ბრიუსელის კომბოსტო, რეგიონში ბოსტნეულის წარმოებისთვის ნიშურ კულტურად რჩება, მიუხედავად მომხმარებელთა მოთხოვნისა და დამატებითი ღირებულების მაღალი პოტენციალისა.
ამავდროულად, ახალი სამეცნიერო მონაცემები ადასტურებს, რომ ამ კულტურის მომგებიანობის გასაღები არა მხოლოდ ჯიშშია, არამედ სწორი დარგვის წესშიც.
ამას მოწმობს უკრაინის NULES-ის ეროვნული უნივერსიტეტის მეცნიერების მიერ, ჟურნალ Propozitsiya-ში გამოქვეყნებული კვლევის შედეგები, რომლის მიხედვითაც, ბრიუსელის კომბოსტო ამჟამად უკრაინაში არასაკმარისად არის შეფასებული, მიუხედავად იმისა, რომ მას მნიშვნელოვანი საბაზრო პოტენციალი აქვს.
„ბრიუსელის კომბოსტო პერსპექტიული კულტურაა, რომელიც შესანიშნავი არომატით, ბიოქიმიური შემადგენლობით და დაბალი ენერგეტიკული ღირებულებით ხასიათდება“, – ამბობენ კვლევის ავტორები.
მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ კომბოსტო შეიცავს ადვილად მოსანელებელ ცილებს, C, PP, K და B ვიტამინებს, კაროტინს, მინერალურ მარილებს და ბოჭკოებს, რაც მათ მიმზიდველს ხდის ჯანსაღი კვებისა და გადამამუშავებელი მრეწველობისთვის.
რატომ არ არის ეს კულტურა ჯერ კიდევ ფართოდ გავრცელებული?
აშკარა უპირატესობების მიუხედავად, ეს კულტურა იშვიათია. როგორც მკვლევარები განმარტავენ, ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი სასოფლო-სამეურნეო ტექნოლოგიების არასაკმარისი განვითარებაა.
დარგვის მეთოდი პირდაპირ გავლენას ახდენს მოსავლიანობაზე, თავების ერთგვაროვნებაზე და მცენარის სტრესისადმი მდგრადობაზე.
„მცენარის კვების არეალის ოპტიმიზაცია ხელს უწყობს ფოტოსინთეზური აქტივობის გაუმჯობესებას, თავების უფრო ერთგვაროვან ფორმირებას და დაავადებებისა და მავნებლების მიმართ მდგრადობას“, – ხაზს უსვამენ მეცნიერები.
როგორ იქნა შესწავლილი მცენარეთა სიმჭიდროვის გავლენა
კვლევა ჩატარდა ფრანკლინის F1 ჰიბრიდზე უნივერსიტეტის საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ცენტრში.
ავტორების თქმით, გამოიცადა დარგვის სამი ფორმა: „შესწავლილი იქნა შემდეგი ფორმები: 70 × 50 სმ (28 600 ერთეული/ჰა), 70 × 40 სმ (35 700 ერთეული/ჰა) და 70 × 30 სმ (47 600 ერთეული/ჰა). 70 × 50 სმ ფორმა გამოყენებული იქნა საკონტროლო საშუალების სახით.“
მოსავლის აღება ორ ეტაპად განხორციელდა – სექტემბრის ბოლოს და ოქტომბრის ბოლოს. „მოსავლის დაახლოებით მესამედი პირველი მოსავლის აღების დროს იქნა მოკრეფილი… ზოგიერთი პროდუქტი მავნებლებმა დააზიანეს“, – აღნიშნავენ მკვლევარები.
თუმცა, მეორე ეტაპზე განსხვავებული სურათი გამოვლინდა: „მეორე მოსავლის აღების დროს თავებს უკეთესი იყო, რამაც დადებითად იმოქმედა პროდუქციის ხარისხზე.“
მცენარის სიმჭიდროვე განსაზღვრავს დამწიფების დროს
მეცნიერებმა დაადასტურეს პირდაპირი კორელაცია მცენარის სიმჭიდროვესა და მოსავლის ფორმირების სიჩქარეს შორის. „ტექნიკური სიმწიფის დაწყება 28.6 და 35.7 ათასი ერთეული/ჰა მცენარის სიმჭიდროვის დროს დაფიქსირდა 37-ე და 39-ე დღეს…, ხოლო 47.6 ათასი ერთეული/ჰა-ზე – 42-ე დღეს“, – ნათქვამია კვლევაში. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ხშირი დარგვა არა მხოლოდ ამცირებს ხარისხს, არამედ აფერხებს პროდუქტის ბაზარზე დროულ მოხვედრას.
სად ყალიბდება ყველაზე მომგებიანი მოსავალი
ყველაზე დამაჯერებელი შედეგები მიღებული იქნა ყველაზე ნაკლები სიხშირის დარგვის სქემით. „70 x 50 სმ სქემით დარგულმა მცენარეებმა ყველაზე მეტი თავი – 75 თავი – გამოიღეს. ამ მცენარეებს ასევე ჰქონდათ ყველაზე დიდი წონა – 6.3 გ – და მთლიანი წონა თითო მცენარეზე – 472 გ“, – აღნიშნავენ ვ. კუტოვენკო და რ. გავრილენკო.
შედარებისთვის, უფრო ხშირი დარგვის მეთოდით: „70 × 30 სმ ნიმუშით ჩამოყალიბებული თავების ყველაზე მცირე რაოდენობა – 57 თავი, საერთო წონით 417 გ“. პროდუქტის ხარისხი: სხვაობა 11%-მდე.
დარგვის სქემამ ასევე პირდაპირ იმოქმედა მოსავლის რეალიზაციაზე. „ყველაზე მაღალი რეალიზება დაფიქსირდა 70 × 50 სმ მეთოდით – 97%… ყველაზე დაბალი – 70 × 30 სმ მეთოდით – 86%“, – ხაზს უსვამენ ავტორები.
კომერციული მწარმოებლისთვის ეს წარმოადგენს ათობით ტონა ხარისხიანი პროდუქტის სხვაობას ჰექტარზე. უკრაინის NULES-ის ეროვნული უნივერსიტეტის კვლევა ეფექტურად წარმოადგენს პრაქტიკულ გზამკვლევს ფერმერებისთვის, რომლებიც ბრიუსელის კომბოსტოს ნიშურ, მაგრამ მაღალშემოსავლიან კულტურად მიიჩნევენ.
დარგვის დაბალი სიმჭიდროვე უზრუნველყოფს ბაზარზე უფრო ადრეულ ხელმისაწვდომობას, უფრო დიდ და ერთგვაროვან თავებს, უფრო მაღალ რეალიზებადობას და წარმოების მომგებიანობის გაუმჯობესებას.
ჯანსაღი კვების ტენდენციასთან ერთად, ეს უკრაინაში ბრიუსელის კომბოსტოს ახალ პერსპექტივებს უხსნის, იმ პირობით, რომ დარგვის ეტაპიდანვე სწორი სასოფლო-სამეურნეო პრაქტიკა იქნება გამოყენებული.
წყარო: propozitsiya
ბრიუსელის კომბოსტო – დარგვა, მოვლა, მოშენება
