ათწლეულების განმავლობაში მცენარეთა სელექციის მთავარი მიზანი მაღალი მოსავლიანობა, დაავადებებისადმი გამძლეობა და ტრანსპორტირების უნარის გაუმჯობესება იყო. თუმცა დღეს მსოფლიო აგროსექტორში ახალი ტენდენცია ყალიბდება — სელექციონერები სულ უფრო ხშირად ქმნიან ხილისა და ბოსტნეულის ჯიშებს, რომლებიც არა მხოლოდ მარკეტების, არამედ პროფესიონალი შეფ-მზარეულებისა და რესტორნების მოთხოვნებსაც პასუხობს.
თანამედროვე გასტრონომიაში სულ უფრო დიდი მნიშვნელობა ენიჭება პროდუქტის გემოს, არომატს, ტექსტურას, ფერსა და ვიზუალურ იერს. შეფ-მზარეულებს სჭირდებათ ისეთი ბოსტნეული, რომელიც ერთგვაროვანი ზომისაა, მარტივად იჭრება, ნაკლებ ნარჩენს ტოვებს და კერძის პრეზენტაციასაც აუმჯობესებს. სწორედ ამიტომ, სელექციის პროცესში დღეს უკვე მონაწილეობენ არა მხოლოდ მეცნიერები და ფერმერები, არამედ რესტორნების წარმომადგენლებიც.
ამ მიმართულების ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მაგალითია Michael Mazourek, რომელმაც Cornell University-ის ბაზაზე შექმნა ისეთი პოპულარული ჯიშები, როგორიცაა Honeynut squash (პატარა ზომის, ტკბილი გოგრის ჯიში), Habanada pepper (წიწაკის ჯიში, ჰაბანეროს არომატით და თითქმის სიცხარის გარეშე) და Koginut squash (გოგრის ჯიში). ეს კულტურები ფართო პოპულარობით სარგებლობს მაღალი კლასის რესტორნებში, რადგან გამოირჩევა გამორჩეული გემოთი და დამუშავების სიმარტივით.
უახლესი მაგალითია Sweet Bea squash —გოგრის ახალი ჯიში, რომელიც სპეციალურად კვების ობიექტებისთვის შეიქმნა. ის დაახლოებით ოთხჯერ დიდია Honeynut-ის ჯიშზე, თუმცა ინარჩუნებს ტკბილ გემოსა და მდიდარ არომატს. უფრო დიდი ზომა შეფ-მზარეულებს საშუალებას აძლევს პროდუქტი სწრაფად დაამუშაონ და ნაკლები დანაკარგით გამოიყენონ.
საინტერესოა ასევე Red Gemelli Mazinna წიწაკა, რომელიც ცნობილი Jimmy Nardello-ს გაუმჯობესებულ ვერსიად მიიჩნევა. სელექციონერებმა ის უფრო სწორი და ერთგვაროვანი ფორმის გახადეს, რის შედეგადაც დაჭრა, შეწვა და კერძებში გამოყენება გაცილებით მოსახერხებელია. კიდევ ერთი წარმატებული მაგალითია Habanada — ჯიში, რომელსაც ჰაბანეროს მდიდარი არომატი აქვს, მაგრამ თითქმის მთლიანად დაკარგული აქვს სიმწარე. სწორედ ამიტომ მას ხშირად იყენებენ იმ კერძებში, სადაც არომატი მნიშვნელოვანია, ხოლო ძლიერი სიცხარე — არა.
ექსპერტების შეფასებით, ეს მხოლოდ დასაწყისია. მსოფლიო ბაზარზე სულ უფრო იზრდება მოთხოვნა კულტურებზე, რომლებიც არა მხოლოდ მაღალ მოსავალს იძლევა, არამედ კონკრეტულ მომხმარებელზეა მორგებული. საცალო ქსელები, კვების ინდუსტრია და რესტორნები უკვე აქტიურად მონაწილეობენ ახალი ჯიშების შექმნის პროცესში და სელექციონერებს საკუთარ მოთხოვნებს უზიარებენ.
თანამედროვე სელექცია ნათლად აჩვენებს, რომ სოფლის მეურნეობა მხოლოდ მეტი პროდუქციის წარმოებას აღარ ემსახურება. დღეს მთავარი ამოცანაა ისეთი ჯიშების შექმნა, რომლებიც ფერმერს ეკონომიკურ სარგებელს მოუტანს, მომხმარებელს უკეთეს გემოს შესთავაზებს, ხოლო პროფესიულ სამზარეულოს მუშაობას გაუმარტივებს. სწორედ ამიტომ, სპეციალისტები მიიჩნევენ, რომ მომავალ წლებში „შეფ-მზარეულებისთვის შექმნილი“ კულტურების რაოდენობა კიდევ უფრო გაიზრდება და ეს თანამედროვე სელექციის ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო მიმართულება გახდება.
ილუსტრაცია: ChatGPT (AI)
წყარო:
FreshPlaza
Cornell University / Michael Mazourek-ის ნაშრომები
Row 7 Seed Company
