თანამედროვე სათბურების განვითარება სულ უფრო მეტად ტექნოლოგიებზეა დამოკიდებული. კლიმატის ავტომატური მართვის სისტემები, ხელოვნური ინტელექტი, სენსორები, კამერები, რობოტები და მონაცემთა ანალიზის პლატფორმები უკვე ყოველდღიური სამუშაოს ნაწილია. თუმცა, ინდუსტრიის წარმომადგენლები სულ უფრო ხშირად ამბობენ, რომ მთავარი პრობლემა ტექნიკის შეძენა აღარ არის — ყველაზე რთული მისი ეფექტიანად მართვისთვის საჭირო ადამიანების პოვნა გახდა.
სათბურების სექტორში ინვესტიციები სწრაფად იზრდება და ახალი ტექნოლოგიებიც თითქმის ყოველწლიურად ჩნდება. თანამედროვე სისტემებს შეუძლიათ ავტომატურად აკონტროლონ ტემპერატურა, ტენიანობა, განათება, მორწყვა და მცენარეთა კვება. სენსორები მუდმივად აგროვებენ მონაცემებს, ხოლო სპეციალური პროგრამები ფერმერს რეალურ დროში აჩვენებს, როგორ ვითარდება კულტურა და სად შეიძლება პრობლემის წარმოშობა.
თუმცა, სწორედ ამ პროცესმა ახალი გამოწვევა შექმნა. თუ ადრე კარგი აგრონომისთვის საკმარისი იყო მცენარის ბიოლოგიისა და წარმოების ტექნოლოგიის ცოდნა, დღეს მას დამატებით ციფრულ სისტემებთან მუშაობაც უწევს. თანამედროვე სპეციალისტმა უნდა შეძლოს მონაცემების ანალიზი, ავტომატიზებული სისტემების მართვა და სხვადასხვა პროგრამული პლატფორმის გამოყენება. ასეთი კადრების დეფიციტი უკვე ბევრ ქვეყანაში ერთ-ერთ მთავარ პრობლემად იქცა.
ინდუსტრიის წარმომადგენლების შეფასებით, ხშირია შემთხვევა, როდესაც კომპანიები მილიონობით დოლარს ხარჯავენ უახლეს ტექნოლოგიებზე, მაგრამ მათი შესაძლებლობები სრულად ვერ გამოიყენება. მიზეზი მარტივია — სისტემები არსებობს, თუმცა მათი ეფექტიანი მართვისთვის შესაბამისი ცოდნის მქონე პერსონალი არ არის საკმარისი.
პრობლემა განსაკუთრებით მწვავედ იგრძნობა მაღალტექნოლოგიურ სათბურებში, სადაც გადაწყვეტილებების დიდი ნაწილი მონაცემებზეა დაფუძნებული. ერთი შეხედვით მცირე პარამეტრის ცვლილებამ — მაგალითად, ტემპერატურის, განათების ან საკვები ხსნარის შემადგენლობის — შეიძლება მოსავლიანობასა და პროდუქციის ხარისხზე მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინოს. ამიტომ ტექნოლოგიების მართვა უკვე მხოლოდ კომპიუტერთან მუშაობას აღარ ნიშნავს; ის მცენარის ფიზიოლოგიისა და ციფრული ანალიზის ცოდნის ერთობლიობას მოითხოვს.
ექსპერტების აზრით, მომავალ წლებში ყველაზე მოთხოვნადი სწორედ ისეთი სპეციალისტები იქნებიან, რომლებიც აგრონომიასა და თანამედროვე ტექნოლოგიებს ერთდროულად ფლობენ. ამ მიზნით სულ უფრო მეტი უნივერსიტეტი და პროფესიული სასწავლებელი სასწავლო პროგრამებს ანახლებს, ხოლო კომპანიები თანამშრომლების გადამზადებაში ინვესტიციებს ზრდიან.
საქართველოსთვისაც ეს ტენდენცია მნიშვნელოვანია. ქვეყანაში თანამედროვე სასათბურე მეურნეობების რაოდენობა თანდათან იზრდება და მათთან ერთად იზრდება მოთხოვნაც იმ ადამიანებზე, რომლებიც ავტომატიზებულ სისტემებს პროფესიონალურად მართავენ. ეს ნიშნავს, რომ უახლოეს წლებში კონკურენტული უპირატესობა მხოლოდ თანამედროვე ტექნიკის შეძენით აღარ განისაზღვრება — გადამწყვეტი მნიშვნელობა ექნება იმას, რამდენად კვალიფიციური ადამიანები იმუშავებენ ამ ტექნოლოგიებთან.
სათბურების მომავალი უკვე მხოლოდ ინოვაციურ მოწყობილობებზე აღარ არის დამოკიდებული. სექტორის განვითარებას სულ უფრო მეტად განსაზღვრავს ცოდნა, გამოცდილება და ის ადამიანები, რომლებიც ამ ტექნოლოგიებს რეალურ შედეგებად აქცევენ.
წყარო: სტატია მომზადებულია HortiDaily-ის გამოცემაში გამოქვეყნებული Labor & Automation თემატიკის მასალების ანალიზის საფუძველზე.
