ქალაქები წვიმისგან თავის დაღწევას აღარ ცდილობენ — ისინი წყლის მართვას სწავლობენ და მას ურბანული გარემოსთვის სასარგებლოდ იყენებენ.
ერთ დროს ძლიერი წვიმა ქალაქებისთვის თითქმის ყოველთვის პრობლემას ნიშნავდა. წყალი სწრაფად გროვდებოდა ქუჩებზე, იტვირთებოდა კანალიზაცია და იზრდებოდა დატბორვის რისკი. დღეს ზოგი ქალაქი სრულიად განსხვავებულ გზას ირჩევს — წვიმის წყლის სწრაფად მოშორების ნაცვლად, ცდილობს ის დროებით შეინახოს, გაანაწილოს და სასარგებლოდ გამოიყენოს.
ამ მიმართულებით ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო მაგალითია დანიის დედაქალაქი კოპენჰაგენი. 2011 წელს ქალაქში მომხდარმა ძლიერმა წვიმამ მილიარდობით ევროს ზარალი გამოიწვია და ნათლად აჩვენა, რომ ტრადიციული სადრენაჟო სისტემა ახალი კლიმატური გამოწვევებისთვის აღარ იყო საკმარისი. ამის შემდეგ შეიქმნა „Cloudburst Management Plan“ — გეგმა, რომელმაც ქალაქის მიდგომა მთლიანად შეცვალა.
პროექტის მთავარი იდეა იყო, რომ წყალი მხოლოდ მილებში აღარ უნდა გამქრალიყო. ძლიერი წვიმის დროს ქალაქის სხვადასხვა ნაწილი წინასწარ განსაზღვრულ როლს ასრულებს. ზოგი ქუჩა ისეა დაპროექტებული, რომ წყალი უსაფრთხოდ გაატაროს, ზოგი მწვანე ზონა მას დროებით იკავებს, ხოლო სპეციალური პარკები და ჩაღრმავებული სივრცეები საჭიროების შემთხვევაში დროებით წყალსაცავად იქცევა.
კოპენჰაგენში შექმნეს ე.წ. „Cloudburst Roads“ — ქუჩები, რომლებიც ექსტრემალური ნალექის დროს ზედმეტ წყალს კონკრეტული მიმართულებით ატარებს. წყალი მიედინება იქ, სადაც მისი მიღება უსაფრთხოა — ტბების, პარკების, შემკრები აუზებისა და ნავსადგურისკენ. შედეგად, საცხოვრებელი უბნები და მნიშვნელოვანი ინფრასტრუქტურა ნაკლებად ზიანდება.
განსაკუთრებით საინტერესოა პარკების როლი. ჩვეულებრივ დღეებში ისინი მოქალაქეების დასასვენებელი სივრცეა, მაგრამ ძლიერი წვიმის დროს მათი დაბალი მონაკვეთები ათასობით კუბურ მეტრ წყალს იტევს. შემდეგ ეს წყალი ნელ-ნელა იჟონება ნიადაგში ან კონტროლირებადი სიჩქარით გადადის სადრენაჟო სისტემაში. ამგვარად, კანალიზაცია ერთდროულად მიღებული უზარმაზარი ნაკადით აღარ იტვირთება.
გეგმა მხოლოდ მწვანე სივრცეებს არ ეყრდნობა. ის აერთიანებს ბუნებრივ და საინჟინრო გადაწყვეტილებებს — ზედაპირულ არხებს, წყალშემკრებ ზონებს, სპეციალურ ქუჩებს, დიდ მიწისქვეშა მილებსა და რეზერვუარებს. სპეციალისტები ასეთ მოდელს ხშირად „ლურჯ-მწვანე ინფრასტრუქტურას“ უწოდებენ, რადგან წყლისა და ბუნებრივი გარემოს ერთობლივ გამოყენებას ეფუძნება.
დღეს კოპენჰაგენის გამოცდილებას სხვა ქალაქებიც სწავლობენ. მთავარი გაკვეთილი მარტივია: თანამედროვე ქალაქი წვიმას მხოლოდ პრობლემად აღარ უნდა უყურებდეს. წყალი შეიძლება დროებით შეინახო, სწორად გადაანაწილო და ისე მართო, რომ ის საფრთხის ნაცვლად რესურსად იქცეს.
წყარო: Climate-ADAPT
