მავნებლები-ვაშლის ჩრჩილი (Hyponomeuta malinellus Zell.)

136 Views Comment Off

გავრცელება და აგებულება

ვაშლის ჩრჩილი მეტ-ნაკლები რაოდენობით გავრცელებულია საქართველოს თითქმის მთელ ტერიტორიაზე. მავნებლის მეოთხე-მეხუთე ასაკის მატლის სხეულის სიგრძე 14-18 მმ-ს შეადგენს. იგი მონაცრისფრო ან ტალახისებრ-ყვითელი ფერისაა.

თავი, წინაზურგი, ფარი და ანალური სეგმენტი ყავისფერია. სხეულის დორსალურ მხარეზე ოთრიგად გასდევს ბეწვები, რომელთა შორისაც ორრიგად შავი ლაქებია განლაგებული. მატლის ყოველ სეგმენტზე ექვს-ექვსი ბეწვია, მუცლის თითოეულ სეგმენტზე კი-რვა.

მატლს ანალურ ფარზე რვა ბეწვი აზის, მკერდის ფარზე-ექვსი. პეპლის სიგრძე გაშლილი ფრთებით დაახლოებით 2 სმ-ია. მისი წინა ფრთები თეთრი ფერისაა და დაფარულია ოცამდე შავი წერტილით. ოთხი ასეთივე წერტილი აზის ზურგზეც. უკანა ფრთები ნაცრისფერია. წინა ფრთების ქვედა მხარე მონაცრისფროა, ასეთივე ფერისაა ჯინჯილაც.

ბიოლოგია და დამოკიდებულება გარემო ფაქტორებთან

ზამთარს მავნებელი მატლის ფაზაში ატარებს მცენარის ტოტებზე, ფარის ქვეშ. მატლები ფარიდან გაზაფხულზე, დაახლოებით აპრილის მეორე ნახევარში გამოდიან (როდესაც ტემპერატურა +11გრადუსს მიაღწევს). ამ პერიოდში ისინი ტოვებენ ფარს და სახლდებიან ახლადგაშლილ ფოთლებზე, სადაც აკეთებენ ნაღმებს. ნაღმებში მატლები 10-12 დღეს რჩებიან, შემდეგ კი მასობრივად გამოდიან, იწყებენ ფოთლის აბლაბუდაში გახვევას და მისი რბილობის დაზიანებას.

მატლები თავის ზრდა-განვითარებას 30-40 დღეში ამთავრებენ, შემდეგ გროვდებიან კოლონიებად და იჭუპრებენ უმეტეს შემთხვევაში იქ, სადაც იკვებებოდნენ. ჭუპრის ფაზა 10-12 დღე გრძელდება. ამ პერიოდის გასვლის შემდეგ ხდება პეპლების გამოფრენა ჭუპრებიდან, გამოფრენიდან 3-4 დღეში პეპლები კოპულირდებიან, 5-8 დღეში კი დედალი პეპელა იწყებს კვერცხის დებას.

კვერცხი ჯგუფებად იდება უმეტეს შემთხვევაში მცენარის ორ-სამ-წლიან ტოტებზე, იშვიათად (მასობრივი გამრავლების შემთხვევაში) ხუთ-ექვს-წლიანებზედაც და იფარება დედლის დამატებითი სასქესო ჯირკვლების სეკრეტით, რომელიც ჰაერზე მაგრდება და ასრულებს ფარის ფუნქციას. თითოეულ ჯგუფში 12-109-მდე კვერცხია თავმოყრილი.

მავნებლის კვერცხის პოდუქცია 22-144-მდეა. ემბრიონული განვითარება 18-23 დღეს გრძელდება. მატლები ივლის-აგვისტოში იჩეკებიან. მავნებელი გამოირჩევა ნაკლები გამძლეობით ჭარბი ტენიანობისადმი. მისი განვითარების ოპტიმალურ ტემპერატურა +20-25 გრადუსია.

უარყოფითი სამეურნეო მნიშვნელობა

ვაშლის ჩრჩილი მონოფაგი მწერია და მხოლოდ ვაშლის კულტურას აზიანებს. მისი მატლები მცენარის ფოთლებს პირველად დაზიანებას ნაღმების გაკეთებისას აყენებენ_იჭრებიან ფოთოლში ეპიდერმისებს შორის და ანადგურებენ ქლოროფილის მარცვლებს. ასევე პირველი კანის გამოცვლის შემდეგ, როდესაც მატლები ტოვებენ ნაღმებს, ისინი იწყებენ ფოთლების აბლაბუდაში გახვევას და რბილობის დაზიანებას. შედეგად მცენარე სერიოზულად ზიანდება, ეცემა მისი ნაყოფიერების დონე და მოსავლის ხარისხი.

ბრძოლის ღონისძიებები

  • მცენარეული ნარჩენების შეგროვება და განადგურება;
  • შესაბამისი ქიმიური წამლობების დროული და ხარისხიანი განხორციელება.

vashlis_crcili_02888156671323

საქართველოს აგრარიკოსთა მოძრაობა

Share Button

Related Articles

კარტლისი — აგროტექნოლოგიები
თქვენი რეკლამა
ტრაქტორი — ფერმერთა აპლიკაცია
აგროსფერო
კლაასი
თქვენი საეკლამო ბანერი
Georgian Dairy
AgroPlus
Organic Life ამერიკელებს ჩურჩხელაზე გადასვლას ურჩევს
238 Views

შეწყვიტეთ ენერგეტიკული ბატონების ყიდვა - ჩაანაცვლეთ ის ყურძნის წვენისა და ნიგვზის ნაზავის ნუგბარით, მოუწოდებს ამერიკული პოპულარული გამოცემა

სრულად
სამკურნალო მცენარეები
შვიტა მინდვრის (Equisetum arvense) — სამკურნალო მცენარე
3646 Views

მინდვრის შვიტა (ლათ. Equisetum arvense) მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა შვიტისებრთა ოჯახიდან. აქვს მცოცავი, რუხი-მოშავო ფესურა. ღერო ორგვარია:

სრულად
აგროკავკასია FB