თხილი ტენის მოყვარული და ყინვაგამძლე მცენარე

1819 Views Comment Off

თხილი ტენის მოყვარული ჯიშია, იგი ყველაზე უკეთ ხარობს მდინარეების ხეობათა ზედა მოდამოებში, სადაც აერი მუდამ მოძრაობს, თხილის გასაშენებელი ნაკვეთები დაცული უნდა იყოს ქარისგან, ხოლო ჰაერის ტენიანობა მაღალია საჭირო.

თხილისებრთა ოჯახში შედის. დიდი ზომის, 7 მეტრამდე სიმაღლის ბუჩქია, გლუვი თხელი ქერქით 60-120 მმ სიგრძის და 50-90 მმ სიგანის მარტივი, ოვალური, კვერცხისებრი, ან უკუკვერცხისებრი, შებუსვილი, ბოლოწვეტიანი, ფუძეგულისებრი, ორმაგხერხკბილა დაკბილული ფოთლები ტოტებზე მორიგეობითაა განლაგებული.

ერთსახლიანი მცენარეა სქესგაყოფილი ყვავილებით. მამრობითი ყვავილები თავჩაქინდრულ მჭადაყვავილედშია შეკრებილი, რომლებიც მინიატურული ჩურჩხელებივითაა ჩამოკიდებული ტოტებზე.

მდედრობითი ყვავილები სათითაოდაა გაბნეული ვარჯში ან წყვილ-წყვილად ზის შეზრდილი თანაყვავილედის ქერქის იღლიაში. ღია მწვანე ფერის, კიდედაკბილულ საბურველში ჩამჯდარი ერთთესლიანი კაკალი გარეგნულად სხვადასხვა ფორმისაა საკმაოდ სქელი ნაჭუჭით.

ყვავის ადრე გაზაფხულზე, ხშირად მარტში, ანემოფილური მცენარე. ე.ი. დამტვერვა ქარის მეშვეობით ხდება. ნაყოფები აგვისტო-სექტემბერში მწიფდება. ბუნებრივ პირობებში მოსავალი 50-500 კგ (ჰა). შეადგენს.

უხვმსხმოიარობა 2 ან 3 წელში ერთხელ აღინიშნება, ზოგჯერ კი სრულმოუსავლიანი წელიც აღინიშნება ხოლმე, რაც გაზაფხულის ყინვების და ხშირი წვიმების მავნე გავლენითაა განპირობებული, თესლით მიღებული ეგზემპლარები ნაყოფმსხმოიარობას 4-5 წლიდან იწყებს, ვეგეტაციურად გამრავლების შემთხვევაში კი გაცილებით ადრე.

მრავლდება თესლით, ფესვის ნაბარტყვით, ძირკვის ამონაყარითა და კალმებით.

გვხვდება როგორც ბარდა, ასევე მთაშიც ზღვის დონიდან 2000-2100 მ სიმაღლემდე. საკმაოდ ყინვაგამძლეა, მაგრამ ხანგრძლივი ძლიერი ყინვის დროს ძლიერ ზიანდება ან მიწის ზედა ნაწილები მთლიანად იყინება.

იზრდება როგორც ღია ადგილებში, ასევე ტყის კალთის ქვეშ ქვეტყედ, მაგრამ ძლიერ და ხანგრძლივ დაჩრდილვას ვერ იტანს. ძლიერ ზრდას ტენით უზრუნველყოფილ  მდიდან ნოყიერ ნიადაგებზე ამჟღავნებს.

თხილის მაქსიმალური მოსავალი შეიძლება მივიღოთ ნაყოფიერ ნიადაგებზე-კარგი ბუნებრივი ტენის პირობებში, ნიადაგი კარგად უნდა ატარებდეს წყალს.

თხილისთვის ისევე როგორც ხეხილის სხვა ჯიშებისთვის, სარგავად ყველაზე კარგი შესაფერისი დრო შემოდგომაა, საგაზაფხულო რგვისას ნერგების უმრავლესობა ვერ ხარობს.

თხილი დარგვა ხდება რიგთა შორის 4-5 მეტრის მანძილზე და რიგში მცენარეთა შორის 3-4 მეტრის მოშორებით, უფრო ნაყოფიერ ნიადაგებზე დაცილება შეიძლება მეტიც იყოს.

თხილი არ საჭიროებს განსაკუთრებულ ნიადაგურ პირობებს, შეიძლება კარგად იხაროს დაკორდებულ ნიადაგზეც, თუმცა დადებითად რეაგირებს მიწის დამუშავებაზე. თხილის ნარგავები ძირითადად შემოდგომაზე მოიხვნება, ნიადაგის ზედაპირი სუფთად რომ შევინარჩუნოთ საჭიროა 4-5 ჯერ გავაფხვიეროთ.

ნიადაგის საშემოდგომო დამუშავება ხდება 15-18 სმ სიღრმეზე, ხოლო გაფხვიერება ვეგეტაციის დროს 10-12 სმ-ზე.

თხილის ნორმალური ზრდა-განვითარების უზრუნველსაყოფად და უხვი, ხარისხიანი მოსავლის მისაღებად, სასურველია სავეგეტაციო 5-6 ჯერ მოირწყას.

თხილის ნაყოფის გული 58-71 პროცენტ ცხიმს, 14-18 პროცენტ ცილებს, 2-5 პროცენტ საქაროზას, B და E ჯგუფის ვიტამინებს და რკინას შეიცავს.

 

Share Button

Related Articles

კარტლისი — აგროტექნოლოგიები
თქვენი რეკლამა
ტრაქტორი — ფერმერთა აპლიკაცია
აგროსფერო
კლაასი
თქვენი საეკლამო ბანერი
Georgian Dairy
AgroPlus
საქართველოში მებოცვრეობის განვითარების პერსპექტივები — ინტერვიუ ჯენიფერ ბოუმანთან
274 Views

„ვფიქრობ, საქართველო ბოცვრის ხორცის შესანიშნავი მიმწოდებელი შეიძლება იყოს სხვადასხვა ქვეყნისთვის, მათ შორის, ევროპისთვის  - ჯენიფერ

სრულად
სამკურნალო მცენარეები
ალოე — სამკურნალო თვისებები და რამდენიმე რეცეპტი
6027 Views

ალოე (ლათ. Aloe arborescens) საქართველოში ველური სახით არ გვხვდება, მაგრამ იგი თითქმის ყოველ ოჯახს აქვს და ყველასათვის კარგადაა ცნობილი, როგორც ოთახის

სრულად
აგროკავკასია FB