ევროპის უმსხვილესი ნივრის მწარმოებელი ქვეყანა – ესპანეთი – ევროკავშირისგან ბაზრის დაცვის დამატებით ზომებს ითხოვს.
ადგილობრივი ფერმერები აცხადებენ, რომ ეგვიპტიდან იმპორტირებული იაფი ნიორი ევროპულ ბაზარზე სულ უფრო ძლიერ კონკურენციას ქმნის და ესპანელი მწარმოებლების ეკონომიკურ მდგომარეობას ამძიმებს.
ესპანეთის ნივრის ეროვნული საბჭოსა (Mesa Nacional del Ajo) და ნივრის მწარმოებელთა და მოვაჭრეთა ეროვნული ასოციაციის (ANPCA) წარმომადგენლების განცხადებით, ეგვიპტური და ჩინური ნიორი ევროკავშირის ბაზარზე იმ ფასად იყიდება, რომელიც ესპანელი ფერმერების წარმოების თვითღირებულებაზე დაბალია. მათი შეფასებით, თუ ეს ტენდენცია გაგრძელდება, ბევრი მეურნეობა ნივრის წარმოებაზე უარს იტყვის.
პროფესიული გაერთიანებები ევროკომისიას ე.წ. დამცავი მექანიზმის (Safeguard Clause) ამოქმედებისკენ მოუწოდებენ. ეს მექანიზმი საშუალებას იძლევა, იმპორტის მკვეთრი ზრდის შემთხვევაში დროებითი შეზღუდვები ან დამატებითი დაცვის ზომები დაწესდეს, თუ დადასტურდება, რომ ადგილობრივი წარმოება სერიოზულად ზარალდება.
პრობლემა განსაკუთრებით გამწვავდა მას შემდეგ, რაც ეგვიპტემ ევროპულ ბაზარზე პოზიციები მნიშვნელოვნად გაიმყარა. ბოლო წლებში ქვეყნის ნივრის ექსპორტი ევროკავშირის მიმართულებით სწრაფად გაიზარდა. ესპანელი ფერმერების ინფორმაციით, 2025 წელს ევროკავშირმა ეგვიპტიდან დაახლოებით 19,5 ათასი ტონა ნიორი შეიტანა, რაც წინა წელთან შედარებით თითქმის ორჯერ მეტია. ეგვიპტური პროდუქცია ბაზარზე კონკურენტულ ფასად – დაახლოებით 1,5 ევრო/კგ – იყიდებოდა.
ექსპერტების შეფასებით, ეგვიპტის კონკურენტული უპირატესობა რამდენიმე ფაქტორს ეფუძნება: დაბალი წარმოების ხარჯები, ადრეული მოსავლის სეზონი, ხელსაყრელი კლიმატი და ევროკავშირის ბაზრამდე შედარებით მოკლე ლოგისტიკური მარშრუტები. სწორედ ამიტომ ევროპელი იმპორტიორები სულ უფრო ხშირად ირჩევენ ეგვიპტურ ნიორს.
ამავე დროს, ესპანეთში ნივრის სექტორი ბოლო წლებში სერიოზული გამოწვევების წინაშე დგას. გვალვამ, წყლის დეფიციტმა, შრომის ხარჯების ზრდამ და წარმოების გაძვირებამ ნათესი ფართობების შემცირება გამოიწვია. დარგის წარმომადგენლების ინფორმაციით, ქვეყანაში ნივრის ფართობები დაახლოებით 30 ათასი ჰექტრიდან 24 ათას ჰექტრამდე შემცირდა.
მიუხედავად იმისა, რომ მიმდინარე სეზონში ესპანეთში მოსავლის გაუმჯობესებას ელოდებიან, ფერმერები მიიჩნევენ, რომ მხოლოდ კარგი მოსავალი პრობლემას ვერ გადაჭრის. მათი აზრით, თუ ევროკავშირი იმპორტის პოლიტიკას არ გადახედავს, ადგილობრივ მწარმოებლებს კონკურენციის შენარჩუნება გაუჭირდებათ.
ევროპის ნივრის ბაზარზე მიმდინარე პროცესები კიდევ ერთხელ აჩვენებს, რამდენად დიდ გავლენას ახდენს საერთაშორისო ვაჭრობა სოფლის მეურნეობაზე. მომხმარებლისთვის იაფი იმპორტი ხშირად მისაღებია, თუმცა ადგილობრივი ფერმერებისთვის ეს შეიძლება წარმოების შემცირების, შემოსავლების კლებისა და დარგის კონკურენტუნარიანობის შესუსტების მიზეზი გახდეს.
წყარო: FreshPlaza
ნივრის დარგვის დრო
