აშშ-ს სოფლის მეურნეობის დეპარტამენტის (USDA) საზღვარგარეთის სოფლის მეურნეობის სამსახურმა (FAS Tokyo) იაპონიის სურსათის საცალო სექტორის ყოველწლიური ანგარიში (Retail Foods Annual) გამოაქვეყნა. დოკუმენტის მიხედვით, 2025 წელს იაპონიის სურსათისა და სასმელების საცალო ბაზრის მოცულობამ 285.5 მილიარდ აშშ დოლარს მიაღწია.
ანგარიშში აღნიშნულია, რომ FAS Tokyo-მ მონაცემების შეფასების მეთოდოლოგია განაახლა და Euromonitor International-ის მონაცემთა ბაზა გამოიყენა. შედეგად გაირკვა, რომ იაპონიის საცალო ბაზარი ადრე შეფასებულ მოცულობაზე (193 მილიარდ დოლარზე) მნიშვნელოვნად დიდია, რაც ამერიკული აგროსასურსათო პროდუქციის ექსპორტისთვის კიდევ უფრო ფართო შესაძლებლობებს ქმნის.
ბაზრის სტრუქტურა და ძირითადი სეგმენტები (2025 წელი)
იაპონიის სურსათის საცალო ვაჭრობაში ლიდერის პოზიციას კვლავ სუპერმარკეტები ინარჩუნებენ:
- სუპერმარკეტები — 131.0 მილიარდი დოლარი (ბაზრის 45.9%);
- ექსპრეს-მარკეტები (Combini) — 58.5 მილიარდი დოლარი (20.5%);
- ჰიპერმარკეტები — 42.1 მილიარდი დოლარი (14.7%);
- ადგილობრივი მცირე მარკეტები — 20.4 მილიარდი დოლარი (7.1%);
- ელექტრონული კომერცია (E-commerce) — 15.6 მილიარდი დოლარი (5.5%);
- სპეციალიზებული მაღაზიები — 12.5 მილიარდი დოლარი (4.4%);
- საბითუმო კლუბები (Warehouse Clubs) — 5.4 მილიარდი დოლარი (1.9%).
ანგარიშის მიხედვით, ტრადიციული საცალო არხების პარალელურად სწრაფად იზრდება სურსათის გაყიდვები აფთიაქების ქსელებში (Drug Stores), რომელთა წილი 2025 წელს საცალო სურსათის გაყიდვების 11.7%-ს შეადგენდა.
მომხმარებელთა ტენდენციები და საგადასახადო ცვლილებები
USDA-ის ანგარიშში გამოყოფილია სამი ძირითადი ფაქტორი, რომლებიც იაპონელ მომხმარებელთა არჩევანზე ყველაზე დიდ გავლენას ახდენს:
- ფასებისადმი მგრძნობელობა (45.6%) — იენის გაუფასურებისა და ინფლაციური ზეწოლის ფონზე, 2025 წელს 20 000-ზე მეტი დასახელების კვების პროდუქტი გაძვირდა;
- ჯანმრთელობაზე ზრუნვა (44.0%) — იზრდება მოთხოვნა ფუნქციურ საკვებზე, ვიტამინებითა და პროტეინით გამდიდრებულ პროდუქტებზე, ასევე კაკლოვან კულტურებსა და ჩირზე;
- სიმარტივე და კომფორტი (40.3%) — მოსახლეობის დაბერებისა და ცხოვრების დაჩქარებული ტემპის გამო, მნიშვნელოვნად იზრდება მოთხოვნა მზა კერძებსა (Ready-to-eat) და გაყინულ პროდუქტებზე.
ანგარიში ასევე ყურადღებას ამახვილებს ახალ საგადასახადო ინიციატივაზე. 2026 წლის აგვისტოში იაპონიის მთავრობამ დაამტკიცა გეგმა, რომლის მიხედვითაც 2027 წლის აპრილიდან, ორი წლის ვადით, სურსათზე მოქმედი დამატებული ღირებულების გადასახადი (GCT) 8%-დან 1%-მდე შემცირდება. ამავე დროს, კვების ობიექტებში (Dining-out) გადასახადის განაკვეთი 10%-ზე შენარჩუნდება. ანალიტიკოსების შეფასებით, ეს ნაბიჯი საცალო ქსელებში სურსათის გაყიდვებს დამატებით სტიმულს მისცემს.
აშშ-ს პოზიცია იაპონიის ბაზარზე
2025 წელს შეერთებულმა შტატებმა იაპონიაში 14.7 მილიარდი დოლარის ღირებულების აგროსასურსათო პროდუქცია გაიტანა და უცხოურ მომწოდებლებს შორის 15%-იანი წილით პირველი ადგილი დაიკავა.
ამერიკული პროდუქცია განსაკუთრებით ძლიერ პოზიციებს ინარჩუნებს შემდეგ კატეგორიებში:
- სიმინდი — 98%-იანი წილი;
- სოიო — 66%;
- კარტოფილი — 66%;
- კაკლოვანი კულტურები — 51%;
- ღორის ხორცი — 26%.
მიუხედავად ინფლაციური გამოწვევებისა და მომხმარებელთა ქცევის ცვლილებისა, იაპონია მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე მსხვილ და მიმზიდველ სურსათის საცალო ბაზრად რჩება. USDA-ს შეფასებით, ბაზრის რეალური მოცულობა მნიშვნელოვნად აღემატება აქამდე არსებულ შეფასებებს, რაც როგორც ადგილობრივი, ისე საერთაშორისო მომწოდებლებისთვის ახალ შესაძლებლობებს ქმნის.
ფოტო: აგროკავკასია / AI
წყარო: FAS USDA
