თურქმენეთი ცენტრალური აზიის სამხრეთ-დასავლეთში მდებარე ქვეყანა, რომლის ეკონომიკის მნიშვნელოვან ნაწილს სოფლის მეურნეობა შეადგენს. ქვეყანას აქვს ფართო სტეპური ტერიტორია და მშრალი კლიმატი, რაც განსაზღვრავს კულტურების არჩევას.
ტრადიციულად, თურქმენეთი ცნობილია ბამბის წარმოებით, თუმცა ბოლო წლებში აქცენტი თანდათან გადადის სხვადასხვა კულტურებზე, როგორიცაა მარცვლეული, ბოსტნეული და ხილი.
სექტორის განვითარებაში მნიშვნელოვანი როლი აქვს სახელმწიფოს პროგრამებს, რომლებიც მოიცავს სარწყავი სისტემების მოდერნიზაციას, თანამედროვე ტექნიკის დანერგვას და მცირე ფერმერული მეურნეობების მხარდაჭერას. შედეგად, იზრდება მოსავლიანობა, შემცირდა წყლის დანაკარგი და ხარისხი მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა.
რას აწარმოებს თურქმენეთი (წლიური მოცულობები):
- ბამბა (ნედლი ბოჭკო) – 1.2–1.5 მლნ ტონა;
- ხორბალი – 1.1–1.3 მლნ ტონა;
- ბოსტნეული – 500–550 ათასი ტონა;
- ხილი (ყურძენი, მსხალი, ვაშლი) – 300–350 ათასი ტონა;
- კარტოფილი – 250–280 ათასი ტონა.
ექსპორტი ძირითადად კონცენტრირებულია ბამბაზე, მარცვლეულსა და ნიშურ ხილზე. ქვეყანა ცდილობს ნედლეულის ექსპორტიდან გადავიდეს დამატებული ღირებულების მქონე პროდუქტებზე, რაც ხელს უწყობს ფერმერული შემოსავლებისა და რეგიონული პოზიციების ზრდას.
ექსპორტის ძირითადი მიმართულებები და მოცულობები:
- ბამბა – 1–1.2 მლნ ტონა წელიწადში;
- მარცვლეული – 600–700 ათასი ტონა;
- ხილი და ბოსტნეული – 150–180 ათასი ტონა.
ექსპორტის ძირითადი ბაზრები: უზბეკეთი, ყაზახეთი, ირანი, თურქეთი
გადამუშავების სექტორიც ვითარდება:
- ბამბა: ტექსტილი და მზა ნაწარმი;
- ხილი და ბოსტნეული: ჩირი, კონსერვი, წვენი;
- მარცვლეული: ფქვილი, ცხოველთა საკვები.
ჯამში, თურქმენეთის სოფლის მეურნეობა თანდათან გადადის უფრო მრავალფეროვან და ბაზარზე ორიენტირებულ მოდელზე, რაც ზრდის ქვეყნის კონკურენტუნარიანობას ცენტრალური აზიის რეგიონში და ქმნის ახალი შესაძლებლობების სივრცეს მცირე და საშუალო ფერმერებისთვის.
