მოერაკის ქვის ბურთები (Moeraki Boulders), რომელთა დიამეტრი 0.5-2.0 მეტრია, ახალი ზელანდიის ერთ-ერთი ყველაზე უცნაური და ბუნებრივი ფორმაციაა.
ისინი მდებარეობს ოტაგოს სანაპიროზე, სამხრეთ კუნძულზე, და პირველი ნახვისას ისეთ შთაბეჭდილებას ტოვებს, თითქოს ვიღაცამ ზღვის პირას გიგანტური ბილიარდის ბურთები დაალაგა.
ქვის ბურთების დიამეტრი 0,5-დან 2 მეტრამდე მერყეობს, ხოლო ზოგიერთი მათგანის წონა რამდენიმე ტონას აღწევს. ფორმა თითქმის იდეალურად მრგვალია, რაც ბუნებაში იშვიათ მოვლენად ითვლება.
როგორ წარმოიქმნა ქვის ბურთები?
მეცნიერების მიხედვით, მოერაკის ბურთები არის კონკრეციები — ნალექურ ქანებში მინერალების ნელ-ნელა დაგროვების შედეგი. პროცესი მილიონობით წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა: ზღვის ფსკერზე არსებული ტალახი და ქვიშა მინერალებით იჟღინთებოდა, რომლებიც ცენტრალური წერტილის გარშემო თანაბრად კრისტალიზდებოდა. სწორედ ამიტომ მიიღო ქვამ იდეალურად მრგვალი ფორმა.
მათი ასაკი დაახლოებით 50–60 მილიონი წელია, რაც იმას ნიშნავს, რომ ეს ბურთები დინოზავრების ეპოქის შემდეგ ჩამოყალიბდა.
ქვის ბურთები თავდაპირველად მიწისქვეშ იყო ჩამარხული. დროთა განმავლობაში ზღვის ტალღებმა და სანაპირო ეროზიამ რბილი ქანები ჩამოშალა და მძიმე, მრგვალი ქვები ზედაპირზე გამოაჩინა. დღეს ისინი ნაწილობრივ ქვიშაშია ჩაფლული, ნაწილობრივ კი პირდაპირ ზღვის პირას მდებარეობს.
ადგილობრივი მაორის ტომების ლეგენდის მიხედვით, ეს ბურთები არის საკვები კალათები, რომლებიც ზღვის ღმერთებისგან გამოგზავნილმა გემმა დაკარგა. ასეთი მითები ქვის ბურთებს არა მხოლოდ გეოლოგიურ, არამედ კულტურულ ღირებულებასაც სძენს.
საინტერესო ფაქტი
ზოგიერთ ბურთს შიგნით აქვს ბზარები, რომლებიც კუს ბაკანს ან გეომეტრიულ ორნამენტს წააგავს — ეს ბუნებრივი „ნახატები“ განსაკუთრებით იზიდავს ვიზიტორებსა და ფოტოგრაფებს.
