ყირგიზეთი რძის მეურნეობის განვითარების ახალ სტრატეგიას ავითარებს, რომელიც წარმოების ეფექტურობისა და ნედლეულის ხარისხის გაუმჯობესებაზეა ორიენტირებული.
მთავარი მიზანია 2030 წლისთვის ძროხაზე საშუალო წლიური რძის მოსავლიანობის 5000 ლიტრამდე გაზრდა.
ინიციატივა გამოცხადდა სოფლის მეურნეობის მინისტრის, ერლისტ აკუნბეკოვის თავმჯდომარეობით გამართულ ინდუსტრიულ შეხვედრაზე. დისკუსია ფოკუსირებული იყო განვითარების მოდელის გადასვლაზე პირუტყვის რაოდენობის გაზრდიდან პროდუქტიულობისა და დამატებითი ღირებულების გაზრდაზე.
სამიზნე მაჩვენებლების მისაღწევად გათვალისწინებულია ღონისძიებების მთელი რიგი:
- მეცხოველეობის განვითარება (ქვეყანაში უკვე 186 სანაშენე ფერმაა);
- ხელოვნური განაყოფიერების პრაქტიკის გაფართოება;
- ცხოველთა გენოფონდის შენარჩუნება და გაუმჯობესება;
- ციფრული გადაწყვეტილებების დანერგვა და ერთიანი მონაცემთა ბაზის შექმნა.
ექსპერტებმა გამოავლინეს პროდუქტიულობის ზრდის შემაფერხებელი რიგი სისტემური პრობლემები: განუვითარებელი საკვების ბაზა; კვალიფიციური პერსონალის დეფიციტი და ფრაგმენტირებული ფერმერული სტრუქტურა.
განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა ფერმების კონსოლიდაციისა და თანამშრომლობის განვითარების აუცილებლობას. რამაც უნდა:
- გაზარდოს წარმოების ეფექტურობა;
- შეამციროს ხარჯები;
- გააუმჯობესოს ტექნოლოგიასა და დაფინანსებაზე წვდომა.
პროდუქტიულობის ზრდის პარალელურად, მთავრობა ფოკუსირებულია ღრმა გადამუშავების განვითარებაზე, რაც: გაზრდის პროდუქციის დამატებულ ღირებულებას; გააძლიერებს ექსპორტის პოტენციალს; და გააუმჯობესებს ინდუსტრიის მდგრადობას ფასების რყევების მიმართ.
საქართველოს კონტექსტი — იდენტური გამოწვევები და იგივე მიმართულება
ყირგიზეთის მაგალითი საკმაოდ ახლოს დგას საქართველოს რეალობასთან. ქართულ რძის სექტორშიც ერთ-ერთი მთავარი პრობლემა სწორედ დაბალი პროდუქტიულობაა — საშუალო მაჩვენებელი ხშირად 2000–3000 ლიტრის ფარგლებში მერყეობს, რაც მნიშვნელოვნად ჩამოუვარდება განვითარებული ქვეყნების დონეს.
მთავარი მსგავსებები თვალსაჩინოა:
საქართველოშიც ფერმერული მეურნეობები უმეტესად მცირე და ფრაგმენტირებულია, საკვების ბაზა არასტაბილურია და გენეტიკური პოტენციალი სრულად არ გამოიყენება. ამას ემატება ცოდნის და თანამედროვე ტექნოლოგიების შეზღუდული ხელმისაწვდომობა.
ეს ნიშნავს, რომ პრობლემა რეგიონულია და არა მხოლოდ ერთ ქვეყნის სპეციფიკა.
თუმცა აქვე იკვეთება შესაძლებლობაც. თუ საქართველო გადაერთვება იმავე მოდელზე, რასაც ყირგიზეთი უკვე აყალიბებს — პროდუქტიულობაზე, გენეტიკაზე და გადამუშავებაზე — შედეგი შეიძლება სწრაფად გამოჩნდეს.
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სამი მიმართულება:
- პირველი — საკვების ბაზის გაძლიერება, რადგან პროდუქტიულობა პირდაპირ არის დამოკიდებული კვებაზე;
- მეორე — ხელოვნური განაყოფიერება და გენეტიკა, რაც ყველაზე სწრაფად ზრდის შედეგს;
- მესამე — კოოპერაცია, რადგან მცირე ფერმერს ცალკე არ აქვს რესურსი ტექნოლოგიაზე გადასასვლელად.
საბოლოოდ, ყირგიზეთის სტრატეგია რეალურად არის სიგნალი მთელი რეგიონისთვის:
მომავალი ეკუთვნის არა იმ ქვეყნებს, სადაც მეტი პირუტყვია, არამედ იმათ, სადაც თითოეული ძროხა მეტს აწარმოებს.
