თანამედროვე კომბაინებში დამონტაჟებული სენსორები და კამერები მოსავლის აღების პროცესს მუდმივად აკვირდება, რათა თითოეული დაკარგული მარცვალი მინიმუმამდე შემცირდეს.
მოსავლის აღების პერიოდში ფერმერის მთავარი მიზანი მხოლოდ სწრაფად მუშაობა არ არის. არანაკლებ მნიშვნელოვანია, რომ მინდორში მოყვანილი მოსავალი კომბაინის უკან არ დარჩეს. სწორედ ამიტომ თანამედროვე სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის მწარმოებლები სულ უფრო მეტ ყურადღებას უთმობენ დანაკარგების ავტომატურ კონტროლს. ახალი თაობის კომბაინებს უკვე შეუძლიათ მუშაობის პროცესში განსაზღვრონ, რამდენი მარცვალი იკარგება და ოპერატორს ამის შესახებ დაუყოვნებლივ აცნობონ.
წარსულში დანაკარგის შეფასება ძირითადად ვიზუალური მეთოდით ხდებოდა. მექანიზატორი პერიოდულად ამოწმებდა კომბაინის უკან დარჩენილ მასას და მიღებული შთაბეჭდილების მიხედვით არეგულირებდა პარამეტრებს. დღეს ეს პროცესი გაცილებით ზუსტია. კომბაინებში დამონტაჟებული სპეციალური სენსორები მუდმივად აკონტროლებს მარცვლის მოძრაობას და აფიქსირებს, თუ რამდენი პროდუქტი ტოვებს მანქანას დაუმუშავებლად.
მიღებული ინფორმაცია რეალურ დროში აისახება მონიტორზე. თუ დანაკარგი დასაშვებ ზღვარს უახლოვდება, სისტემა ოპერატორს აფრთხილებს. უფრო თანამედროვე მოდელებში კი ზოგიერთი პარამეტრი ავტომატურად იცვლება. მაგალითად, შეიძლება დარეგულირდეს საცრის მუშაობა, ვენტილატორის სიჩქარე ან გალეწვის მექანიზმის პარამეტრები, რათა მარცვლის დაკარგვა შემცირდეს.
ასეთი ტექნოლოგიების გამოყენება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია დიდი ფართობების შემთხვევაში. ერთი შეხედვით უმნიშვნელო დანაკარგიც კი ასეულობით ჰექტარზე მუშაობისას მნიშვნელოვან მოცულობას აღწევს. სწორედ ამიტომ თანამედროვე კომბაინების მწარმოებლები ცდილობენ, ოპერატორს მაქსიმალურად ზუსტი ინფორმაცია მიაწოდონ და გადაწყვეტილების მიღება გაუადვილონ.
ზოგიერთ მოდელში კამერები მოსავლის ნაკადსაც აკვირდება და მარცვლის ხარისხს აფასებს. სისტემა ხედავს, თუ რამდენად სუფთაა მიღებული პროდუქტი, არის თუ არა მასში ზედმეტი მინარევები და საჭიროების შემთხვევაში რეკომენდაციას იძლევა პარამეტრების შეცვლაზე. შედეგად იზრდება როგორც მოსავლის რაოდენობა, ისე მისი ხარისხიც.
ციფრული ტექნოლოგიების განვითარებასთან ერთად კომბაინები თანდათან უფრო დამოუკიდებელი ხდება. თუ ადრე ოპერატორის გამოცდილებაზე იყო დამოკიდებული, რამდენად სწორად მოხდებოდა მანქანის რეგულირება, დღეს ამ პროცესის მნიშვნელოვან ნაწილს ელექტრონიკა ასრულებს. ეს ამცირებს შეცდომების ალბათობას და მოსავლის აღების ეფექტიანობას ზრდის.
ერთი შეხედვით, რამდენიმე დაკარგული მარცვალი უმნიშვნელოდ შეიძლება ჩანდეს, თუმცა ფართომასშტაბიან მეურნეობაში სწორედ ასეთი დანაკარგები განსაზღვრავს საბოლოო ეკონომიკურ შედეგს. ამიტომ თანამედროვე კომბაინებში დანაკარგის კონტროლის სისტემები უკვე არა დამატებითი ფუნქცია, არამედ ეფექტიანი მოსავლის აღების აუცილებელი ნაწილი ხდება.
წყარო: სტატია მომზადებულია CLAAS, John Deere, New Holland და სხვა წამყვანი მწარმოებლების მოსავლის მონიტორინგისა და დანაკარგის კონტროლის ტექნოლოგიების შესახებ გამოქვეყნებული მასალების საფუძველზე.
