2025 წლის შედეგებით, უზბეკეთი ცენტრალურ აზიაში ხორბლის ფქვილის უმსხვილესი ექსპორტიორი გახდა და ამ მაჩვენებლით ყაზახეთს გადაასწრო. ორივე ქვეყნისთვის მთავარი საექსპორტო ბაზარი ავღანეთია, რომელიც რეგიონში ფქვილზე ყველაზე დიდ მოთხოვნას ქმნის.
სასოფლო-სამეურნეო ბაზრის ანალიტიკოსების მონაცემებით, 2025 წელს ყაზახეთმა ავღანეთში დაახლოებით 1.05 მილიონი ტონა ფქვილი გაიტანა, მაშინ როდესაც უზბეკეთის ექსპორტმა 1.6 მილიონ ტონას მიაღწია.
ექსპერტების შეფასებით, უზბეკეთის წარმატება დიდწილად გადამამუშავებელი სექტორის განვითარებას უკავშირდება. ქვეყანა მნიშვნელოვან მოცულობებს ყაზახეთიდან შემოტანილი ხორბლის სახით ყიდულობს, ამუშავებს და შემდეგ ფქვილის სახით ახდენს ექსპორტს. შედეგად, დამატებული ღირებულების მნიშვნელოვანი ნაწილი სწორედ უზბეკეთის ეკონომიკაში რჩება.
ინდუსტრიის წარმომადგენლების ინფორმაციით, უზბეკეთს შეუძლია დაახლოებით 2.2 მილიონი ტონა ყაზახური ხორბლის გადამუშავება, საიდანაც დაახლოებით 1.6 მილიონი ტონა ფქვილი იწარმოება. ეს მოდელი ქვეყანას დამატებით შემოსავალს, სამუშაო ადგილებსა და საგადასახადო შემოსავლებს აძლევს.
ამ ფონზე, ყაზახეთი კვლავ რჩება რეგიონში ხორბლის ერთ-ერთ უმსხვილეს მწარმოებლად და ექსპორტიორად, თუმცა ფქვილის საერთაშორისო ბაზარზე მისი პოზიციები თანდათან სუსტდება. ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ ნედლეულის ექსპორტი ყოველთვის ვერ ქმნის იმ ეკონომიკურ ეფექტს, რომელსაც ადგილობრივი გადამუშავება და მზა პროდუქციის რეალიზაცია უზრუნველყოფს.
ექსპერტების აზრით, ყაზახეთისთვის ერთ-ერთი მთავარი გამოწვევა ხორბლისა და ფქვილის ექსპორტს შორის ოპტიმალური ბალანსის პოვნაა, რათა ქვეყანაში შექმნილი დამატებული ღირებულების მოცულობა გაიზარდოს.
დამატებული ღირებულება
ცენტრალური აზიის ქვეყნები სულ უფრო აქტიურად ცდილობენ სასოფლო-სამეურნეო ნედლეულის ნაცვლად გადამუშავებული პროდუქციის ექსპორტის გაზრდას. სწორედ ამიტომ, ფქვილის ბაზარზე კონკურენცია მხოლოდ მოცულობების საკითხი აღარ არის — ეს უკვე დამატებული ღირებულების, დასაქმებისა და საექსპორტო შემოსავლების გადანაწილების საკითხიც გახდა.
ბაზრის მონაწილეები ვარაუდობენ, რომ ავღანეთისა და რეგიონის სხვა ქვეყნების მზარდი მოთხოვნის ფონზე, კონკურენცია ხორბლისა და ფქვილის მომწოდებლებს შორის უახლოეს წლებში კიდევ უფრო გამწვავდება.
ილუსტრაცია: ChatGPT (AI)
წყარო: apk-news
