სასუქების გლობალურ ბაზარზე ახალი რყევაა – შარდოვანას (კარბამიდი, urea) ფასი მკვეთრად გაიზარდა და ტონაზე 700 დოლარს გადააჭარბა. ეს უკვე სერიოზულ გავლენას ახდენს როგორც ფერმერებზე, ისე მთლიან აგროსექტორზე.
ფასის ზრდის მთავარი მიზეზი მიწოდების შემცირებაა, რომელიც ახლო აღმოსავლეთის რეგიონს უკავშირდება. სწორედ ეს რეგიონი წარმოადგენს შარდოვანას ერთ-ერთ ყველაზე მსხვილ ექსპორტიორს მსოფლიოში, და ნებისმიერი შეფერხება აქ ავტომატურად აისახება გლობალურ ბაზარზე. ბოლო პერიოდში წარმოებისა და ექსპორტის შეზღუდვამ შექმნა დეფიციტის მოლოდინი, რაც ფასებში მყისიერად აისახა.
შარდოვანას ბაზარი განსაკუთრებით მგრძნობიარეა მსგავსი ფაქტორების მიმართ, რადგან ის ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ გამოყენებული აზოტოვანი სასუქია. მოთხოვნა სტაბილურად მაღალია, განსაკუთრებით იმ პერიოდში, როცა სხვადასხვა ქვეყანაში საგაზაფხულო სამუშაოები აქტიურდება. სწორედ ამ ფონზე მიწოდების შემცირება ფასის სწრაფ ზრდას იწვევს.
ბაზრის მონაწილეები უკვე აღნიშნავენ, რომ ეს ზრდა მხოლოდ მოკლევადიანი რეაქცია არ არის. მაღალი ფასები უკავშირდება არა მხოლოდ მიმდინარე დეფიციტს, არამედ ენერგორესურსების ღირებულებასაც, რომელიც სასუქების წარმოებაში მნიშვნელოვან როლს თამაშობს. შესაბამისად, თუ ენერგიის ფასები მაღალი დარჩება, შარდოვანაც ძვირად შენარჩუნდება.
ფერმერებისთვის ეს ნიშნავს ხარჯების ზრდას ყველაზე კრიტიკულ პერიოდში. ბევრ ქვეყანაში უკვე დგას არჩევანი – შეამცირონ სასუქის გამოყენება თუ გაზარდონ პროდუქციის თვითღირებულება. ორივე შემთხვევაში საბოლოო გავლენა მოსავლიანობასა და ბაზრის ფასებზე აისახება.
ამ ვითარებას კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი შედეგი აქვს – სასუქების ბაზარზე ალტერნატიული მომწოდებლების როლი იზრდება. ქვეყნები, რომლებიც აქამდე მეორეხარისხოვან მოთამაშეებად ითვლებოდნენ, შესაძლოა დროებით გაძლიერდნენ და ბაზარზე მეტი წილი დაიკავონ.
თუ ტენდენცია გაგრძელდება, უახლოეს პერიოდში აგროსექტორი შეიძლება კიდევ ერთხელ აღმოჩნდეს „ძვირი წარმოების“ რეალობაში, რაც საბოლოოდ საკვების გლობალურ ფასებზეც აისახება. მთავარი კითხვა ახლა არის, რამდენ ხანს გაგრძელდება მიწოდების შეზღუდვა და შეძლებს თუ არა ბაზარი სწრაფად დაბალანსებას.
