ოთახში, როგორც წესი, მოჰყავთ რემონტანტული, ჰიბრიდული და პოლიანტური ვარდები. მათ შორის გარეგნული განსხვავება ძალზე მცირეა.
ვარდის ყველა ჯიშს აქვს ხუთფოთოლაკიანი, დიდი და დეკორატიული ფოთლები, სხვადასხვა შეფერილობისა და სასიამოვნო სურნელის მქონე ლამაზი ყვავილები.
თუ ქვემოთ მოცემულ რეკომენდაციებს გაითვალისწინებთ, ვარდი დიდხანს შეინარჩუნებს დეკორატიულობას, კარგად განვითარდება და გამრავლდება.
ვარდებისთვის სასარგებლოა:
- სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ მხარეს მდებარე ფანჯრები და აივნები;
- სასუქით მდიდარი ნიადაგი;
- წლის თბილ პერიოდში სუფთა ჰაერზე ყოფნა;
- ვეგეტაციის პერიოდში რეგულარული მორწყვა;
- ყვავილობის დროს კვირაში ერთხელ სასუქის შეტანა;
- საჭიროების შემთხვევაში უფრო დიდ ქოთანში გადარგვა.
ვარდებს ვნებს:
- ცივი წყლით მორწყვა;
- ძლიერი სიცხე;
- მცენარეზე გამხმარი ყვავილების დატოვება;
- გადარგვისას ფესვების დაზიანება;
- მავნებლებისა და დაავადებების გავრცელება;
- ზედმეტად თბილი ზამთარი.
როგორც კი შეიძენთ ვარდის ბუჩქს და სახლში მიიტანთ, არ იჩქაროთ მისი სხვა ქოთანში გადარგვა. დადგით იგი აღმოსავლეთ ან სამხრეთ-აღმოსავლეთ მხარეს, ფანჯარასთან, და მიეცით დრო ახალ მიკროკლიმატთან შესაგუებლად.
ვარდების მორწყვა დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენად სწრაფად შრება ნიადაგი. ჩვეულებრივ, მცენარეს რწყავენ მინიმუმ ერთი დღე დაყენებული წყლით.
ვარდები ასევე კარგად რეაგირებენ ფოთლებზე წყლის შესხურებაზე. ეს პროცედურა უმჯობესია ჩატარდეს საღამოს, ანადუღარი და გაციებული წყლით, ან სპეციალური სასუქის (მაგალითად, „კასკადის“) სუსტი ხსნარით. შესხურება, განსაკუთრებით ზაფხულში, ყოველდღიურად რეკომენდებული არ არის.
მთვარის ზრდის პერიოდი კარგ დროდ ითვლება ვარდის გადასარგავად. ამ დროს განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო, რათა ფესვები არ დაზიანდეს. ფესვების გარშემო არსებული მიწის გუნდა არ უნდა დაიშალოს.
ვარდის კარგი განვითარებისთვის აუცილებელია სასუქით მდიდარი ნიადაგი. ნარევი უნდა შედგებოდეს ერთი მეოთხედი ტორფისგან, ერთი მეოთხედი ნეშომპალისგან და ნახევარი წილი ქვიშისგან. გადარგვისას სასურველია დაემატოს კომპლექსური სასუქის გრანულებიც. თუ ასეთი ნიადაგის მომზადების შესაძლებლობა არ გაქვთ, შეგიძლიათ გამოიყენოთ სპეციალურად ვარდებისთვის განკუთვნილი მზა გრუნტი.
ვარდის ახალი ქოთანი იმ კონტეინერზე, რომელშიც მცენარე შეიძინეთ, სულ მცირე 2–4 სმ-ით ფართო და 5–7 სმ-ით მაღალი უნდა იყოს. ძალიან დიდი ქოთნის გამოყენებაც არასასურველია — მცენარის მიწისზედა ნაწილი და ქოთნის მოცულობა დაახლოებით 1:1 თანაფარდობაში უნდა იყოს.
თუ ქოთანი კერამიკულია და ახალია (მასში მანამდე არაფერი ყოფილა დარგული), გადარგვამდე 2 საათით თბილ წყალში უნდა ჩადოთ. თუ ქოთანში ადრე სხვა მცენარე იზრდებოდა, იგი კარგად უნდა გაირეცხოს მაგარი ჯაგრისითა და თბილი წყლით, ქიმიური საშუალებების გამოყენების გარეშე. ქოთნის ძირში თავდაპირველად აწყობენ დრენაჟის ფენას, შემდეგ კი აყრიან ნიადაგს.
გადარგვამდე მცენარე კარგად უნდა მოირწყას და დაახლოებით 20 წუთით დატოვოთ, რათა წყალი სრულად შეიწოვოს. შემდეგ ქოთანი ფრთხილად უნდა გადააბრუნოთ, ერთი ხელით მცენარე დაიჭიროთ, ხოლო მეორით მსუბუქად შეარხიოთ ქოთანი. ფესვებზე მიმაგრებული მიწის გუნდა ადვილად უნდა გამოეყოს ქოთანს. გადარგვის შემდეგ მცენარეს ყველა მხრიდან მიაყარეთ ნიადაგი. ამ დროს დამატებითი მორწყვა საჭირო არ არის. შესაძლებელია ფოთლების მსუბუქად დანამვა და მცენარის რამდენიმე დღით ნახევრად დაჩრდილულ ადგილას მოთავსება.
გადარგვიდან დაახლოებით ერთი თვის შემდეგ, თუ მცენარე აქტიურად ვითარდება, იწყებენ მის კვებას სასუქებით. ჩვეულებრივ, სასუქი შეაქვთ ორ კვირაში ერთხელ — ან მორწყვის გზით მინერალური სასუქის ხსნარით, ან ფოთლებზე სპეციალური სასუქის სუსტი ხსნარის შესხურებით. ახალგადარგული ან დაავადებული მცენარისთვის სასუქის მიწოდება არ შეიძლება. პროცედურა უმჯობესია ჩატარდეს საღამოს, მორწყვის შემდეგ. ცივ და წვიმიან ამინდში სასუქის გამოყენება რეკომენდებული არ არის.
თუ ვარდს სინათლე მხოლოდ ერთი მხრიდან მიეწოდება, იგი ბუნებრივად გადაიხრება სინათლის წყაროსკენ. ბუჩქის სწორი ფორმის შესანარჩუნებლად მცენარე დროდადრო უნდა შეატრიალოთ.
შემოდგომაზე, როდესაც ტემპერატურა 12–15°C-მდე დაიწევს, მცენარე აივნიდან ოთახში გადააქვთ და სამხრეთის ფანჯარასთან ათავსებენ. როდესაც ვარდი ყვავილობას დაასრულებს, მას ზამთრისთვის ამზადებენ — ამცირებენ მორწყვას და წყვეტენ სასუქის შეტანას. თუ შესაძლებელია, მცენარე გრილ ოთახში უნდა მოათავსოთ. ზამთარში ტემპერატურა 15–17°C-ზე მაღალი არ უნდა იყოს.
ცენტრალური გათბობის მქონე სახლებში შესაძლებელია შემდეგი გამოსავლები: ფანჯარა, რომელთანაც ვარდი დგას, ხშირად გაანიავოთ ან მცენარის ირგვლივ პოლიეთილენის ფირით გამოყოთ შედარებით გრილი სივრცე. მცენარის სიახლოვეს არ უნდა იყოს გამათბობლები და სხვა სითბოს გამომყოფი მოწყობილობები.
ზამთრისთვის მომზადების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ეტაპია გასხვლა. თუ ვარდს შემოდგომაზე არ გავსხლავთ, გაზაფხულზე ის შედარებით გვიან აყვავდება და ნაკლებ ყვავილს გამოიტანს. თუმცა, თუ გასხვლა შემოდგომაზე ვერ მოხერხდა, მისი ჩატარება გაზაფხულზეც შესაძლებელია.
მოჭრილი ტოტები შეიძლება ვარდის გასამრავლებლად გამოვიყენოთ. კალმებზე ტოვებენ 3–4 ფოთოლს და ათავსებენ ოთახის ტემპერატურის წყალში. ჩვეულებრივ, ფესვები ორი კვირის შემდეგ ჩნდება, თუმცა მუდმივ ადგილზე გადარგვა უმჯობესია მაშინ, როდესაც ფესვთა სისტემა კარგად განვითარდება. შემოდგომაზე დაფესვიანებული კალმები ხშირად უკვე მომდევნო გაზაფხულზე იწყებენ ყვავილობას.
ზამთარში ვარდი, როგორც წესი, არ ყვავის. მას ფოთლები სცვივა და ნაკლებად დეკორატიული ხდება. ამ პერიოდში მორწყვა იშვიათია. ცენტრალური გათბობის პირობებში მცენარესთან ახლოს სასურველია წყლით სავსე სინის ან ჭურჭლის დადგმა, რათა ჰაერის ტენიანობა გაიზარდოს.
გაზაფხულზე, როდესაც ვარდი ახალ ფოთლებს გამოიტანს, იწყებენ მორწყვის გახშირებას და სასუქის რეგულარულ მიწოდებას. მსხვილი და უხვი ყვავილობის მისაღებად სასურველია სასუქის ყოველკვირეული შეტანა. კვირტების განვითარების პერიოდში მცენარეს არ უნდა აკლდეს სინათლე და ტენი.
იხილეთ აგრეთვე: ვარდის დაკალმება – ვარდის კალმით გამრავლება

