კლიმატის ცვლილება ხმელთაშუა ზღვის რეგიონში სოფლის მეურნეობის რუკას თანდათან ცვლის. ტემპერატურის მატება, გვალვების გახშირება და ზამთარში „სიცივის საათების“ შემცირება უკვე აისახება იმ კულტურებზე, რომლებიც ამ რეგიონისთვის ტრადიციულად დამახასიათებელი იყო.
FAO-ს შეფასებით, მომავალ წლებში ხეხილის წარმოება უფრო მაღალ სიმაღლეებზე და შედარებით გრილ რეგიონებში გადაინაცვლებს, ხოლო დღევანდელი წამყვანი მწარმოებელი ზონების ნაწილს მზარდი კლიმატური გამოწვევების წინაშე მოუწევს მუშაობა.
ხმელთაშუა ზღვის აუზი მსოფლიოში ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მეხილეობის რეგიონია. აქ იწარმოება ზეთისხილი, ატამი, გარგარი, ციტრუსები, ყურძენი, ლეღვი, ნუში და სხვა მაღალი ღირებულების კულტურები. თუმცა, ბოლო წლებში გახშირებულმა სიცხის ტალღებმა და წყლის დეფიციტმა უკვე მნიშვნელოვნად შეამცირა მოსავლიანობა არაერთ ქვეყანაში, მათ შორის ესპანეთში, იტალიაში, საბერძნეთსა და თურქეთში.
სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ განსაკუთრებით პრობლემურია ზამთარში დაბალი ტემპერატურის ხანგრძლივობის შემცირება. ბევრ ხეხილოვან კულტურას, მათ შორის ატამს, გარგარსა და ალუბალს, სრულფასოვანი ყვავილობისა და ნაყოფის ფორმირებისთვის გარკვეული რაოდენობის „სიცივის საათები“ სჭირდება. თბილი ზამთარი ამ ბუნებრივ ციკლს არღვევს, რაც საბოლოოდ მოსავლის შემცირებასა და ნაყოფის ხარისხის გაუარესებას იწვევს.
ამავდროულად, კლიმატის ცვლილება ზოგიერთ კულტურას ახალ შესაძლებლობებსაც უჩენს. მაგალითად, სამხრეთ იტალიასა და ესპანეთში სულ უფრო ფართოვდება ავოკადოს, მანგოსა და სხვა სუბტროპიკული ხილის წარმოება, მაშინ როდესაც ტრადიციული ციტრუსებისა და ზოგიერთი კურკოვანი კულტურის გაშენება უფრო რთული ხდება.
FAO და დარგის სპეციალისტები მიიჩნევენ, რომ მეხილეობის მომავალი დიდწილად დამოკიდებული იქნება ადაპტაციაზე. რეკომენდაციებს შორისაა წყლის დამზოგავი სარწყავი სისტემების დანერგვა, გვალვაგამძლე ჯიშების გამოყენება, დამცავი ბადეების და აგროვოლტაიკური სისტემების გავრცელება, ასევე ახალი ბაღების უფრო მაღალ და გრილ ზონებში გაშენება.
საქართველოსთვის ეს ტენდენცია განსაკუთრებულ ინტერესს წარმოადგენს. ქვეყანა იმავე კლიმატურ სარტყელში მდებარეობს, სადაც კლიმატის ცვლილების გავლენა უკვე აშკარად შეინიშნება. ამიტომ, საერთაშორისო გამოცდილების გათვალისწინება და ადაპტაციის თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა მომავალ წლებში ქართული მეხილეობის კონკურენტუნარიანობის შენარჩუნებისთვის ერთ-ერთი მთავარი პირობა იქნება.
წყარო: FAO
