პეკინური იხვი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სახორცე ჯიშია. სწრაფი ზრდა, ხორცის კარგი ხარისხი და მოკლე საწარმოო ციკლი მას მიმზიდველს ხდის როგორც საოჯახო მეურნეობებისთვის, ისე კომერციული მეფრინველეობის ფერმებისთვის.
პეკინური იხვი სახორცე მიმართულების ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული და მაღალპროდუქტიული ჯიშია. თანამედროვე იხვის ხორცის წარმოებაში მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს როგორც ამ ჯიშს, ისე მის საფუძველზე გამოყვანილ ჰიბრიდებს, რომლებსაც სამრეწველო მეურნეობებში ფართოდ იყენებენ.
პეკინური იხვის სამშობლო ჩინეთია. იგი საუკუნეების განმავლობაში გამოჰყავდათ ადგილობრივი წყალმცურავი ფრინველის შერჩევისა და გამრავლების გზით. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ჯიში ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ევროპაში გავრცელდა. შემდგომმა სელექციამ ხელი შეუწყო ისეთი პეკინური იხვის ხაზების ჩამოყალიბებას, რომლებიც სწრაფი ზრდითა და ხორცის კარგი ხარისხით გამოირჩევიან.
ჯიშის გარეგნული მახასიათებლები
პეკინური იხვი მსხვილი ტანის, მკვრივი აგებულებისა და განიერი მკერდის მქონე ფრინველია. მას აქვს ხორცოვანი ზურგი და ძლიერი, შედარებით მოკლე ფეხები.
- შეფერილობა: ბუმბული უმეტესად თეთრია, ზოგჯერ ოდნავ კრემისფერი ელფერით. ნისკარტი და ფეხები კაშკაშა ნარინჯისფერი ან ყვითელია.
- სხეულის ფორმა: სხეული წაგრძელებულია და ოდნავ წამოწეული, რაც ჯიშისთვის დამახასიათებელ გარეგნობას განაპირობებს.
ცოცხალი მასა: ზრდასრული დედალი იხვი საშუალოდ 3,2–3,6 კგ-ს იწონის, მამლის წონა კი 3,8–4,2 კგ-ს აღწევს. სამრეწველო სელექციურ ხაზებში ცალკეული ფრინველების წონა შესაძლოა 4,5 კგ-საც აღემატებოდეს.
პროდუქტიულობა და ეკონომიკური მნიშვნელობა
პეკინური იხვის მთავარი ეკონომიკური უპირატესობა სწრაფი ზრდა და საკვების ეფექტიანად გამოყენებაა. ეს თვისებები საშუალებას აძლევს ფერმერს, შედარებით მოკლე დროში მიიღოს სარეალიზაციოდ ვარგისი ხორცი.
- ზრდის ტემპი: პეკინური იხვის ჭუკები სწრაფად იზრდებიან. 50–55 დღის, ანუ 7–8 კვირის ასაკში მათი ცოცხალი მასა 2,5–3 კგ-ს აღწევს. ამ ასაკში მიღებული ხორცი ნაზი ტექსტურითა და წვნიანობით გამოირჩევა.
- ხორცის გამოსავლიანობა: სასაკლაო გამოსავლიანობა 68–72%-ს შეადგენს. ხორცი კარგი საგემოვნო თვისებებითა და ზომიერი ცხიმიანობით ხასიათდება.
- კვერცხდების უნარი: სახორცე მიმართულების მიუხედავად, პეკინური იხვი კვერცხსაც საკმაოდ დიდი რაოდენობით დებს — წელიწადში 120–180 ცალს. თითოეული კვერცხის მასა 80–90 გრამია.
მოვლისა და შენახვის თავისებურებები
პეკინური იხვი გამძლე და შედარებით ნაკლებმომთხოვნი ფრინველია, რომელსაც სხვადასხვა კლიმატურ პირობებში შეუძლია მოშენება. მისი პროდუქტიულობისთვის მნიშვნელოვანია სათანადო კვება, სისუფთავე და შენახვის შესაბამისი პირობები.
წყლის საჭიროება: პეკინური იხვის მოსაშენებლად ბუნებრივი წყალსატევი აუცილებელი არ არის. ფრინველის შენახვა შესაძლებელია სპეციალურად მოწყობილ მშრალ სადგომშიც, თუმცა სასმელ წყალზე მუდმივი წვდომა აუცილებელია. წყლის მიწოდების სისტემა ისე უნდა იყოს მოწყობილი, რომ იხვებმა ნისკარტისა და ნესტოების გაწმენდა შეძლონ და ამავე დროს საფენი ზედმეტად არ დაასველონ.
ფრინველსადგომის პირობები: სადგომი უნდა იყოს მშრალი, კარგად განიავებადი და სუფთა საფენით დაფარული. საფენად შეიძლება ნამჯისა და ნახერხის გამოყენება. ზედმეტი ნესტი და ორპირი ქარი ფრინველის ჯანმრთელობასა და ზრდაზე უარყოფითად მოქმედებს.
კვება და ზრდა
პეკინური იხვის ზრდისა და პროდუქტიულობისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სრულფასოვანი, ასაკის შესაბამისი კვება. პირველ კვირებში ჭუკებს სჭირდებათ ცილებით მდიდარი საკვები, მოგვიანებით კი რაციონში იზრდება ენერგიის მომწოდებელი საკვების წილი.
კვების ნორმები და რაციონის შემადგენლობა ასაკის მიხედვით
1–3 კვირის ასაკი — საწყისი პერიოდი
- საჭიროა ცილებით მდიდარი კომბინირებული საკვები, რომელშიც ნედლი პროტეინის შემცველობა 20–22%-ია.
- დღიური საკვების მოხმარება: 30–80 გ თითო ფრინველზე.
4–7 კვირის ასაკი — ზრდის პერიოდი
- ნედლი პროტეინის შემცველობა მცირდება 16–18%-მდე, ხოლო რაციონში იზრდება ენერგიით მდიდარი საკვების, მათ შორის სიმინდისა და ხორბლის, წილი.
- დღიური საკვების მოხმარება: 150–220 გ თითო ფრინველზე.
საკვების ხარჯი წონამატზე
- 1 კგ წონამატის მისაღებად საშუალოდ 2,3–2,6 კგ საკვები იხარჯება.
სასმელი წყლის მოხმარება საკვების მოხმარებას 2–3-ჯერ აღემატება. ამიტომ აუცილებელია საწყურებლების გამართული მუშაობა და წყლის მუდმივი ხელმისაწვდომობა.
გამრავლება და ინკუბაცია
პეკინურ იხვებს კვერცხზე ჯდომის ინსტინქტი შედარებით სუსტად აქვთ განვითარებული. ამიტომ ჭუკების მისაღებად უმეტესად ინკუბატორს იყენებენ. შესაძლებელია კვერცხების სხვა ფრინველის ქვეშ მოთავსებაც, თუ ამისთვის შესაფერისი პირობებია.
ინკუბაციის პერიოდი 28 დღეს გრძელდება. სათანადო პირობების დაცვის შემთხვევაში გამოჩეკადობა 75–85%-ს აღწევს.
რატომ ირჩევენ ფერმერები პეკინურ იხვს?
პეკინური იხვის პოპულარობას რამდენიმე მნიშვნელოვანი თვისება განაპირობებს:
- სწრაფი ზრდა და წარმოების მოკლე ციკლი — სარეალიზაციო წონის მიღწევა დაახლოებით 50–60 დღეშია შესაძლებელი;
- ხორცის მაღალი გამოსავლიანობა — სხეულის აგებულება სახორცე წარმოებისთვის ხელსაყრელია;
- კარგი კვერცხდების უნარი — სახორცე მიმართულების ჯიშისთვის კვერცხის შედარებით მაღალი წლიური რაოდენობა;
- გამძლეობა — სათანადო მოვლის პირობებში სხვადასხვა გარემოსთან შეგუების უნარი;
- წყალსატევის გარეშე მოშენების შესაძლებლობა — ფრინველის შენახვა შესაძლებელია მშრალ სადგომში, სასმელ წყალზე მუდმივი წვდომის უზრუნველყოფით.
საქართველოში მოშენების პერსპექტივა
საქართველოში პეკინური იხვის მოშენება შესაძლებელია როგორც მცირე საოჯახო მეურნეობებში, ისე კომერციულ ფერმებში. მისი სწრაფი ზრდა და წარმოების მოკლე ციკლი ფერმერს საშუალებას აძლევს, თბილ სეზონზე რამდენიმე პარტია გაზარდოს და ხორცი რეგულარულად მიაწოდოს ბაზარს.
გაზაფხულიდან შემოდგომამდე რამდენიმე პარტიის გამოზრდა შესაძლებელია მაშინ, როდესაც ფერმაში უზრუნველყოფილია სათანადო კვება, სუფთა წყალი, მშრალი სადგომი და ფრინველის ჯანმრთელობის კონტროლი. მეურნეობის ეკონომიკური შედეგი დამოკიდებულია საკვების ფასზე, ჭუკების შეძენის ღირებულებაზე, დანაკარგებზე, შენახვის პირობებსა და პროდუქციის გასაღების შესაძლებლობაზე.
პეკინური იხვი განსაკუთრებით საინტერესოა იმ მეურნეობებისთვის, რომლებიც მცირე ფართობზე ხორცის წარმოების ორგანიზებას და შედარებით მოკლე დროში პროდუქციის მიღებას გეგმავენ.
ავტორი: აგროკავკასია
ფოტო: აგროკავკასია / AI
გამოყენებული რესურსები:
FAO (DAD-IS) — შინაური ფრინველის გენეტიკური რესურსები.
Cherry Valley — პეკინური იხვის სელექცია და მოშენება.
USDA და უნივერსიტეტების სახელმძღვანელოები — იხვის კვება და მოვლა.
* სტატიას აქვს მხოლოდ საინფორმაციო ხასიათი და არ წარმოადგენს ყიდვა-გაყიდვის, ინვესტირების ან ბიზნესგადაწყვეტილების რეკომენდაციას. აგროკავკასია არ ფლობს ინფორმაციას აღნიშნული ჯიშის გაყიდვის, შეძენის ან ხელმისაწვდომობის შესახებ.
