ქართული ფუტკარი-”კავკასიური რუხი ფუტკარი”– Apis melifera caucasica

1462 Views Comment Off

ქართული ფუტკარი თავისი დადებითი თვისებებით მსოფლიოში აღიარებულ ფუტკრად ითვლება. იგი ძველ და ამჟამინდელ ლიტერატურულ წყაროებში მოხსენიებულია კავკასიური ფუტკრის სახელწოდებით. ქართული ფუტკრის შესწავლა იწყება მე-18 საუკუნის მეორე ნახევრიდან.

ამჟამად კავკასიურ ფუტკარში იგულისხმება ქართული ფუტკარი. საბოლოოდ უნდა დადგინდეს, რომ ქართულ ფუტკარს მსოფლიოს ყველა ლიტერატურულ წყაროებში დაერქვას თავისი კუთვნილი სახელი.

ქართული ფუტკრის მეურნეობრივად სასარგებლო ნიშან-თვისების გამოკვლევამდე (მე-19 საუკუნის დასასრულს). მსოფლიოში გავრცელებულ ფუტკრებს შორის ყველაზე თვინიერად და მაღალპროდუქტიულად ითვლებოდა იტალიური ფუტკარი. ევროპის ცენტრთან სიახლოვის გამო, იტალიური დედა ფუტკრების შეყვანა ევროპაში 75 წლით ადრე დაიწყო, ვიდრე ქართული ფუტკრისა.

1886 წლიდან საფუძველი ეყრება საქართველოში ქართული ფუტკრის დედების გამოსაყვანი საჯიშეების ჩამოყალიბებას. საჯიშეები ჩამოყალიბდა სოხუმში, ბორჯომში, ახალციხეში, ახალ ათონში, გორში, ქუთაისში, გაგრაში, სოჭში, ბათუმსა და მცხეთაში. თბილისში საჯიშე ჩამოყალიბდა 1893 წელს.

1928 წელს დიდი მუშაობა ჩატარდა საქართველოში გავრცელებული ფუტკრის შესწავლის მიზნით. ექპედიციის მასალების მიხედვით ქართული ფუტკრის აფხაზური პოპულაციის ხორთუმის სიგრძე 7.01 მმ-ს შეადგენს, მეგრულის _ 7.10 მმ-ს, სვანურის _ 6.89 მმ-ს და იმერულის _ 6.89 მმ-ს.

ქართული ფუტკრის დამახასიათებელი საშუალო მაჩვენებლები:

შეფერილობა _ რუხი
ხორთუმის სიგრძე _ 7.20 მმ.
პროდუქტიულობა _ 17.31 კგ.
საშუალო დღეღამური კვერცხმდებლობა _ 1160 ც.
ფრთის სიგრძე _ 9.45 მმ.
ფრთის სიგანე _ 3.22 მმ.
ზამთარგამძლეობა _ კარგი
თვინიერება _ თვინიერი. 

ისინი დილით ყველაზე ადრე გამოდიან სამუშაოდ და საღამოთი გვიან ბრუნდებიან, ენერგიულად გამოდიან სამუშაოდ ნისლიან და მცირე წვიმიან ამინდში, კარგად არიან შეგუებული ღალიანობის დროს მინდორში ღამის თევას. მათ შეუძლიათ გააკეთონ გამოფრენა დაბალ ტემპერატურაზე ადრე გაზაფხულზე და გვიან შემიდგომაზე.

მცირე ღალიანობის დროს მათ შეუძლიათ დააგროვონ სასაქონლო თაფლი, ამ დროს მუშა ფუტკრები უზღუდავენ დედას კვერცხის დებას და მთელი ყურტადღება გადააქვთ თაფლის შეგროვებაზე. მათ აქვთ მიდრეკილება ქურდობისკენ, მაგრამ ამავე დროს ისინი კარგად იცავენ თავის ბუდეს.

კავკასიური რუხი ფუტკარი ძალინ ადვილად გადადიან სანაყრე მდგომარეობიდან მუშა მდგომარეობაში. ისინი განსაკუთრებით თვინიერები არიან, ბუდის დათვალიერების დროს აგრძელებენ მუშაობას და არ გარბიან ამოღებული ჩარჩოდან. მათ სხვა ჯიშის ფუტკრებისგან განსხვავებით უფრო მეტი სახეობის მცენარეებისგან შეუძლიათ ნექტარის შეგროვება.

რეგიონული ნიშნის მიხედვით ცნობილია ქართული  მთის რუხი ფუტკრის 7 პოპულაცია: მეგრული, აფხაზური, იმერული, ზემო სვანური, ქართული, კახური და გურული.

კავკასიური რუხი ფუტკრის ჯიშის დედა ფუტკარზე მოთხოვნა ყოველთვის დიდი იყო მსოფლიო ბაზარზე. სოხუმში, მუხურაში, სამტრედიაში და ყვარელში შექმნილი იყო საჯიშე მეურნეობები, რომლებიც დიდი ხანია აღარ ფუნქციონირებენ. ის ათიათასობით იგზავნებოდა საექსპორტოდ მსოფლიოს ყველა კონტინენტის 48 ქვეყანაში.

კავკასიური რუხი ფუტკრის ჯიშის  დედებზე ეხლაც დიდია მოთხოვნა.

წყარო: club-monadire.ge, bestbee.ge

Share Button

Related Articles

კარტლისი — აგროტექნოლოგიები
კარტლისი — აგროტექნოლოგიები
თქვენი რეკლამა
თქვენი რეკლამა
ტრაქტორი — ფერმერთა აპლიკაცია
ტრაქტორი — ფერმერთა აპლიკაცია
აგროსფერო
აგროსფერო
კლაასი
კლაასი
თქვენი სარეკლამო ბანერი
თქვენი სარეკლამო ბანერი
Georgian Dairy
Georgian Dairy
აგრორჩევები
აგროკავკასია FB