მაროკო ევროპის ხილის ბაზარზე პოზიციებს აძლიერებს. სწრაფად იზრდება მოცვის, ავოკადოსა და მანდარინის ექსპორტი, ხოლო ევროკავშირი ქვეყნის მთავარი ბაზარი რჩება.
როგორ იქცა მაროკო ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ხილის მომწოდებლად?
ბოლო ათწლეულის განმავლობაში მაროკო მსოფლიო აგროსასურსათო ვაჭრობის ერთ-ერთ ყველაზე სწრაფად მზარდ მოთამაშედ გადაიქცა. თუ ადრე ქვეყანა ძირითადად ციტრუსით იყო ცნობილი, დღეს ევროპულ ბაზრებზე სულ უფრო დიდ როლს თამაშობს მაროკოული მოცვი, ავოკადო, მანდარინი, ნესვი და სხვა მაღალი ღირებულების ხილი. ევროპის ბაზართან გეოგრაფიული სიახლოვე, თანამედროვე სარწყავი სისტემები და ექსპორტზე ორიენტირებული წარმოება მაროკოს კონკურენტულ უპირატესობას აძლევს.
ევროკავშირი მაროკოს მთავარი სავაჭრო პარტნიორია. 2025 წელს მაროკოს ექსპორტის დაახლოებით მესამედი ევროკავშირის ქვეყნებზე მოდიოდა, ხოლო ევროკავშირიდან იმპორტირებული ხილისა და კაკლოვანი პროდუქტების ღირებულებამ 1.67 მილიარდ აშშ დოლარს მიაღწია.
განსაკუთრებით სწრაფად იზრდება კენკროვანი კულტურების სექტორი. მაროკომ 2024 წელს დაახლოებით 83 ათასი ტონა მოცვის ექსპორტი განახორციელა და მსოფლიოს უმსხვილეს მომწოდებლებს შორის ერთ-ერთ წამყვან პოზიციაზე გადავიდა. ქვეყანა წარმატებით ავსებს იმ პერიოდს, როდესაც ევროპაში ადგილობრივი მოცვის წარმოება ჯერ არ დაწყებულა.
მნიშვნელოვანი ზრდა დაფიქსირდა ავოკადოს სექტორშიც. 2024/25 სეზონში მაროკოს ავოკადოს ექსპორტმა დაახლოებით 90 ათას ტონას მიაღწია, თუმცა 2025/26 სეზონში ამინდთან დაკავშირებულმა პრობლემებმა და კონკურენციის ზრდამ გარკვეული შემცირება გამოიწვია. მიუხედავად ამისა, მაროკო ევროპის ერთ-ერთ მთავარ მომწოდებლად რჩება.
ციტრუსის მიმართულებითაც ქვეყანა პოზიციებს ინარჩუნებს. განსაკუთრებით წარმატებულია მანდარინისა და კლემენტინის წარმოება, რომლის ექსპორტი 2024/25 სეზონში დაახლოებით 500 ათას ტონას მიუახლოვდა.
მაროკოს ხილის ექსპორტი — ციფრებში
- ევროკავშირის მიერ მაროკოდან იმპორტირებული ხილი და კაკლოვანი პროდუქტები (2025) — 1.67 მილიარდი აშშ დოლარი;
- მოცვის ექსპორტი (2024) — 83 000 ტონა;
- ავოკადოს ექსპორტი (2024/25) — 90 000 ტონა;
- მანდარინისა და კლემენტინის ექსპორტი (2024/25) — 500 000 ტონა;
- ევროკავშირი და გაერთიანებული სამეფო მაროკოს ხილის ექსპორტის დაახლოებით 65%-ს ითვისებენ;
- მაროკო ევროპის ერთ-ერთი მთავარი მომწოდებელია მოცვის, ავოკადოსა და მანდარინის სეგმენტებში.
მაროკოს წარმატება მხოლოდ კლიმატით არ აიხსნება. ქვეყანამ მნიშვნელოვნად განავითარა აგროლოჯისტიკა, ცივი ჯაჭვი და წვეთოვანი სარწყავი სისტემები. სწორედ ამიტომ, ბევრი ანალიტიკოსი მიიჩნევს, რომ მომდევნო წლებში მაროკოს გავლენა ევროპის ხილის ბაზარზე კიდევ უფრო გაიზრდება.
წყარო: European Commission
