ავოკადო ერთ-ერთ ყველაზე სწრაფად მზარდ ხილის კულტურად იქცა და უახლოეს წლებში მსოფლიო ვაჭრობაში ტროპიკულ ხილებს შორის ლიდერის პოზიციას კიდევ უფრო განიმტკიცებს.
ბოლო ათწლეულის განმავლობაში ავოკადო გლობალური აგროსასურსათო ბაზრის ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ პროდუქტად ჩამოყალიბდა. თუ ადრე ის შედარებით ნიშურ პროდუქტად ითვლებოდა, დღეს მსოფლიოს ბევრ ქვეყანაში ყოველდღიური მოხმარების ნაწილად იქცა. მოთხოვნის ზრდას ხელს უწყობს ჯანსაღი კვების პოპულარობა, მაღალი კვებითი ღირებულება და ავოკადოს ფართო გამოყენება როგორც საცალო ვაჭრობაში, ისე კვების ინდუსტრიაში.
OECD-FAO-ს უახლესი პროგნოზის მიხედვით, ავოკადო რჩება ყველაზე სწრაფად მზარდ კულტურად ტროპიკული ხილის კატეგორიაში. ორგანიზაციის შეფასებით, 2035 წლისთვის მსოფლიო წარმოება დაახლოებით 16 მილიონ ტონას მიაღწევს, ხოლო საერთაშორისო ექსპორტი 4.3 მილიონ ტონამდე გაიზრდება. ამ მაჩვენებლით ავოკადო მსოფლიოში ყველაზე მეტად ვაჭრობად ტროპიკულ ხილად ყალიბდება.
წარმოების ცენტრი კვლავ ლათინურ ამერიკაშია. მექსიკა, კოლუმბია, პერუ და დომინიკის რესპუბლიკა მსოფლიოს უმსხვილეს მწარმოებლებს შორის რჩებიან. მხოლოდ მექსიკა მსოფლიო ექსპორტის დაახლოებით 38%-ს აკონტროლებს, ხოლო პერუ მეორე უმსხვილესი ექსპორტიორია.
ბაზარი სწრაფად იზრდება არა მხოლოდ ტრადიციულ რეგიონებში. ბოლო წლებში მნიშვნელოვნად ფართოვდება ავოკადოს წარმოება აფრიკაში, განსაკუთრებით კენიაში, მაროკოსა და სამხრეთ აფრიკაში. ასევე იზრდება ინვესტიციები აზიის ქვეყნებში, სადაც მოხმარება ყოველწლიურად მატულობს.
მთავარი მომხმარებლები კვლავ აშშ და ევროკავშირი არიან. OECD-FAO-ს პროგნოზით, 2035 წლისთვის მსოფლიო იმპორტის დაახლოებით 41% აშშ-ზე, ხოლო 28% ევროკავშირზე მოვა. ამასთან, სწრაფად იზრდება მოთხოვნა ჩინეთში, ახლო აღმოსავლეთსა და სხვა განვითარებად ბაზრებზე.
ავოკადოს მსოფლიო ბაზარი — ძირითადი მაჩვენებლები
- ▪ მსოფლიო ვაჭრობა — დაახლოებით 3.2 მლნ ტონა;
- ▪ უმსხვილესი ექსპორტიორი — მექსიკა, პერუ;
- ▪ უმსხვილესი იმპორტიორი — აშშ;
- ▪ ევროკავშირის წილი მსოფლიო იმპორტში — დაახლოებით 28%;
- ▪ 2035 წლის პროგნოზირებული ექსპორტი — 4.3 მლნ ტონა;
- ▪ 2035 წლის პროგნოზირებული მსოფლიო წარმოება — 16 მლნ ტონა.
ანალიტიკოსების შეფასებით, ავოკადოს წარმატება მხოლოდ მოდურ კვების ტენდენციებს აღარ უკავშირდება. ის თანდათან იმ სტატუსს იძენს, რომელიც წლების განმავლობაში ბანანს ჰქონდა — ხელმისაწვდომი, ფართოდ გავრცელებული და საერთაშორისო ვაჭრობისთვის სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი ხილი. სწორედ ამიტომ, ბევრმა ექსპერტმა ავოკადოს უკვე „ახალი ბანანი“ უწოდა.
წყარო: OECD-FAO Agricultural Outlook 2026–2035
ავოკადო – თესვა, დარგვა, ბაღის გაშენება, ჯიშობრივი ჯგუფები
