აზოვი-შავი ზღვის აუზის პორტებში შექმნილი პრობლემები რუსეთის მარცვლეულის ბაზარზე სულ უფრო ძლიერ გავლენას ახდენს. ხორბლისა და ქერის შესყიდვის ფასები კლებას განაგრძობს და რიგ რეგიონებში უკვე წარმოების თვითღირებულებაზე დაბლა ჩამოვიდა.
ამავე დროს, ტრეიდერები მზარდ გაურკვევლობაზე საუბრობენ და ზოგიერთ შემთხვევაში შესყიდვებსაც კი აჩერებენ, რადგან არ იციან, რა პირობებით და რა ფასად შეძლებენ მარცვლეულის ექსპორტზე გატანას.
ყველაზე მძიმე მდგომარეობაში სამხრეთ რუსეთის რეგიონები აღმოჩნდნენ, რომლებიც ტრადიციულად შავი ზღვის საექსპორტო მარშრუტებზე არიან დამოკიდებული. ნოვოროსიისკის მიმართულებით განვითარებული მოვლენების შემდეგ, სამმა მსხვილმა ღრმაწყლიანმა მარცვლეულის ტერმინალმა — NZT-მ, NKKhP-მ და KSK-მ — საქმიანობა შეაჩერა. პორტებში შექმნილ შეფერხებებს თან დაერთო ტრანსპორტირების ხარჯების ზრდაც, რამაც ექსპორტის ეკონომიკური ეფექტიანობა კიდევ უფრო შეამცირა.
შედეგად, ექსპორტის არხმა, რომელიც ჩვეულებრივ ახალი მოსავლის მნიშვნელოვან ნაწილს ითვისებდა, აქტიური მოსავლის აღების პერიოდში ფაქტობრივად სრულფასოვანი ფუნქციონირება შეწყვიტა. ანალიტიკური სააგენტო SovEcon-ის მონაცემებით, მესამე კლასის ხორბლის ფასი ტონაზე 11 500 რუბლამდე დაეცა (დაახლოებით 145 აშშ დოლარი), მეოთხე კლასის — 11 000 რუბლამდე (დაახლოებით 139 დოლარი), მეხუთე კლასის — 10 000 რუბლამდე (დაახლოებით 126 დოლარი), ხოლო ქერის — 9 700 რუბლამდე (დაახლოებით 122 დოლარი).
დარგის წარმომადგენლების შეფასებით, ხორბლის წარმოების საშუალო თვითღირებულება ტონაზე 14 000–17 000 რუბლს (დაახლოებით 175–215 აშშ დოლარს) შეადგენს. შესაბამისად, ზოგიერთი ფერმერი უკვე იძულებულია მოსავალი ზარალით გაყიდოს.
საექსპორტო ბაზრებთან დაკავშირებული გაურკვევლობის ფონზე სამხრეთ რუსეთში სავაჭრო აქტივობაც მნიშვნელოვნად შემცირდა. ბევრი მყიდველი ახალი კონტრაქტების გაფორმებისგან თავს იკავებს, რადგან პორტებთან დაკავშირებული პრობლემები და გაზრდილი ლოჯისტიკური ხარჯები ექსპორტის მომგებიანობის შეფასებას ართულებს. ზეწოლა მხოლოდ ხორბალს აღარ ეხება — ფასების შემცირება სხვა მარცვლეულ კულტურებზეც ვრცელდება, რის გამოც ფერმერები შეძლებისდაგვარად აჭიანურებენ გაყიდვებს და ბაზრის გაუმჯობესებას ელოდებიან.
მიუხედავად ამისა, გადაზიდვების სწრაფი აღდგენის პერსპექტივა ამ ეტაპზე ბუნდოვანია. შავი ზღვის რეგიონში უსაფრთხოების მდგომარეობა კვლავ არასტაბილურია, ხოლო პორტებისა და სავაჭრო გემების მუშაობას დამატებითი რისკები ახლავს. არსებული შეფასებებით, აზოვი-შავი ზღვის აუზში რუსეთის საექსპორტო შესაძლებლობების დიდი ნაწილი კვლავ შეზღუდულია, რაც რიგ გადაზიდვებს აჭიანურებს ან საერთოდ აუქმებს.
თუ არსებული ვითარება დიდხანს გაგრძელდა, ახალი მოსავლის შემოდინების ფონზე რუსეთის შიდა ბაზარზე მარცვლეულის ჭარბი მარაგები დაგროვდება. ექსპორტის ნაკადების სწრაფად გადამისამართება ბალტიისპირეთის, კასპიის ზღვის ან სარკინიგზო მარშრუტების მიმართულებით რთულია და დამატებით ხარჯებთან არის დაკავშირებული. შედეგად, ჭარბმა მიწოდებამ შესაძლოა მარცვლეულის ფასებზე ზეწოლა კიდევ უფრო გააძლიეროს და მწარმოებლების მომგებიანობა შეამციროს.
წყარო: Ukragroconsult
