გერმანიის შემდეგ, აივნის მზის პანელები ამერიკაშიც პოპულარული ხდება.
მზის ენერგიის ინდუსტრია აშშ-ში ახალი მიმართულებით ვითარდება. თუ აქამდე მზის პანელები ძირითადად კერძო სახლების სახურავებზე მონტაჟდებოდა, ახლა ყურადღების ცენტრში ე.წ. „აივნის მზის სისტემები“ (Balcony Solar) მოექცა — მცირე ზომის დანადგარები, რომლებიც პირდაპირ ბინის აივანზე შეიძლება დამონტაჟდეს.
ამ ტექნოლოგიას ამერიკაში ჯერ კიდევ სიახლედ მიიჩნევენ, თუმცა მისი გავრცელების ტემპი იმდენად სწრაფია, რომ ექსპერტები უკვე ახალი ენერგეტიკული ბაზრის ფორმირებაზე საუბრობენ. რამდენიმე შტატმა შესაბამისი კანონებიც მიიღო, ხოლო კიდევ ათეულობით შტატში საკითხი აქტიურად განიხილება.
როგორ მუშაობს სისტემა?
აივნის მზის სისტემა, როგორც წესი, ერთი ან ორი მზის პანელისგან, მცირე ინვერტორისა და დამაკავშირებელი მოწყობილობებისგან შედგება. მისი მთავარი უპირატესობა სიმარტივეა — გამომუშავებული ენერგია პირდაპირ საცხოვრებლის შიდა ქსელში მიეწოდება და პირველ რიგში ყოველდღიური მოხმარების მოწყობილობებს ამარაგებს.
ასეთი სისტემები სრულად ვერ ჩაანაცვლებს ელექტროენერგიის ქსელს, მაგრამ შეუძლია მნიშვნელოვნად შეამციროს მოხმარება და, შესაბამისად, გადასახადებიც.
რატომ მიიპყრო ტექნოლოგიამ ყურადღება?
მთავარი მიზეზი ენერგიის მზარდი ღირებულებაა. ბოლო წლებში ელექტროენერგიის ფასების ზრდამ ბევრი ამერიკელი დააფიქრა იმაზე, თუ როგორ შეამციროს კომუნალური ხარჯები. სწორედ ამ ფონზე გაჩნდა ინტერესი მცირე ზომის მზის სისტემების მიმართ, რომელთა შეძენა და მონტაჟი გაცილებით იაფია, ვიდრე ტრადიციული სახურავის სადგურების.
მეორე მნიშვნელოვანი ფაქტორი არის ხელმისაწვდომობა. აშშ-ში მილიონობით ადამიანი ცხოვრობს ბინებში ან ქირით სარგებლობს საცხოვრებლით და სახურავზე მზის პანელების განთავსების შესაძლებლობა არ აქვს. აივნის სისტემები სწორედ ამ კატეგორიის მომხმარებლებისთვის ქმნის ახალ შესაძლებლობას.
შტატები, რომლებიც გზას უხსნიან ახალ ტექნოლოგიას
მხოლოდ ერთ წელიწადში აივნის მზის სისტემები ამერიკის ენერგეტიკული დებატების ერთ-ერთ ყველაზე აქტუალურ თემად იქცა. 2026 წლისთვის რვა შტატმა უკვე დააკანონა ე.წ. Plug-in Solar სისტემები, ხოლო კიდევ 23 შტატში შესაბამისი კანონპროექტები განიხილება.
2026 წლისთვის სპეციალური კანონები უკვე მიღებული აქვთ იუტას, მეინს, მერილენდს, ვირჯინიას, კოლორადოს, ვერმონტს, ნიუ-ჰემფშირსა და კონექტიკუტს. ამ შტატებში მცირე სიმძლავრის Plug-in Solar სისტემების გამოყენება გამარტივდა, ზოგ შემთხვევაში კი მომხმარებლები გათავისუფლდნენ დამატებითი ნებართვებისა და ქსელში მიერთების რთული პროცედურებისგან.
- 2026 წლის აგვისტოს მდგომარეობით აშშ-ის 8 შტატს უკვე მიღებული აქვს აივნის (Plug-in) მზის სისტემების შესახებ კანონები, ხოლო კიდევ 23 შტატში შესაბამისი კანონპროექტები განიხილება.
- დაახლოებით აშშ-ის შტატების ნახევარი უკვე განიხილავს ან განიხილავდა მსგავსი სისტემების ლეგალიზაციას, რაც აჩვენებს, რამდენად სწრაფად იზრდება ინტერესი ამ ტექნოლოგიის მიმართ.
- უმეტეს შტატებში დაშვებული სისტემების სიმძლავრე 1 200 ვატამდეა, ხოლო კოლორადოში ზედა ზღვარი 1 920 ვატს აღწევს.
- აშშ-ში ეს მიმართულება ფაქტობრივად 2025-2026 წლებში ჩამოყალიბდა. იუტა ერთ-ერთი პირველი შტატი იყო, რომელმაც Plug-and-Play მზის სისტემები დააკანონა, რის შემდეგაც სხვა შტატებმაც დაიწყეს მსგავსი კანონების მიღება.
ახალი ბაზარი ენერგეტიკაში
ენერგეტიკის სპეციალისტები მიიჩნევენ, რომ აივნის მზის სისტემები მხოლოდ ტექნოლოგიური სიახლე არ არის. ისინი ქმნის სრულიად ახალ სეგმენტს, სადაც მომხმარებელი ნაწილობრივ თავად ხდება ელექტროენერგიის მწარმოებელი.
თუ აქამდე მზის ენერგიის ბაზარი ძირითადად კერძო სახლების მფლობელებზე იყო ორიენტირებული, ახლა პოტენციური მომხმარებლების წრე მნიშვნელოვნად ფართოვდება. სწორედ ამიტომ იზრდება ინტერესი ამ მიმართულებით როგორც სტარტაპების, ისე ენერგეტიკული კომპანიების მხრიდან.
შეუძლია თუ არა ამ ტენდენციას ენერგეტიკის შეცვლა?
ერთი აივნის სისტემა შედარებით მცირე მოცულობის ენერგიას გამოიმუშავებს, თუმცა ათასობით და შემდეგ ასიათასობით მსგავსი დანადგარის ერთობლივი ეფექტი უკვე ენერგოსისტემისთვისაც შესამჩნევი ხდება.
ამიტომ ბევრი ექსპერტი მიიჩნევს, რომ მომდევნო წლებში მზის ენერგიის ზრდის ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფი მიმართულება სწორედ მცირე ზომის, ბინებზე და ქალაქის მცხოვრებლებზე ორიენტირებული სისტემები იქნება.
დღეს ეს ტექნოლოგია ჯერ კიდევ განვითარების ეტაპზეა, თუმცა ის ფაქტი, რომ სულ უფრო მეტი შტატი სპეციალურ კანონებს იღებს, აჩვენებს: ამერიკაში მზის ენერგიის მომავალი შესაძლოა არა მხოლოდ სახურავებზე, არამედ ბინების აივნებზეც შენდებოდეს.
ფოტო: აგროკავკასია / AI
წყარო: Canary Media
