იაპონია მცენარეთა ახალი ჯიშების დაცვის სისტემას აძლიერებს და სპეციალიზებული სააგენტოს შექმნას გეგმავს, რომელიც სელექციონერების უფლებების დაცვას, ლიცენზირების მართვასა და საზღვარგარეთ იაპონური ჯიშების არალეგალური გავრცელების წინააღმდეგ ბრძოლას უზრუნველყოფს.
იაპონური მედიის ინფორმაციით, ახალი ორგანიზაცია საქმიანობას, სავარაუდოდ, მიმდინარე წლის აგვისტოდან დაიწყებს. ინიციატივაში ჩართულია როგორც სახელმწიფო სტრუქტურები, ისე კერძო სექტორი. სააგენტოს მთავარი მიზანი იქნება იაპონიაში შექმნილი ხილის, ბოსტნეულის და სხვა სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ჯიშების ინტელექტუალური საკუთრების დაცვა როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე საერთაშორისო ბაზრებზე.
სოფლის მეურნეობის, სატყეო მეურნეობისა და თევზჭერის სამინისტრო ორგანიზაციას ოფიციალურ სტატუსს მიანიჭებს და მის საქმიანობას მხარდაჭერას გაუწევს. სააგენტოში გაერთიანდებიან სელექციის სპეციალისტები, ინტელექტუალური საკუთრების ექსპერტები და იურისტები, რომლებიც პასუხისმგებელი იქნებიან ლიცენზირების ხელშეკრულებებსა და საერთაშორისო სამართლებრივ დავებზე.
რატომ გახდა ეს საჭირო?
ბოლო წლებში იაპონია სულ უფრო ხშირად აწყდება პრობლემას, როდესაც ქვეყანაში შექმნილი უნიკალური ჯიშები უცხოეთში ავტორების ნებართვის გარეშე ვრცელდება.
ყველაზე ცნობილი მაგალითია პრემიუმ კლასის ყურძნის ჯიში შაინ მუსკატი, რომელიც იაპონიაში შეიქმნა, თუმცა მოგვიანებით ჩინეთსა და სამხრეთ კორეაში უნებართვოდ გავრცელდა. დღეს ეს ჯიში ორივე ქვეყანაში ფართოდ არის გაშენებული და ადგილობრივი მწარმოებლები მისგან მიღებულ პროდუქციას საერთაშორისო ბაზრებზეც ყიდიან.
2022 წლის მონაცემებით, მხოლოდ ჩინეთში შაინ მუსკატის ვენახების ფართობი დაახლოებით 73 700 ჰექტარს აღწევდა, რაც იაპონიაში არსებული ფართობის დაახლოებით 30-ჯერ მეტია.
მილიონობით დოლარის დანაკარგი
იაპონიის მთავრობის შეფასებით, ახალი ჯიშების არალეგალური გავრცელების გამო ქვეყანა ყოველწლიურად 69 მილიონ დოლარზე მეტ პოტენციურ შემოსავალს კარგავს.
პრობლემა მხოლოდ ყურძნით არ შემოიფარგლება. სამინისტროს მიერ ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ ჩინეთსა და სამხრეთ კორეაში ინტერნეტით თავისუფლად იყიდებოდა იაპონური წარმოშობის ათეულობით ჯიშის თესლი და სანერგე მასალა, მათ შორის:
- მარწყვი;
- ციტრუსოვანი კულტურები;
- ყურძენი;
- და სხვა მაღალღირებული სასოფლო-სამეურნეო მცენარეები.
როგორ იმუშავებს ახალი სისტემა?
ახალი სააგენტო მართავს სელექციონერების უფლებებს, გააკონტროლებს ლიცენზირებული ჯიშების გამოყენებას და დარღვევების გამოვლენის შემთხვევაში სამართლებრივ ზომებს მიიღებს.
ლიცენზირებიდან მიღებული შემოსავლები დაუბრუნდება იმ კვლევით ინსტიტუტებსა და ორგანიზაციებს, რომლებმაც ახალი ჯიშები შექმნეს. ეს თანხები მომავალში ახალი სელექციური პროგრამების დაფინანსებას მოხმარდება.
სელექცია ახალი კონკურენციის ცენტრში
ბოლო წლებში მსოფლიოში მცენარეთა სელექცია სულ უფრო მნიშვნელოვან ეკონომიკურ რესურსად იქცა. ახალი ჯიშები არა მხოლოდ აგრონომიულ უპირატესობას ქმნის, არამედ მნიშვნელოვან კომერციულ ღირებულებასაც ატარებს. სწორედ ამიტომ, იაპონია ცდილობს, საკუთარი სელექციური მიღწევები უკეთ დაიცვას და ამავე დროს გაზარდოს ლიცენზირებიდან მიღებული შემოსავლები.
ახალი სააგენტოს შექმნა იაპონიის მცდელობაა, ინტელექტუალური საკუთრების დაცვა სოფლის მეურნეობის სფეროში ახალ დონეზე აიყვანოს. ქვეყნის ხელისუფლება მიიჩნევს, რომ სელექციონერების უფლებების ეფექტიანი დაცვა აუცილებელია როგორც ინოვაციების წასახალისებლად, ისე იაპონური აგროპროდუქციის საერთაშორისო კონკურენტუნარიანობის შესანარჩუნებლად.
წყარო: Seoul Economic Daily
ილუსტრაცია: ChatGPT (AI)
