჯობესია გამოყენებულ იქნას შედარებით მცირე მოცულობის (დაახლოებით 5–6 ლიტრი) საწყურებლები, რადგან ასეთ შემთხვევაში წყალი ნაკლებად ბინძურდება და უფრო ხშირად ახლდება.
ნაცრის აბაზანები
ქათმები მგრძნობიარენი არიან სხვადასხვა გარე პარაზიტის — ტილების, ტკიპების, ბუმბულის მავნებლებისა და სხვა პარაზიტების მიმართ, რომლებიც ამცირებენ პროდუქტიულობას და ხელს უწყობენ დაავადებების გავრცელებას.
პროფილაქტიკის მიზნით მეფრინველეები ხშირად იყენებენ ნაცრის აბაზანებს. ამისათვის გამოიყენება ხის ყუთები ან სხვა შესაბამისი ჭურჭელი (დაახლოებით 1,2 × 0,7 × 0,2 მ ზომის), რომლებშიც იყრება ქვიშის, ფერფლისა და მშრალი მიწის ნარევი. ქათმები ასეთ აბაზანებში სიამოვნებით „ბანაობენ“, რაც მათ ბუმბულზე არსებული პარაზიტებისგან ბუნებრივად დაცვაში ეხმარება.
დეზინფექცია
ფრინველის ჯანმრთელობისა და ნორმალური პროდუქტიულობის შესანარჩუნებლად აუცილებელია საქათმისა და მიმდებარე ტერიტორიის რეგულარული დასუფთავება და დეზინფექცია.
საკვებურები და საწყურებლები ყოველთვის სუფთა უნდა იყოს — საჭიროა მათი პერიოდული რეცხვა და დეზინფექცია. საქათმეში არსებული საფენი და ბუდეების შემავსებელი მასალა უნდა დარჩეს მშრალი და სუფთა, ხოლო დაბინძურების შემთხვევაში დროულად უნდა შეიცვალოს. რეგულარული ჰიგიენური ღონისძიებები მნიშვნელოვნად ამცირებს ინფექციური დაავადებების გავრცელების რისკს და უზრუნველყოფს ფრინველის კარგ ჯანმრთელობას.
კვება
ქათმის მაღალი პროდუქტიულობისთვის აუცილებელია სრულფასოვანი და დაბალანსებული კვება. როგორც ნებისმიერი ცოცხალი ორგანიზმი, ქათამიც საკვებიდან იღებს ყველა აუცილებელ საკვებ ნივთიერებას — ცილებს, ცხიმებს, ნახშირწყლებს, ვიტამინებსა და მინერალებს. თუ რაციონში რომელიმე მათგანი არასაკმარისი რაოდენობითაა წარმოდგენილი, ეს უარყოფითად აისახება როგორც ფრინველის ჯანმრთელობაზე, ისე მის პროდუქტიულობაზე.
ვიტამინებისა და მინერალების დეფიციტმა შესაძლოა გამოიწვიოს სხვადასხვა დაავადება, ზრდისა და განვითარების შეფერხება, გარეგნული იერსახის გაუარესება და კვერცხდების შემცირება. ამიტომ მეფრინველემ კარგად უნდა იცოდეს, რით, რამდენჯერ და რა რაოდენობით გამოკვებოს ფრინველი.
საკვების სახეობები
- სრულრაციონიანი კომბინირებული საკვები (კომბიკორმი) ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი და ეფექტური საშუალებაა მაღალი პროდუქტიულობის მისაღებად. იგი შეიცავს ფრინველისთვის საჭირო ყველა ძირითად საკვებ ნივთიერებას. თუმცა ასეთი საკვები შედარებით ძვირია და მისი კვებითი ღირებულება მნიშვნელოვნად მცირდება, თუ არასათანადო პირობებში ინახება.
- ნესტიანი საკვები ნარევები (მესანკა) ხშირად მზადდება სხვადასხვა საკვები კომპონენტისგან, მათ შორის სამზარეულოს ნარჩენებისა და დამატებითი დანამატებისგან.
- ნებისმიერი რაციონის საფუძველი უნდა იყოს მარცვლეული კულტურები, რომლებიც საერთო საკვები მასის დაახლოებით 55–70%-ს შეადგენს. ამისთვის გამოიყენება ხორბალი, ქერი, სიმინდი, შვრია, ჭვავი და ფეტვი. მარცვლეული ქათმისთვის ენერგიის, ნახშირწყლებისა და უჯრედისის ძირითადი წყაროა.
- მარცვლეულის ნაწილი შეიძლება ჩანაცვლდეს პარკოსნებით — სოიით, ბარდით, ცერცვით, ცერცველით ან ოსპით. პარკოსნები ცილებით მდიდარი კულტურებია და ზოგ შემთხვევაში 20%-მდე ცილას შეიცავს, თუმცა მათი ჭარბი რაოდენობით გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან ფრინველი მათ სრულად ვერ ითვისებს.
- რაციონში აუცილებელია ცილოვანი საკვების დამატებაც. ამისთვის გამოიყენება თევზის ფქვილი, ხორც-ძვლის ფქვილი და სხვა ცხოველური წარმოშობის საკვები დანამატები.
- ზაფხულში ქათმები სიამოვნებით მოიხმარენ ახალ მწვანე მასას, ხოლო ზამთრისთვის შესაძლებელია ხარისხიანი თივის ან გამხმარი მწვანე საკვების მომარაგება.
კვების ნორმები
ქათმები თითქმის ყველაფრისმჭამელი ფრინველები არიან და საკვების ძიებაში დღის დიდი ნაწილის გატარება შეუძლიათ. თუმცა ჭარბი კვება უარყოფითად მოქმედებს როგორც მათ ჯანმრთელობაზე, ისე კვერცხდების ინტენსივობაზე. ამიტომ მნიშვნელოვანია კვების ნორმების დაცვა.
ზაფხულში მეკვერცხული ქათმის დღიური რაციონი საშუალოდ მოიცავს:
- მარცვლეული კულტურები — 45–50 გ;
- პარკოსნების მარცვალი — 5 გ;
- ფქვილოვანი საკვები — 20 გ;
- ცილოვანი საკვები — 10–15 გ;
- ძვლის ფქვილი — 2 გ;
- მწვანე საკვები და ძირხვენები — საჭირო რაოდენობით;
- მინერალური დანამატები და მარილი — 5,5 გ.
ზამთარში მეკვერცხული ქათმის დღიური რაციონი მოიცავს:
- მარცვლეული — 50 გ;
- ნესტიანი ნარევი (მესანკა) — 30 გ;
- კარტოფილი — 100 გ;
- შროტი, კოპტონი და საფუარი — 7 გ;
- მაწონი ან სხვა რძის პროდუქტები — 100 გ;
- მარილი და მინერალური დანამატები — 5,5 გ.
კვების რეჟიმი
კვების ნორმების განსაზღვრის შემდეგ აუცილებელია სწორი კვების რეჟიმის დაცვაც. კარგი პროდუქტიულობის შესანარჩუნებლად ქათმები დღეში 3–4-ჯერ უნდა გამოიკვებონ.
პირველი კვება უმჯობესია დილით ადრე ჩატარდეს და ძირითადად მარცვლეულის ან მშრალი საკვებისგან შედგებოდეს. დღის განმავლობაში მომდევნო კვებებზე ფრინველებს აძლევენ ნესტიან ნარევებს, მწვანე საკვებსა და ვიტამინებით მდიდარ დანამატებს. ბოლო კვება კვლავ მარცვლეულით უნდა დასრულდეს, რათა ფრინველმა ღამის განმავლობაში საკმარისი ენერგია მიიღოს.
საკვების მიცემა სასურველია ყოველდღიურად ერთსა და იმავე დროს, თანაბარი ინტერვალებით.
მეფრინველეობის წარმატებისთვის ყოველთვის არ არის საჭირო ძვირადღირებული საკვების ან დანამატების გამოყენება. ხშირ შემთხვევაში ფრინველისთვის საჭირო საკვები კომპონენტები ხელმისაწვდომია ადგილობრივ პირობებში. მთავარი არის რაციონის სწორად დაბალანსება და მრავალფეროვანი კვების უზრუნველყოფა, რაც ფრინველის ჯანმრთელობასა და მაღალ პროდუქტიულობას განაპირობებს.
გამრავლება
ქათმებს გამრავლება თითქმის მთელი წლის განმავლობაში შეუძლიათ, გარდა ბუმბულის ცვლის (მოლტის) პერიოდისა. სქესობრივი სიმწიფე დედლებში საშუალოდ 4 თვის ასაკში დგება, ხოლო მამლებში — დაახლოებით 3 თვის ასაკში. ქვემოთ განხილულია კვერცხის ინკუბაციის, კრუხობისა და წიწილების გამოზრდის ძირითადი საკითხები.
კვერცხის ინკუბაცია
ინკუბაციისთვის უნდა შეირჩეს ერთგვაროვანი, საშუალო ზომის და სწორად ფორმირებული კვერცხები. სასურველია, ინკუბატორში მოთავსებული კვერცხები მასითაც ერთმანეთთან ახლოს იყოს, რადგან განსხვავებული ზომისა და წონის კვერცხებიდან წიწილები ხშირად სხვადასხვა დროს იჩეკებიან.
ინკუბაციამდე კვერცხები უნდა შემოწმდეს ოვოსკოპით, რათა გამოირიცხოს მუქი ლაქების, ბზარების ან სხვა დეფექტების მქონე კვერცხები. ინკუბაციისთვის არ გამოიყენება არასწორი ფორმის ან დაზიანებული ნაჭუჭის მქონე კვერცხები.
ინკუბატორში მოთავსებამდე რეკომენდებულია კვერცხების დეზინფექცია კვარცის ლამპით. ლამპა კვერცხებიდან დაახლოებით 40 სმ სიმაღლეზე უნდა განთავსდეს. კვერცხებს 1,5 წუთის განმავლობაში ასხივებენ ერთი მხრიდან, შემდეგ აბრუნებენ და იგივე ხანგრძლივობით ასხივებენ მეორე მხრიდან. განმეორებითი დასხივება შესაძლებელია ინკუბაციის ბოლოს, გამოჩეკვამდე ცოტა ხნით ადრე.
ქათმის კვერცხის ინკუბაციის პერიოდი საშუალოდ 21 დღეა. ზოგ შემთხვევაში დედალი წიწილები ოდნავ ადრე იჩეკებიან, ვიდრე მამლები.
კრუხობა და წიწილების გამოყვანა
იმისათვის, რომ ქათამი კვერცხზე დაჯდეს, საჭიროა მისთვის მყუდრო და დაცული ბუდის მოწყობა საქათმის შედარებით მშვიდ და დაჩრდილულ ნაწილში. ბუდის მოსაწყობად შეიძლება გამოყენებულ იქნეს კალათა, ხის ყუთი ან სხვა შესაფერისი ჭურჭელი. რეკომენდებული ზომაა დაახლოებით 55 × 35 სმ.
ბუდის ძირში უნდა დაიგოს მშრალი ბალახი ან კორდი, ზემოდან კი თივა ან ნამჯა. შემდგომში კრუხი თავადაც მოაწყობს ბუდეს თავისი საჭიროების მიხედვით.
კრუხობის ინსტინქტის შესამოწმებლად ხშირად იყენებენ საცდელ კვერცხებს. როდესაც დარწმუნდებიან, რომ ქათამი მზად არის კვერცხზე დასაჯდომად, საცდელი კვერცხები ნამდვილი საინკუბაციო კვერცხებით იცვლება. კარგი კრუხი კვერცხებს ფრთხილად აგროვებს თავის ქვეშ და სხეულითა და ფრთებით თანაბრად ფარავს.
კრუხობის პირველ 2–3 დღეს ქათმის შეწუხება არ არის სასურველი. ხშირი ხელის შეშლის შემთხვევაში მან შეიძლება ბუდე მიატოვოს, რაც ემბრიონების დაღუპვის მიზეზი გახდება.
ზოგიერთი კრუხი იმდენად გულმოდგინედ ზის კვერცხებზე, რომ საკვებისა და წყლის მისაღებადაც კი იშვიათად ტოვებს ბუდეს. ამიტომ საკვებური და საწყურებელი ბუდესთან ახლოს უნდა განთავსდეს.
როდესაც კრუხი საკვებად ან სასმელად გადის, შესაძლებელია კვერცხების დათვალიერება. დაზიანებული ან საეჭვო კვერცხები უნდა მოიხსნას, თუმცა ახალი კვერცხების დამატება აღარ არის რეკომენდებული, რადგან ისინი დანარჩენებთან ერთად ვერ გამოიჩეკებიან.
წიწილების მოვლა გამოჩეკვის შემდეგ
გამოჩეკვის შემდეგ წიწილები გარკვეული დროის განმავლობაში კრუხის ქვეშ რჩებიან, სანამ მთლიანად არ გაშრებიან. ამის შემდეგ ისინი შეიძლება დროებით გადაიყვანონ თბილ და დაცულ ადგილზე.
როდესაც ყველა წიწილა გამოიჩეკება და კრუხი ბუდეს საბოლოოდ დატოვებს, ყველა წიწილა კვლავ მასთან უნდა დააბრუნონ. დედალი ქათამი მათ გაათბობს, დაიცავს და საკვების მოძიებასაც ასწავლის, რაც წიწილების წარმატებული ზრდისა და განვითარების მნიშვნელოვანი პირობაა.
ახალგაზრდა თაობის (წიწილების) მოვლა
ახლადგამოჩეკილ წიწილებს სხეულის ტემპერატურის სრულფასოვანი რეგულირება ჯერ არ შეუძლიათ, ამიტომ მათი წარმატებული ზრდისა და განვითარებისათვის აუცილებელია შესაბამისი ტემპერატურული რეჟიმის დაცვა.
რეკომენდებული ტემპერატურაა:
- პირველი კვირა — 32°C;
- მეორე კვირა — 29°C;
- მესამე კვირა — 27°C;
- მეოთხე კვირა — 24°C;
- მეხუთე კვირა — 21°C;
- მეექვსე კვირა — 18°C.
საჭირო ტემპერატურის შესანარჩუნებლად ყველაზე პრაქტიკული საშუალებაა ელექტროგათბობის ან სპეციალური გამათბობელი მოწყობილობების გამოყენება.
1 მ² ფართობზე სასურველია არაუმეტეს 20 წიწილის მოთავსება. დაახლოებით 1,5 თვის ასაკიდან ახალგაზრდა ფრინველი ცალკეულ ჯგუფებად ნაწილდება, თითოეულ ჯგუფში 15–17 ინდივიდის განთავსებით.
გამოჩეკვის შემდეგ წიწილებს ორგანიზმში გარკვეული რაოდენობის საკვები ნივთიერებები აქვთ შენარჩუნებული კვერცხის ყვითრის ნარჩენი მარაგის სახით, რაც მათ სიცოცხლის პირველ 2–3 დღეს კვების გარეშეც არსებობის საშუალებას აძლევს. ამ პერიოდში ისინი თანდათან სწავლობენ საკვების დამოუკიდებლად კენკვას.
სიცოცხლის პირველ დღეებში წიწილებს აძლევენ:
- ფეტვს;
- დაფქულ სიმინდს;
- წვრილად დაქუცმაცებულ მაგრად მოხარშულ კვერცხს;
- დაფქულ შვრიას;
- სუფთა და ახალ წყალს.
მეორე დღიდან რაციონს შეიძლება დაემატოს წვრილად დაჭრილი მწვანილი, მწვანე ხახვი, კომბოსტოს ფოთლები და სალათის ფურცლები.
წიწილების კვება რეგულარული რეჟიმით უნდა ხდებოდეს:
- პირველი 10 დღის განმავლობაში — ყოველ 2 საათში;
- მე-11 დღიდან 45-ე დღემდე — ყოველ 3 საათში;
- შემდგომ პერიოდში — ყოველ 4 საათში.
საკვებურები და საწყურებლები ისე უნდა განთავსდეს, რომ წიწილებს შიგნით ჩადგომა და საკვების ან წყლის დაბინძურება არ შეეძლოთ.
თუ ამინდი თბილი და მზიანია, წიწილების გარეთ გაყვანა უკვე 3 დღის ასაკიდან შეიძლება. თუმცა სუფთა ჰაერთან და გარე პირობებთან შეგუება ეტაპობრივად უნდა მოხდეს — თავდაპირველად მოკლე დროით, შემდეგ კი თანდათან უნდა გაიზარდოს გასეირნების ხანგრძლივობა.
სწორი კვება, სისუფთავის დაცვა, ოპტიმალური ტემპერატურა და სუფთა წყალი წიწილების წარმატებული ზრდისა და ძლიერი, ჯანმრთელი ფრინველის ჩამოყალიბების მთავარი წინაპირობებია.
ფოტო: აგროკავკასია / AI
წყარო: 1vet.by
* სტატიას აქვს მხოლოდ საინფორმაციო ხასიათი და არ წარმოადგენს ყიდვა-გაყიდვის, ინვესტირების ან ბიზნესგადაწყვეტილების რეკომენდაციას. აგროკავკასია არ ფლობს ინფორმაციას აღნიშნული ჯიშის გაყიდვის, შეძენის ან ხელმისაწვდომობის შესახებ.
