თახვი ევროპის მდინარეებს უბრუნდება — რატომ არ მოსწონს ეს ყველას?

თახვი, ევროპის, მდინარე

ევროპის ბევრ მდინარეზე თახვი ბუნების აღდგენის სიმბოლოდ იქცა, თუმცა იქ, სადაც წყალი ადამიანის მიწებს უახლოვდება, მისი დაბრუნება ყოველთვის ყველას არ ახარებს.

რამდენიმე ათეული წლის წინ ევროპაში თახვი ბევრგან თითქმის გაქრა. გადაჭარბებული ნადირობა, მდინარეების შეცვლილი კალაპოტები და ბუნებრივი ჰაბიტატების შემცირება მის პოპულაციებს სერიოზულ საფრთხეს უქმნიდა. დღეს კი სურათი შეიცვალა. ევროპის არაერთ ქვეყანაში თახვების რაოდენობა იზრდება და ისინი ძველ საცხოვრებელ ადგილებს უბრუნდებიან. ეკოლოგები ამ პროცესს ბუნების აღდგენის ერთ-ერთ წარმატებულ მაგალითად მიიჩნევენ, თუმცა ყველა ერთნაირად აღფრთოვანებული არ არის.

თახვი უნიკალური ცხოველია, რადგან ის საკუთარ გარემოს აქტიურად ცვლის. ტოტებისა და ხის ღეროებისგან აშენებული კაშხლებით მდინარის დინებას ანელებს და წყალს აკავებს. შედეგად ჩნდება პატარა ტბორები, ტენიანი ტერიტორიები და ახალი ჭაობები. ერთი შეხედვით ეს უბრალო ცვლილებაა, მაგრამ სწორედ ასეთ ადგილებში ჩნდება უამრავი მცენარე, მწერი, ამფიბია და ფრინველი.

ბოლო წლებში ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ თახვების მიერ შექმნილი წყალსატევები გვალვის დროს წყლის შენარჩუნებას უწყობს ხელს. ისინი ასევე ამცირებს წყლის სწრაფ დინებას ძლიერი წვიმების პერიოდში, რაც ზოგ შემთხვევაში წყალდიდობის რისკის შემცირებასაც ეხმარება. ამიტომ ბევრი სპეციალისტი თახვს „ბუნების ინჟინერს“ უწოდებს.

თუმცა იქ, სადაც ბუნებრივი პროცესები ადამიანის საქმიანობას ხვდება, ყოველთვის ჩნდება კითხვებიც. ზოგიერთ რეგიონში ფერმერები და მიწის მესაკუთრეები ჩივიან, რომ თახვების კაშხლები სასოფლო-სამეურნეო მიწების დატენიანებას იწვევს. ხანდახან წყალი მინდვრების ან საძოვრების ნაწილზე გროვდება, ზოგ შემთხვევაში კი თახვები ხეებსაც აზიანებენ. ამიტომ მათი დაბრუნება ზოგან გარემოსდაცვით წარმატებად მიიჩნევა, ზოგან კი დამატებით გამოწვევად.

ევროპის ქვეყნებში სულ უფრო ხშირად ცდილობენ ბალანსის პოვნას. იქ, სადაც პრობლემები ჩნდება, იყენებენ სპეციალურ ტექნიკურ გადაწყვეტილებებს — წყლის დონის მარეგულირებელ სისტემებს, დამცავ ბადეებს ან სხვა მეთოდებს, რომლებიც ადამიანის ინტერესებს იცავს და ამავე დროს თახვების განადგურებას არ საჭიროებს.

თახვების ისტორია გვაჩვენებს, რომ ბუნების აღდგენა ყოველთვის მარტივი პროცესი არ არის. როდესაც დაკარგული სახეობა ბრუნდება, მასთან ერთად ბრუნდება ის ბუნებრივი პროცესებიც, რომლებიც ოდესღაც ამ ეკოსისტემის ნაწილი იყო.

საბოლოოდ, კითხვა მხოლოდ თახვებს არ ეხება. ის გვახსენებს, რომ თანამედროვე სამყაროში ბუნებასა და ადამიანს ერთი და იგივე სივრცის გაზიარება უწევთ. წარმატება კი ხშირად არა რომელიმე მხარის გამარჯვებაში, არამედ მათ შორის გონივრული თანაარსებობის პოვნაშია.

წყარო: European Environment Agency (EEA)

თქვენი რეკლამა