2026 წლის იანვარ-ოქტომბერში ყაზახეთის სოფლის მეურნეობის მთლიანმა პროდუქციამ 8,9 ტრილიონი თენგე (დაახლოებით $ 20,05 მილიარდი) შეადგინა, რაც გასული წლის ანალოგიური პერიოდის მაჩვენებელს 5,2%-ით აღემატება. ამავე პერიოდში სურსათის წარმოება 13%-ით გაიზარდა და 3,6 ტრილიონ თენგეს ($ 8,11 მილიარდს) მიაღწია.
მთავრობის სხდომაზე წარდგენილი მონაცემების თანახმად, მემცენარეობის პროდუქციის გამოშვება 6,4%-ით, ხოლო მეცხოველეობის პროდუქციისა — 3,2%-ით გაიზარდა. სოფლის მეურნეობის მინისტრმა აიდარბეკ საპაროვმა დარგის ზრდის ტემპი შეღავათიანი დაფინანსების გაფართოებას, ახალი ტექნიკის შეძენასა და ნედლეულის გადამუშავების ზრდას დაუკავშირა.
სახელმწიფო სუბსიდიები და შეღავათიანი დაკრედიტება
ქვეყანაში მოქმედი დაახლოებით 270 ათასი სასოფლო-სამეურნეო მწარმოებლიდან სახელმწიფო სუბსიდიებით დაახლოებით 25 ათასი სარგებლობს. მათგან 90% მცირე და საშუალო მეურნეობებზე მოდის. სახელმწიფო მწარმოებლებს თესლის, სასუქების, მცენარეთა დაცვის საშუალებებისა და სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის შეძენის ხარჯების ნაწილს უნაზღაურებს.
2026 წელს სოფლის მეურნეობის მწარმოებლებისთვის გამოყოფილი შეღავათიანი კრედიტების მოცულობამ 1,2 ტრილიონი თენგე ($2,70 მლრდ) შეადგინა. შედარებისთვის, წინა წელს 153 მილიარდი თენგეს ($344,6 მლნ) საბიუჯეტო დაფინანსების მეშვეობით დარგში 1 ტრილიონი თენგე ($2,25 მლრდ) მოიზიდეს.
გადამამუშავებელ საწარმოებს საბრუნავი საშუალებების შესავსებად 120,8 მილიარდი თენგეს ($272,1 მლნ) ოდენობის 227 განაცხადი დაუფინანსდათ.
იანვარ-სექტემბერში აგროსამრეწველო კომპლექსის ძირითად კაპიტალში განხორციელებულმა ინვესტიციებმა 1,4 ტრილიონი თენგე ($3,15 მლრდ) შეადგინა, რაც გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 1,4-ჯერ მეტია. სურსათის წარმოებაში კაპიტალდაბანდებები 2,1-ჯერ გაიზარდა და 373 მილიარდ თენგეს ($840,1 მლნ) მიაღწია.
სასუქები და სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის განახლება
ათი თვის განმავლობაში სასოფლო-სამეურნეო მეურნეობებმა 2,1 მილიონი ტონა მინერალური სასუქი შეიტანეს, რაც წინა წლის მაჩვენებელს 400 ათასი ტონით აღემატება. ამავე პერიოდში ადგილობრივმა საწარმოებმა 936 ათასი ტონა სასუქი გამოუშვეს, რაც 4%-იანი ზრდაა.
სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის განახლების მაჩვენებელმა 7,5% შეადგინა, წლის ბოლომდე კი მისი 8%-მდე გაზრდაა დაგეგმილი. ტექნიკის პარკის ცვეთის მაჩვენებელი 2023 წლის 90%-დან 2026 წელს 63%-მდე შემცირდა.
ლიზინგით კომბაინების შეძენა 21%-ით, ტრაქტორების კი 16%-ით გაიზარდა. ამასთან, შეძენილი ტექნიკის 95% ადგილობრივი წარმოებისაა. კერძოდ, „აგრომაშჰოლდინგ KZ“-მ 1233 ტრაქტორი გამოუშვა, ხოლო Kazrost Engineering LTD-მ — 262 კომბაინი.
კვების მრეწველობა და ექსპორტის ზრდა
იანვარ-ოქტომბერში გადამუშავებული სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის წარმოება მნიშვნელოვნად გაიზარდა:
- მცენარეული ზეთი: 938 ათასი ტონა (+24,1%);
- ფქვილი: 3,2 მილიონი ტონა (+10,8%);
- საკონდიტრო ნაწარმი: 210 ათასი ტონა (+7,1%).
იანვარ-აგვისტოში გადამუშავებული აგროპროდუქციის ექსპორტის ღირებულება 35,1%-ით გაიზარდა და დაახლოებით 3 მილიარდ დოლარს მიაღწია.
ფიზიკური მოცულობის მიხედვით, 2023 წელთან შედარებით, ზეთის ექსპორტი 40%-ით გაიზარდა და 705 ათას ტონას მიაღწია, ფქვილის ექსპორტი 30%-ით გაიზარდა — 1,38 მილიონ ტონამდე, ხოლო საკონდიტრო ნაწარმის ექსპორტი 17%-ით — 51,1 ათას ტონამდე.
მარცვლეულის ღრმა გადამუშავება და მსხვილი საინვესტიციო პროექტები
2029 წლამდე ყაზახეთი მარცვლეულის ღრმა გადამუშავების ექვსი მსხვილი პროექტის განხორციელებას გეგმავს. მათი ჯამური საწარმოო სიმძლავრე წელიწადში 5,8 მილიონ ტონას მიაღწევს.
ორი პროექტი — „ყაზკრახმალის“ საწარმო თურქესტანის ოლქში და ჩინური Fufeng Group-ის საწარმო ჟამბილის ოლქში — უკვე 2026 წელს ამოქმედდა. დანარჩენი ოთხი საწარმოს მშენებლობა აკმოლისა და კოსტანაის ოლქებსა და ასტანაში იგეგმება.
გარდა ამისა, სამინისტრომ ადგილობრივ და უცხოურ კომპანიებთან — Fufeng Group-თან, Mars-თან, Coca-Cola-სთან, Carlsberg-თან, Tiryaki Holding-თან და „შინლაინთან“ — 2,4 ტრილიონი თენგეს ($5,41 მლრდ) ღირებულების 13 საინვესტიციო შეთანხმება გააფორმა. შეთანხმებები ახალი კვების მრეწველობის საწარმოებისა და სასათბურე კომპლექსების მშენებლობას ითვალისწინებს.
წყარო: DairyNews.today

