ევროპის ნივრის ბაზარზე ბოლო წლებში მნიშვნელოვანი ცვლილებები ხდება. უკრაინელი მწარმოებლები სულ უფრო ხშირად საუბრობენ იმაზე, რომ ბაზარზე ძლიერდება კონკურენცია იაფი იმპორტისგან, განსაკუთრებით ჩინეთიდან.
შედეგად, ბევრ ბაზარზე ჩინური ნიორი თანდათან ანაცვლებს ადგილობრივ პროდუქციას, მათ შორის უკრაინაში წარმოებულ ნიორს.
ნიორი ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ ვაჭრებადი ბოსტნეულია მსოფლიოში. თუმცა მისი ბაზარი საკმაოდ მგრძნობიარეა ფასების მიმართ, და სწორედ ფასობრივი კონკურენცია ქმნის მთავარ გამოწვევას უკრაინელი ფერმერებისთვის.
ჩინეთი — მსოფლიო ლიდერი ნივრის წარმოებაში
დღეს მსოფლიო ნივრის წარმოების უდიდესი ნაწილი ჩინეთში მოდის. ქვეყანა გლობალური წარმოების დაახლოებით 70%-ს უზრუნველყოფს და ასევე უდიდესი ექსპორტიორია.
ჩინური ნიორის კონკურენტული უპირატესობა რამდენიმე ფაქტორზეა დაფუძნებული:
- დაბალი წარმოების ხარჯები;
- დიდი მასშტაბის წარმოება;
- ძლიერი საექსპორტო ლოჯისტიკა;
- სტაბილური მიწოდება საერთაშორისო ბაზარზე.
ამის გამო ჩინური ნიორი ხშირად უფრო იაფია ევროპულ ბაზრებზე.
უკრაინის ნივრის სექტორი
უკრაინაში ნიორის წარმოება ძირითადად მცირე და საშუალო ფერმერულ მეურნეობებზეა დაფუძნებული. ბოლო წლებში ქვეყნის ნივრის სექტორი ცდილობდა წარმოების გაზრდას და ექსპორტის განვითარებას.
თუმცა ინდუსტრიის მთავარი პრობლემებია:
- მაღალი წარმოების ხარჯები;
- თანამედროვე გადამუშავებისა და შენახვის ინფრასტრუქტურის ნაკლებობა;
- ძლიერი კონკურენცია იმპორტთან.
ბევრ შემთხვევაში ადგილობრივი ნიორი ბაზარზე ვერ უძლებს ფასობრივ კონკურენციას.
ევროპული ბაზარი — მაღალი კონკურენცია
ევროპის ბაზარზე ნიორი ძირითადად მოდის რამდენიმე ძირითადი მიმართულებიდან:
- ჩინეთი;
- ესპანეთი;
- არგენტინა;
- ეგვიპტე.
ამ ქვეყნებს აქვთ დიდი წარმოება და განვითარებული ექსპორტის სისტემა, რაც მათ საშუალებას აძლევს კონკურენტული ფასები შესთავაზონ ბაზარს.
აქვს თუ არა ინდუსტრიას გადარჩენის შანსი?
მიუხედავად რთული კონკურენციისა, უკრაინულ ნივრის სექტორს მაინც აქვს განვითარების შესაძლებლობები.
ერთ-ერთი მიმართულება შეიძლება იყოს პრემიუმ და ადგილობრივი პროდუქტის პოზიციონირება. ევროპულ ბაზარზე ხშირად ფასდება:
- ორგანული პროდუქცია;
- ადგილობრივი ჯიშები;
- მცირე ფერმერული წარმოება.
ასევე მნიშვნელოვანი შეიძლება იყოს გადამუშავებული პროდუქციის განვითარება — მაგალითად ნივრის პასტა, ფხვნილი ან სხვა ნახევარფაბრიკატები.
უკრაინა, ჩინეთი, ევროპა – ნივრის ბაზარი ციფრებში
→ უკრაინის წარმოება
უკრაინაში ნიორი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ბოსტნეული კულტურაა, თუმცა მისი წარმოება გლობალურ ბაზარზე შედარებით მცირეა.
- წლიური წარმოება: დაახლოებით 180–220 ათასი ტონა;
- ბაზრის სავარაუდო ღირებულება: დაახლოებით 120–150 მილიონი დოლარი;
- ძირითადი წარმოების რეგიონები: ცენტრალური და სამხრეთი უკრაინა.
ბოლო წლებში ინდუსტრია ცდილობდა ექსპორტის გაზრდას, თუმცა ძლიერი კონკურენცია იაფი იმპორტისგან პრობლემად რჩება.
ბოლო წლებში ინდუსტრია ცდილობდა ექსპორტის გაზრდას, თუმცა ძლიერი კონკურენცია იაფი იმპორტისგან პრობლემად რჩება.
→ ჩინეთი — მსოფლიო ლიდერი
- ჩინეთი დღეს გლობალური ნივრის ბაზრის მთავარი მოთამაშეა.
- წლიური წარმოება: დაახლოებით 20–22 მილიონი ტონა;
- მსოფლიო წარმოების წილი: დაახლოებით 70–75%;
- წლიური ექსპორტი: დაახლოებით 2.3–2.6 მილიონი ტონა.
ჩინური ნიორი ექსპორტზე გადის ასობით ქვეყანაში და ხშირად ყველაზე კონკურენტული ფასით გამოირჩევა.
→ ევროპის ბაზარი
ევროპა მსოფლიოში ნივრის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი მომხმარებელია.
- წლიური მოხმარება: დაახლოებით 1.4–1.6 მილიონი ტონა;
- ევროკავშირის წარმოება: დაახლოებით 400–500 ათასი ტონა;
- იმპორტი ევროკავშირის გარედან: დაახლოებით 600–700 ათასი ტონა.
ევროპის ბაზარზე მთავარი მომწოდებლები არიან:
- ჩინეთი;
- ესპანეთი;
- არგენტინა;
- ეგვიპტე.
ეს მონაცემები აჩვენებს, რომ ევროპის ბაზარი საკმაოდ ძლიერ დამოკიდებულია იმპორტზე.
დასკვნა
ჩინური ნივრის ძლიერი კონკურენცია სერიოზულ გამოწვევად რჩება უკრაინისთვის, თუმცა ინდუსტრიის სრული გაქრობა ნაკლებად სავარაუდოა. ბაზარზე გადარჩენა დიდწილად დამოკიდებული იქნება ტექნოლოგიების განვითარებაზე, პროდუქტის ხარისხზე და ბაზარზე სწორ პოზიციონირებაზე.
ნივრის ბაზარი კიდევ ერთხელ აჩვენებს, რომ თანამედროვე აგრობიზნესში წარმატება ხშირად მხოლოდ წარმოების მოცულობაზე არ არის დამოკიდებული — მნიშვნელოვანი ხდება კონკურენტუნარიანობა, ბრენდინგი და ბაზრის სტრატეგია.
ნიორი – დარგვა, მოყვანა, მოვლა
